3.GÖZ



Bookmark and Share

Fındıkçının sorunu ‘sahipsiz’ olması


11.8.2017 - Bu Yazı 343 Kez Okundu.
Yorum : 0 - Onay Bekleyenler : 0

  Her yıl bu aylarda “Fındık üretimi ne kadar olacak? Fındık fiyatı ne olacak? Devlet fındık üreticisini nasıl koruyacak?” tartışması yapılır.

Üretim tahmini önemli. Çünkü üretim yüksekse, fiyat düşüyor. 2017-2018 sezonu için alıcıların tahmini 600 bin ton kabuklu fındık. Üreticilerin tahmini en fazla 550 bin ton kabuklu fındık.

Bütün mesele, arz talep meselesi. Talep belli de, arz belli değil. Ne kadar fındık üretileceği veya üretildiği konusundaki söylentiler ve bu söylentilerin gerçeği yansıtmaması, devamlı olarak alıcının kazanmasına, üreticinin kaybetmesine neden oluyor.

Geçen sezon başında kabuklu fındığın kilosu 20 TL’ye kadar yükseldi. Sonra 10 TL’nin altına indi.

Eskiden fındık sadece 3 ilde yetiştirilirdi. 1960-1965 döneminde 3 ilin üretimdeki payı yüzde 87 idi. 1975-1980 döneminde yüzde 70’e düştü. Şimdi toplam üretimde bu 3 ilin payı sadece yüzde 50 oranında.

400 bin aile üretici

Fındık yetiştirilen il sayısı 3’ten 39’a, fındık ekim alanı 220 bin hektardan 700 bin hektara, yıllık fındık üretimi 80-90 bin tondan 600-650 bin tona yükseldi. 400 bin aile fındık parasıyla geçiniyor.

Şimdilerde Türkiye’nin batısında düz ve sulak yerlerde fındık yetiştiriliyor. Karadenizyamaçlarında dönümde verim 80-100 kg iken, Batı’da düz ve sulak arazilerde verim 150-200 kg.

İki kilo kabuklu fındıktan bir kilo iç fındık çıkıyor. Yılda 600-650 bin ton kabuklu, 300-325 bin ton iç fındık üretimi gerçekleşiyor. İç tüketim 50 bin ton dolayında. Her yıl en az 250 bin-275 bin ton iç fındık ihraç ediyoruz. Fındık ihracatından 2.0-2.5 miyar dolar döviz geliri elde ediyoruz.

Fiyatta alıcı etkili

Fındığın en büyük alıcısı, yurt dışındaki 8-10 yabancı firma ile içeride büyüklü küçüklü 800 dolayındaki tüccar. Alıcı sayısı sınırlı olduğu için bu alıcılar, üretim miktarını gözleyerek alım fiyatını belirliyorlar.

Arz ve talep tahminlerine dayalı olarak fındık piyasasında ortaya çıkan fiyat dalgalanmaları sadece fındık üreticisinin zarar görmesine neden olmuyor, Türkiye’nin ihracat geliri de azalıyor.

Her yıl tekrarlanan bir hikâye var: Fındık üreticisi sahipsizlikten kandırılıyor veya yanlış bilgilendirme sonucu zarar ediyor.

Bu yıl henüz üretim miktarı belli olmadan şikâyetler başladı. Geçen yıl zarar eden üreticinin bu yıl da zarar edeceği, yanlış bilgilendirme sonucu fiyatların önce yükseleceği, sonra gerileyeceği haberleri yayılır oldu.

Fındıkta olan biteni en iyi işleyenlerden tarım uzmanı Ali Ekber Yıldırım’dan öğrendiğime göre, fındığın büyük alıcısı yabancı firmalar, Türkiye’deki aracılarla alım yaparlarken, şimdilerde doğrudan alım yapıyorlar. Bu tür alımlar toplam alımların yüzde 60’ı dolayında. Sadece doğrudan alım yapmıyorlar, anlaşmalı üretime geçtiler. Fındık kalitesini yükseltmek için üreticiye yol gösteriyorlar.

