Barış Soydan

T24



Bookmark and Share

Bütçe açığındaki önlenemeyen artış ve bürokratların kutsal mabadı


15.11.2019 - Bu Yazı 146 Kez Okundu.
Yorum : 0 - Onay Bekleyenler : 0

 Ecdadımız "Siyasetçiyi-bürokratı yaşat ki, devlet yaşasın" demiş. Yoksa o söz "İnsanı yaşat ki, devlet yaşasın" şeklinde miydi? Aman neyse ne, Türk siyasetçisinin, bürokratının mabadı, her şeyden önce gelir! Krizmiş, bütçe açığıymış… Ne yapsınlar yani, Passat mı çeksinler yanlarına?

Şaka bir yana, bütçede işler iyi gitmiyor. Yılbaşında bütçe açığının gayrisafi yurtiçi hasılaya oranının yüzde 1.8 olması öngörülmüştü. Hesaplar şaştı: Yüzde 2.9 olarak gerçekleşmesi bekleniyor. Açıktaki artışın iki nedeni var: Vergi toplanamaması ve devlet harcamalarının kontrolsüz şekilde artması.

Önce vergiler… Bu yıl toplanan KDV gelirleri 2019 bütçesine konulan rakamın 18.6 milyar TL altında kalacak. (Kaynak: 2020 Yılı Cumhurbaşkanlığı Yıllık Programı.) Azalışın temel sebebi, KDV iadelerindeki artış ve talepte görülen daralma ile başta inşaat, çeşitli sektör ve ürünlere uygulanan vergi indirimleri.

Tutmayan bir başka vergi kalemi, benzin ve doğal gazdan elde edilen Özel Tüketim  Vergisi (ÖTV). Petrol ve doğalgazdan elde edilen ÖTV'nin yıl sonunda bütçe tahmininin 7.4 milyar TL altında kalarak 60.1 milyar TL olması bekleniyor. Sebep? Kriz nedeniyle insanların arabalarına binmeyi azaltması. Ve bu arada, devletin enflasyon patlamasın diye devreye soktuğu eşel mobil sistemi. Eşel mobil, benzine gelen zammın ÖTV'den karşılanmasını sağlıyor. Bu sistem nedeniyle devletin yıllık vergi kaybının 2019'da 1.7 milyar TL olması bekleniyor.

Otomobil satışlarından alınan ÖTV'de de büyük düşüş var. Motorlu taşıtlardan alınan ÖTV'nin bütçe tahmininin 11.2 milyar TL altında gerçekleşmesi bekleniyor.

İthalattaki daralma da vergi gelirlerinin azalmasında etkili. İthal ürünlerden toplanan KDV'nin bütçe tahmininin 39.4 milyar TL altında kalacağı öngörülüyor.

İnşaattaki daralma da vergi gelirlerini vurmuş durumda. Tapu harcı gelirlerinin yılbaşında yapılan tahminin 5.8 milyar TL altında kalacağı tahmin ediliyor.

Vergi gelirleri bu kadar düşerken kamu maliyesi nasıl ayakta duruyor? Sigara tiryakileri ve şapkadan tavşan çıkarma misali bulunan tek seferlik gelirler sayesinde.

Merkez Bankası'nın yedek akçesi ve kârı ile imar barışı gibi tek seferlik gelirlerden oluşan vergi dışı gelirlerin bütçe hedefinin 75.9 milyar TL üzerine çıkması öngörülüyor. Şapkadan çıkarılan tavşan işte bu.

Tabii bir de tiryakiler var. Sigaradan Hazine'ye oluk oluk para akıyor. 2019'da tütün mamullerinden elde edilen ÖTV gelirlerinin başlangıçtaki tahminin 5.4 milyar TL üzerine çıkacağı tahmin ediliyor. Bu durum, sigarada nispi vergi oranının yüzde 63'ten 67'ye çıkarılmasından ve yıl içinde yapılan zamlardan kaynaklanıyor.

Buraya kadar bütçe gelirlerine baktık, peki giderler ne durumda?

Memur maaşları ve diğer personel giderlerine bu yıl devlet hazinesinden 294.4 milyar TL gidecek. Burada şaşma yok; gerçekleşme, başlangıçtaki tahminin sadece 0.7 milyar TL üzerinde,

Ama mal ve hizmet alımlarında kontrolsüz artış var: Devlet, 2019 yılı için konulan ödeneğin 10.8 milyar TL üzerinde alım yapmış.

