Türkiye, Kürtler, Suriye


5.11.2018 - Bu Yazı 631 Kez Okundu.
Yorum : 0 - Onay Bekleyenler : 0

 Türkiye’nin daha önce Fırat Kalkanı (IŞİD’e karşı Bab cebi) ve Zeytin Dalı (YPG/YPJ’ye karşı Afrin) harekatlarında izlediği örüntüyü hatırda tutarsak, bugün Kobane ve Gre Spi’ye yönelik olarak benzer bir yaklaşım benimsediği ortada. Önce söylem sertleşiyor. Söylem sertleşirken seviye de giderek cumhurbaşkanına dek yükseliyor. Eşzamanlı olarak askeri yığınak hızlanarak sürüyor. Diplomatik temaslar da sıklaşıyor.

Milli Savunma Bakanı Akar, bakanlığının bütçe görüşmelerinde Şırnak Milletvekili Kaçmaz’ı yanıtlıyor: “Şimdi izan sahibi, insaf sahibi Kürt kardeşlerim bunun yapılmasından çok büyük dersler çıkarıyorlar; ‘devlet yapacağını yaptı, bunlar bundan anlamıyorlar’ diye bir noktaya geliyorlar.” (Nergis Demirkaya’nın haberi)

Tel Abyad/Gre Spi’ye ve Kobane’ye hedef yumuşatma, kamuoyunu hazırlama, ABD’ye gözdağı amaçlı olduğu anlaşılan top atışları devam ediyor. Söz konusu iki yerleşim biriminin karşısına Türkiye tarafına da yığınak yapıldığı anlaşılıyor. Münbiç’te Türkiye ve ABD eşgüdümlü devriyeleri yerine, ortak devriye görevleri icrasına da başlandı.

Yarın (5 Kasım) yürürlüğe girecek ABD’nin yeni İran yaptırımlarına, hem Türkiye-ABD ikili ilişkileri, hem Türkiye ekonomisi bakımlarından “turpun büyüğü heybede” diyerek dikkat çekiyordum. ABD’nin Türkiye’yi de muafiyet tanıyacağı sekiz ülke* listesine aldığı görülüyor.

ABD Başkan Trump, Cumhurbaşkanı Erdoğan ile 1 Kasım’da yeniden telefonla görüştü. 25 Eylül’de New York’ta düzenlenen yıllık BM Genel Kurulu toplantısı marjında ayaküstü dahi iki lider arasında görüşme yapılamamıştı. Rahip Brunson’un 12 Ekim’deki duruşmasında serbest bırakılmasının ardından ise 22 Ekim’de de iki lider telefonda konuşmuştu.

Washington Post yazarı ve ABD’de mukim gazeteci Cemal Kaşıkçı’nın 2 Ekim’de İstanbul’daki Suudi Arabistan Başkonsolosluğu’nda katledilmesi de iki ülkeyi zoraki işbirliğine yahut en azından iletişime sevk etti. Dışişleri Bakanı Pompeo 17 Ekim’de ve CIA Başkanı Haspel 23 Ekim’de Ankara’ya gelip konu hakkında Erdoğan’la görüştüler.

Şimdi, I. Dünya Savaşı’nın resmi olarak bitişine dair “Ateşkes Günü” etkinlikleri kapsamında 10-11 Kasım’da Fransa’ya gidecek Erdoğan’ın, bu defa Trump’la orada yüz yüze görüşeceği duyuruldu. O arada ABD tarafı, Halkbank’a çıkacak cezanın üzerine yatmaya devam ediyor. Türkiye’nin F-35 programı ortaklığının devamı konusunda da Senato Pentagon’dan (Savunma Bakanlığı) 2 Ağustos’ta 90 gün süre vererek rapor istemişti. O süre de doldu.