Fiskobirlik önemli

Bir zamanlar fındıkta fiyat oluşumunda, ihracatta Fiskobirlik (Fındık Satış Kooperatifleri Birliği) hâkim durumdaydı. Fiskobirlik, üreticinin ürününü yok pahasına satmasını önlerdi.

Fiskobirlik 1938 yılında kuruldu. 50 fındık satış kooperatifinin birliğidir. Doğru-yanlış, fındık üretiminin, alım-satımının ihracatının içinde oldu. 200 bin ton kabuklu depolama kapasitesi vardı.

Karadeniz Bölgesi’nde 12 ilde 50 kooperatifi ve yaklaşık 250 bin fındık üreticisi aileyi şemsiyesi altında toplayan dev bir kuruluş haline gelmişti.

Dünya Bankası bir rapora dayalı olarak tarım satış kooperatiflerinin ve birliklerinin kapatılmasını emretti.

Bu emir üzerine, ana tarım ürünlerini pazarlayan birlikler çökertildi. Bu çerçevede hükümet, 2006 yılında Fiskobirlik’i devre dışı bıraktı, TMO’yu fındık alımıyla görevlendirdi. Bir süre sonra TMO da fındık alımlarını sonlandırdı.

Fiskobirlik, üretim tahmini yaparak, piyasa açılmadan kabuklu fındık fiyatını belirliyordu. Bu fiyat genelde piyasa fiyatını oluşturuyordu. Tüccar bu fiyatı vermezse, üretici fındığı Fiskobirlik’e satıyordu.

Fiskobirlik’ten sonra piyasa düzenleyicisi bir kurum veya kuruluş olmadığı için piyasayı ihracatçı ve tüccar yönlendirir hale geldi. Fındık üreticisi, bu durumda ihracatçı veya tüccarın fiyatını kabul etmek zorunda kaldı.

Satıcı ‘dağınık’

İlke olarak, fiyatın serbest piyasada oluşması normaldir. Normal olmayan, fındıkta üretici sayısının çok ve üreticinin güçsüz olmasına karşılık, alıcı sayısının az ve alıcının güçlü olmasıdır. Bunun sonucu olarak da alıcı istediği fiyatı dikte etme imkânını elinde tutmaktadır.

Şimdilerde üreticinin beklentisi, Toprak Mahsulleri Ofisi’nin üreticiyi desteklemekle görevlendirilmesi, en düşük fiyatın 10-12 TL olarak belirlenmesi.

Gerçekçi olalım. Sorun fındıkta üreticinin teşkilatlanamaması, üretici birliklerinin kurulamamasıdır. Daha önce kurulan kooperatif sistemi yanlış işledi. Ama bu demek değil ki kooperatif sistemi kötüdür. Fındık üreticisinin geleceği doğru dürüst kooperatiflerin kurulmasına ve üreticinin kooperatif şemsiyesi altına girmesine bağlı. Fiyat dalgalanmaları sadece fındık üreticisinin zarar görmesine neden olmuyor, Türkiye’nin ihracat geliri de azalıyor.

.