Tekrar başa, Akar’a dönersek, bir diğer tarih 31 Mart 2019, yerel seçimler. Artık AKP demeyelim, doğrudan Erdoğan, MHP ile ortaklığını sürdürüyor. Ortaklığın, AKP’den ziyade MHP’ye yaradığı da kamuoyu yoklamalarına yansıyor. Erdoğan bir diğer, gizli değil gizil demeli belki ortaklığı, başkan olurken, Genelkurmay Başkanı’nı Milli Savunma Bakanı atayarak kurmuştu. Ufukta yerel seçimler varken o cenahta geri vitese takması olası görünmüyor.

Ayrıca, Türkiye’nin daha önce Fırat Kalkanı (IŞİD’e karşı Bab cebi) ve Zeytin Dalı (YPG/YPJ’ye karşı Afrin) harekatlarında izlediği örüntüyü hatırda tutarsak, bugün Kobane ve Gre Spi’ye yönelik olarak benzer bir yaklaşım benimsediği ortada. Önce söylem sertleşiyor. Söylem sertleşirken seviye de giderek cumhurbaşkanına dek yükseliyor. Eşzamanlı olarak askeri yığınak hızlanarak sürüyor. Diplomatik temaslar da sıklaşıyor.

Dahası arka planda, Erdoğan’ın 17 Eylül’de Putin’le vardığı Idlip’te çatışmasızlık uzlaşısı ve onun üzerine 27 Ekim’de Macron ve Merkel’in katılımlarıyla bina edilen dörtlü İstanbul Zirvesi diplomatik başarıları var. Anlaşıldığı kadarıyla Putin, Suriye’de Kürtlerin TSK tehdidi hatta müdahalesiyle “terbiye” edilmesinin, Şam’ın Fırat’ın doğusunu kendi denetimine katmasına elverişli koşullar oluşturacağı düşüncesinde.

Irak Kürdistan Bölgesi, Bağdat’a karşı zayıf ve kendi içindeki iki parçalı KDP-KYB yapısı aşılamadı, aksine akutlaştı. IKB ve özellikle KDP ile “Rojava” arasındaki ilişkiler sürekli netameli. Türkiye’de HDP’nin üzerinden silindir geçti. PYD’nin Şam’la uzlaşması ise verili durumda ancak kendini savaşın galibi gören Esat’ın koşullarını kabulle mümkün. Geriye kalıyor ABD.

ABD açısından Fırat’ın doğusu, mümkün olan en küçük askeri ayak iziyle ve NATO müttefiki bölgesel güç Türkiye’yi küstürmeden, İran’ın alana sokulmayacağı bir gri bölge. ABD, Rusya ve Şam’a da, Fırat’ın doğusunu teslim ederek nihai bir zafer tattırmak istemiyor. Dolayısıyla, Münbiç’teki modelin kopyalanıp, çoğaltılarak Cerablus’tan doğuya doğru sınır boyunda tespih taneleri gibi dizili Kürt yerleşim birimlerine de yayılmasını belki bir orta yolcu yatıştırma siyaseti olarak yeğleyebilir.

Her hal ve kârda, ABD’nin Türkiye’nin Kobane ve Gre Spi’ye müdahale olasılığını ciddiye aldığı görülüyor. Ciddiye almakta da haklı da. Gerilimin düşmesi bir şeylerin değişmesi gerek. Her şeyin aynı kalması olanak dışı. Ya PYD dönüşecek, ya ABD siyaseti farklı bir yola sapacak, ya Türkiye ortalığı dağıtacak.

Kıdemli, işbilir sefirler netameli mevzularda yazdıkları telgrafları “değerlendirmelerine” diye bağlar. Genç, heyecanlı bir memur olarak siz son paragrafa somut bir siyaset değişikliği önerisi eklemek isterseniz, “biz resmi çekelim koyalım azizim, Ankara değerlendirsin” diye sözünüzü keser, kendilerini sağlama alırlar. Değerli okur da beni “pekiyi okuduk, ya sen ne düşünüyorsun?” diye sorgularsa, yanıt kabilinden Jakuzi’nin “Koca Bir Saçmalık” parçasını buraya bırakarak sözümü bağlıyorum.

*Ayrıntı belki ama burada ABD Dışişleri Bakanı Pompeo’nun kullandığı terim “ülke” değil “jurisdiction”. Muhtemelen “ülke” olarak tanınmayan Tayvan da listede olduğu için.

.

Facebook Yorumları

Emlak8
16.09.2019
Suriye'de niyet neydi, akıbet ne oluyor?
11.09.2019
Yurttaşın devletle imtihanı
9.09.2019
Bir kıvılcım mı düşer önce?
26.08.2019
Batasuna'dan bata çıka kayyumlara
23.08.2019
Çember daralıyor, oksijen tükeniyor
11.08.2019
Güvenli bölge uzlaşısı üzerine
7.08.2019
Fırat'ın Doğusu ve Erdoğan'ın misyonu
4.08.2019
Güvenli bölge, özgüvensiz ülke
1.08.2019
Ülkemizdeki Suriyeliler ve Suriye üzerine
28.07.2019
Garib ve Köse suikastlarını anlamlandırmak
26.07.2019
Kürt meselesi için çözüm penceresi
17.07.2019
Ergin Ataman'la dış politika öğreniyoruz
15.07.2019
Daimi OHAL, daimi seferberlik, sürekli darbe
10.07.2019
Türkiye, Suriye, Barış Süreci
7.07.2019
Hangi barış süreci?
3.07.2019
Osaka'nın ardından son düzlükte S-400
26.06.2019
23 Haziran üzerine üfürizmalar
24.06.2019
Öcalan, Neçirvan, Osman, filan...
19.06.2019
Suriye siyasetimiz ve ülkemizdeki Suriyeliler
17.06.2019
Altın vuruş olarak S-400 alımı
12.06.2019
Dış politikada uçmak ve konmak üzerine
10.06.2019
B planı: Kürtlerle birlik?
5.06.2019
Futbolda ve dış politikada başarı
3.06.2019
Bankocudan dış politika kuponu
29.05.2019
Diyarbakır'da barışı konuşmak
27.05.2019
Elliden görünen...
20.05.2019
Ateş çemberinde, fay hattında Türkiye
16.05.2019
Öcalan'ın çağrısı: Onurlu barış
13.05.2019
Karadeliğin olay ufkunda Türkiye
8.05.2019
Her şey çok güzel olacak
6.05.2019
İçeride, dışarıda, ekonomide karar mevsimi
2.05.2019
Bıkkınlık veren Irak ve Kürt ezberlerimiz
29.04.2019
Devlet bunalımda, diplomasi çıkmazda
24.4.2019
Notre Dame'dan Çubuk'a
22.4.2019
Kaftancıoğlu savundu, İmamoğlu kazandı
15.4.2019
Belediyeyi kazanıp cumhuriyeti yitirmemek
10.4.2019
Mazbata'dan öteye, gidelum yali yali...
8.4.2019
Dış politika laubalilik kaldırmıyor
2.4.2019
İmamoğlu'nun nefesi, Demirtaş'ın hatırı
31.3.2019
Çokboyutlu bir Kürt çözümü önerisi*
27.3.2019
Pazar günü oy verelim
25.3.2019
Newroz piroz be?
20.3.2019
Yeni Zelanda: Din, şiddet, siyaset
18.3.2019
Yeni Zelanda, eski cehennem
10.3.2019
Cezayir: İstikrarlı hayal hakikat olabilir
6.3.2019
Dış politika ve savunma açmazları
4.3.2019
Özgürlüğün tadı
1.3.2019
Karga tulumba diplomasiyle Suriye
25.2.2019
Senin ben yapacağın dış politika analizini...
20.2.2019
Yerkürede Türkiye, Soçi, Münih ve ıslahat
18.2.2019
Suriye'den bıkanların diplomasisi