Facebook Yorumları

reklam
11.8.2017
Fındıkçının sorunu ‘sahipsiz’ olması
3.8.2017
Tuzak
23.6.2017
Dini çoğulculuk gereği kadından imam olabilir
30.4.2017
Ak Parti’de tasfiye mi revizyon mu mutabakat mı
21.4.2017
Erdoğan ‘kazanarak’ asıl şimdi kaybetti!
20.4.2017
Siyasetin aritmetiği
19.4.2017
Referandum dersleri
14.4.2017
Gezi’nin Hayır’ı, AKP devletinin Evet’ini yendi
10.4.2017
Operasyon mu, Siyaset mi?
4.4.2017
Türkiye’de devlet-toplum ilişkisi
3.4.2017
Hangi 15 yıldan bahsediyorsunuz?
30.3.2017
eçimin kaderini Kürtler belirleyecek
26.3.2017
Bu nasıl adalet?
24.3.2017
Tam da kayyımlık belediyeler ülkesinde
23.3.2017
Organize işler
21.3.2017
Hayır çıksa ne olur?
19.3.2017
Değersiz yalnızlık
18.3.2017
İnsan olan nehir
17.3.2017
Dokunmayın sanayicilere
16.3.2017
Yumuşak iniş
13.3.2017
Planlı bir kriz
12.3.2017
‘Hayır’a razı ‘Evet’çiler
11.3.2017
Diyanet sadece önemli bir örnek
28.2.2017
Karasız Ülkücülere Ağabey Formülü!
15.2.2017
FARKINDA MISINIZ?
10.2.2017
BİZDE GÜÇLÜ OLAN KAZANMAZ OĞUL…
9.2.2017
SUÇ BİRAZ DA KELEŞİN…
7.2.2017
ANAYASA DEĞİŞİKLİĞİ ÜZERİNE-2
6.2.2017
ANAYASA DEĞİŞİKLİĞİ ÜZERİNE-1
3.2.2017
Hükümet, referandum öncesinde fındığa müdahale edecek
31.1.2017
HAYIR MI EVET Mİ?-2
30.1.2017
HAYIR MI EVET Mİ?-1
28.1.2017
ÖĞREN DE GEL SAYIN TOZAN!
25.1.2017
Siz neyin peşindesiniz…?
30.11.2016
Onlarda faturayı fındıkçıya kesti
18.11.2016
Hani fındık fiyatı artacaktı?
15.11.2016
Fındıkta neler oluyor, fiyatlar neden düşüyor?
5.11.2016
Sağlıklı Hoşgörü
2.11.2016
Dünyayı kim istiyorsa alsın ama!
1.11.2016
AYNADAN İÇERİ
4.10.2016
Hikmet Keskin başarılı mı? 2
30.9.2016
Hikmet Keskin başarılı mı?
28.9.2016
İl başkanlığına mı hazırlanıyor?
27.9.2016
İnsan Görünümlü Hayvanlar…
11.7.2016
Siz anlayamazsınız…!
27.6.2016
Nankörlüğün alemi yok…
21.6.2016
Kurt Bulanık Havayı Sever…
14.6.2016
Esnaf Odaları Sembolik mi?
8.6.2016
MHP’de Değişim Şart -1
7.6.2016
Hiç Kimsenin Düzce Halkına...
26.5.2016
Hak Etmiştik, Hak Etti…
23.5.2016
İki Önemli Konu…
18.5.2016
Ankara Tamam Sıra Diğer İllerde?
13.5.2016
MHP’de Bu Duruma Nasıl Gelindi?
25.4.2016
Alternatif Kutlama…
22.4.2016
Ak Parti'de İstifalar Ve Gerçekler...
16.4.2016
Sayın Başbakanım…
13.4.2016
İşsizlik ve iş beğenmezlik...
4.4.2016
Hizmet için sadece 2 yılınız var…
28.3.2016
Allah sizi bildiği gibi yapsın!
20.3.2016
Keleş'in ultra mega projesi-1
15.3.2016
Koltuklarınız rahat mı beyler!
9.3.2016
Hepimiz aynı gemideyiz...
7.3.2016
Çarkçı Kemal bildiğiniz gibi…
3.3.2016
Düzce neden yoktu?
1.3.2016
Sağlık mı? Ekonomik refah mı?
27.2.2016
Keleş'ten Tozan'a “hodri meydan”
24.2.2016
Keleş sonunda patladı...
23.2.2016
Ey Düzce'nin Yetkilileri...
19.2.2016
Yazık burada harcanıyorsun muhtar...
0 0
ÖNEMLİ NOT: Bu sayfalarda yayınlanan okur yorumları okuyucuların kendilerine ait görüşlerdir. Yazılan yorumlardan DÜZCE YEREL HABER GAZETESİ veya duzceyerelhaber.com hiçbir şekilde sorumlu tutulamaz.
Seraby Interactive |Reklam Ajansı


Seraby Interactive |Reklam Ajansı