13.2.2019
İflastan konuşsak mı canım?
11.2.2019
ABD'nin Kürt siyaseti ve Türkiye
6.2.2019
Suriye'yi banttan görmek
3.2.2019
Doğan görünümlü Şahin diplomasi
30.1.2019
İşgal, mevcudiyet, meşruiyet
28.1.2019
Fırat'ın doğusunda Kuzey Irak
23.1.2019
Komşuda yeni sahneler, eski oyunlar
21.1.2019
Şol muhalafatın halları
16.1.2019
Suriye'de alacalı çözüme doğru
14.1.2019
ABD çekilir, Rusya kalır, Türkiye ne yapar?
10.1.2019
Tek kusurunuz Suriyeliler kaldı
6.1.2019
Anti-Kürt vizyon
3.1.2019
Suriye'de bir gaz, bir fren...
31.12.2018
Status quo ante bellum
27.12.2018
Suriye mi değerli, Zeki-Metin mi?
24.12.2018
Trump'tan hepimize bay bay...
20.12.2018
İrem, Ceren, Bertrand, Murat ve bizim büyük çaresizliğimiz
17.12.2018
Fırat'ın doğusuna harekat
13.12.2018
Siyasetin sonu
10.12.2018
Irak Kürdistanı'nda yeni dönem
5.12.2018
Sözün bittiği belde
3.12.2018
İsyan günlerinde G-20
29.11.2018
Kaotik dış politika
26.11.2018
Fındık, Boğazkere, soğan, Erdoğan
22.11.2018
Buralarda bitmeyen I. Dünya Savaşı
20.11.2018
Ebedi çatışma hali
17.11.2018
Arkadaşım Betül Tanbay
14.11.2018
Erdoğan'ın diplomasi oyunu
12.11.2018
Suriye'de müdahalenin takvimi ve bağlamı
7.11.2018
Barış değil kış geliyor
5.11.2018
Türkiye, Kürtler, Suriye
31.10.2018
Yetmez ama evet
29.10.2018
Kaşıkçı öldü, takkeler düştü
25.10.2018
Dış politikada hafıza
22.10.2018
İstanbul'da ölüm
18.10.2018
Kutupsuz dünyanın kuralsızlığı
15.10.2018
Papaz kaçtı, Osman kaldı
11.10.2018
Kürtler, terörle mücadele, isyan bastırma
7.10.2018
Türkiye-ABD ilişkileri zorda
4.10.2018
Bakalım neymiş şu Irak Kürdistanı?
30.9.2018
Erdoğanland
26.9.2018
Erdoğan'ın Çin modeli
23.9.2018
Idlip'te Türk-Rus mutabakatı
19.9.2018
Irak'ta ABD-İran mücadelesi
17.9.2018
Idlip, saha ve masa
12.9.2018
Tahran vodvili ve sonrası
10.9.2018
Idlip'in galat-ı meşhuru
6.9.2018
Idlip'in isimsiz şehidi
3.9.2018
Al Idlip'i ver Tel Rifat'ı
29.8.2018
Irak Türkmenleri dosyası
27.8.2018
Memleketin birinde Kürtler yaşarmış
22.8.2018
Diplomata çelebilik yaraşır
19.8.2018
Dışişleri işini yapabilmeli
15.8.2018
Akbaş'ın sol bacağı ve diplomasi
12.8.2018
Hülooğğ devrinin sonu
8.8.2018
İran yaptırımlarının anlamı
5.8.2018
Ver bankeri, al papazı
1.8.2018
Putin'le geleni Putin yolcular
29.7.2018
Brunson, İdlip ve köşeden çıkmak
25.7.2018
Trump ile Putin arasında
22.7.2018
Muhalefetten beklenen
18.7.2018
Fransa harmanı ve Hırvatistan butiği
15.7.2018
Butik Hırvatistan ile büyük Türkiye
11.7.2018
İyi geceler Türkiye'm
9.7.2018
İkinci Cumhuriyet
4.7.2018
Susun, deli konuşacak
1.7.2018
Yerel seçimler: Dün değil şimdi
27.6.2018
Başkanistana hoşgeldiniz
24.6.2018
Yasaklara uygun yazı
20.6.2018
Çıldırtmaksa maksadın
18.6.2018
Gerçek seçim, fason demokrasi
13.6.2018
Dışişlerinde reformu düşünmek
10.6.2018
Kandil, Demirtaş, seçimler
6.6.2018
Münbiç yol haritası
4.6.2018
Çavuşoğlu'nun Vaşington seferi
30.5.2018
İslamcılığın tıkanışı ve tükenişi
28.5.2018
Biraz da kalkınmasak?
23.5.2018
Irak 2003-Irak 2018
21.5.2018
Seçim kampanyaları üzerine
18.5.2018
Filistin milli dava
16.5.2018
Malezya, Ermenistan, 24 Haziran filan
14.5.2018
Kürt meselesi: Sıkıldık
9.5.2018
(250+250) + 100 = 'IRAK'?
6.5.2018
Sizi cumhurbaşkanı yaptım
2.5.2018
Seçim sürecinde yine Suriye
29.4.2018
Yok baraj-Çok aday
25.4.2018
Son düzlük için Gül-Tekin kuponu
23.4.2018
Baskın seçim ve dış politika riskleri
18.4.2018
Mariano'nun sol ayağı
15.4.2018
Facebook ve bizim seçimler
12.4.2018
Açık ve yakın tehlike
8.4.2018
Çare fotoğraf diplomasisi
5.4.2018
Paketleyen, dövüşken devlet
2.4.2018
Macron, Trump, Erdoğan
29.3.2018
Avrupa: Olmadı yar...
26.3.2018
Kürtlerle hangi ortak yarınlar?
20.3.2018
Afrin'den Diyarbakır'a
19.3.2018
Alman koalisyonu, sosyal demokrasi, geleceğimiz
16.3.2018
Giden Tillerson, gelen Pompeo
15.3.2018
Lefkoşa'da bir nefes özgürlük
12.3.2018
Bir heyula dolaşıyor
8.3.2018
Irak Kürdistanı diye bir yerde
5.3.2018
Yaşasın ölüm, kahrolsun zeka*
1.3.2018
Ateşkes ve Afrin'in fethi
26.2.2018
Kürt meselesinin dışı, içi
22.2.2018
Suriye, Türkiye, ABD
19.2.2018
Suriye: Asker, sivil, savaş
15.2.2018
Savaş karşıtlığı aymazlıktır
12.2.2018
Büyükelçinin ölümü*
9.2.2018
Suriye'de resim belirginleşiyor
8.2.2018
Suriye oyun planımız
5.2.2018
Suriye: Veriler ve öngörüler
1.2.2018
Afrin, niyet ve akıbet
23.1.2018
Afrin ve sonrası
22.1.2018
Savaşa alternatif Suriye stratejisi
178.1.2018
Afrin'e müdahale yerine etkin diplomasi
14.1.2018
Demokratik cumhuriyet, halkın başkanı
10.1.2018
Ortadoğu'da sürdürülemez çelişkiler
8.1.2018
Trump, radikal İslamcılık, bölgemiz ve biz
4.1.2018
2018-Olası yangın yerleri
27.12.2017
Cumhuriyetimizin sonu
24.12.2017
Irak Kürtleri ayaklandı
22.12.2017
Dış siyaset 2018 atlası - II
20.12.2017
Dış siyaset 2018 atlası
18.12.2017
Uçurumun kıyısında
13.12.2017
Suriye'den çekilmek zamanı
10.12.2017
Kudüs ve Lozan
7.12.2017
Ortadoğu'da kartlar yeniden...
3.12.2017
Gemiyi bırak, tersaneye gel
29.11.2017
Suriye ve Kürtler
22.11.2017
Suriye'de son durum
19.11.2017
Barış çölü, akademik çöl
15.11.2017
'Slimfit' devlet
12.11.2017
Atatürk, Kürtler, Erdoğan
8.11.2017
Riyad, Tahran, Ankara
5.11.2017
Laik, çoğulcu, katılımcı cumhuriyet
1.11.2017
Mesut Barzani'den sonra
29.10.2017
Devletin fazlası, kuralın azlığı
25.10.2017
Irak Kürdistanı'nın sonu mu?
22.10.2017
Kürtler ve Türkiye
18.10.2017
Kerkük
15.10.2017
Sorun ABD vizesinden derin
11.10.2017
Idlip: 'İyi, Kötü ve Çirkin'
8.10.2017
Mam Celal'in ardından
4.10.2017
Katalunya dersleri
1.10.2017
Ovaköy/Körava ve 'İslamcı Kemalizm'
27.9.2017
Referandumdan sonra
24.9.2017
MGK bildirisi üzerine
20.9.2017
Şok, seferberlik, savaş
13.9.2017
Cumhuriyet'in tosladığı mahkeme duvarı
6.9.2017
Menzil, Kürtler, Selefilik
3.9.2017
Irak Kürdistanı’nda referandum
30.8.2017
Mezbaha 694
28.8.2017
Diplomaside büyücü yamaklığı*
23.8.2017
Dış politikamız değişiyor mu?
20.8.2017
İki Türkiye boğazlaşır mı?
16.8.2017
Komşu Kürtlerin bağımsızlığı
13.8.2017
Gülümseyin, yarın artık yakın
8.8.2017
İkinci yeni Türkiye
6.8.2017
Muhabiriniz Yoğurtçu Parkı’ndan bildiriyor
2.8.2017
Dış politikada gelecekten geçmişe
30.7.2017
Cumhuriyet Davası izlenimleri
26.7.2017
Almanya'yla krizden Cumhuriyet'e
24.7.2017
Başkanlık yarışı nasıl kazanılır?
19.7.2017
Başkanlık yarışı kazanılabilir
9.7.2017
Büyükada casuslar yuvası
5.7.2017
Adalet Yürüyüşü
26.6.2017
Suriye/Irak: IŞİD'den sonrası
21.6.2017
Irak/Suriye: Maç sonu kavgası
18.6.2017
Irak Kürdistanı’nın bağımsızlığı
14.6.2017
Macron, TINA, OHAL - Vay vay vay...
10.6.2017
İran, Katar, SA: Kalıcı sakatlığa yol açabilecek pozisyonlar
7.6.2017
Katar, Suriye, Türkiye, vs...
31.5.2017
Kadri Gürsel hapisteyken hangi dış politika?
24.5.2017
'Geleceğe kaçış' - Bis
17.5.2017
Başlamadan biten görüşme
14.5.2017
Kendi Ermeni meselem: Cemal Azmi Bey
8.5.2017
Astana sonrası Suriye
3.5.2017
Dış siyasette anlam deryası
30.4.2017
Suriye, bize Afganistan olmasın
26.4.2017
Macron: Yeni siyasetin bir filizi
23.4.2017
Sıfırlanan ana muhalefet ve yeni siyaset
19.4.2017
Hınçla ters takla?
16.4.2017
Efsaneler, gözyaşları, hariciye...
9.4.2017
Ortadoğu için bir diplomasi kılavuzu
7.4.2017
Temiz kırık mı, direnç hattı mı?
0 0
ÖNEMLİ NOT: Bu sayfalarda yayınlanan okur yorumları okuyucuların kendilerine ait görüşlerdir. Yazılan yorumlardan DÜZCE YEREL HABER GAZETESİ veya duzceyerelhaber.com hiçbir şekilde sorumlu tutulamaz.
Emlak8
GÜNÜN YAZARLARI
Günün Yazarları



Emlak8

Aradığın Evi Bul. Emlak8.Net

Dijital Reklam Ajansı Serbay Interactive