Sağlık, emeklilik ve sosyal yardım harcamaları da baştaki tahmini 6.9 milyar TL aşmış.

Ama asıl patlama, kriz yokmuş gibi yapılan yol ihalelerinde. Yol ihalelerinin yer aldığı sermaye giderlerinin, başlangıç ödeneğinin 20.9 milyar lira üzerine çıkarak 75.3 milyar lira olarak gerçekleşmesi bekleniyor. Bu artışta en önemli neden, Karayolları Genel Müdürlüğü'nün ilave yatırım talepleri...

TCDD'ye aktarılan 3.5 milyar TL'lik ek ödenek de, bütçe dengesini bozan faktörlerden birisi.

Bütçede kara deliğe dönüşen Kamu Özel İşbirliği (KÖİ) projelerine değinmeden bitirmeyelim. Yap-işlet-devret yöntemiyle yandaş müteahhitlere ihale edilen KÖİ projeleri için 2020 bütçesine 10.5 milyar TL ödenek konması planlanıyor. Kamu Özel İşbirliği ile yaptırılan köprüler ve yolların Hazine garantili ödemeleri için de 8.3 milyar TL...

Özetleyelim: Vergi gelirleri azalıyor, devlet harcamalarındaki kontrolsüz artış sürüyor. İktidar umudunu ekonomide hızlı toparlanmaya bağlamış durumda. Tüketim artacak, böylece tüketimden alınan vergiler artacak, devletin iki yakası bir araya gelecek. İyi de yüzde 20 işsizliğin olduğu bir ülkede insanlar nasıl tüketim yapacak? Bu iş zor Yonca...

.

Facebook Yorumları

Emlak8
6.12.2019
Ey patron, ey CEO, kendine bir sor, Erdoğan’dan farklı mısın?
3.12.2019
İmamoğlu’na kredi yasağı ve sıradaki kriz
29.11.2019
Türkiye elektrikli araçların, yapay zekanın neresinde? Aslında hiçbir yerinde
25.11.2019
TL’nin düşüşüyle AKP oylarının düşüşü arasındaki ilişki
22.11.2019
“Kriz bitiyor” diyen Garanti BBVA rüya mı görüyor?
19.11.2019
Muhalefet, şehir hastaneleri ve Telekom’u kamulaştırmaya hazırlanmalı
15.11.2019
Bütçe açığındaki önlenemeyen artış ve bürokratların kutsal mabadı
12.11.2019
Türkiye’den neden Samsung çıkmadı, çıkmayacak?
7.11.2019
KHK’yla üniversiteden kovulan rüzgâr santrali bekçisinin hikâyesi
4.11.2019
Türkiye ekonomisini batıran 100 günahın ilk 10 tanesi
1.11.2019
Şili’de 1 milyon kişiyi sokağa döken şey: Vahşi özelleştirme
29.10.2019
Son veriler ışığında: İnşaat ve emlak komadan çıktı mı?
24.10.2019
Lübnan nasıl battı?
22.10.2019
5 grafikte Türkiye ekonomisinin 5 zayıf noktası
17.10.2019
Olmayacak duaya amin: Güvenli bölgeye 1 milyon Suriyeli yerleştirmek
14.10.2019
Türkiye’nin silah ithalatı: Ambargolar ne kadar etkili olur?
7.10.2019
Resmi enflasyona inanmamak için 10 neden
3.10.2019
Güvenli bölgeye harcanacak 26.4 milyar dolardan önemli olan konu
30.09.2019
Hafta başlarken ekonomiyle ilgili bilmeniz gereken 5 şey
25.09.2019
IMF ne dedi, ne diyemedi, Erdoğan’ı nasıl eleştirdi?
16.09.2019
Devlet hayvan hastaneleri kurulmalı!
12.09.2019
Herkesin küfrettiği kızın öyküsü (veya yeni işçi sınıfı üzerine)
9.09.2019
TL, dolar ve Euro'nun kaderini belirleyecek 3 toplantı
6.09.2019
Kriz biterse öfkeli seçmen AKP'ye geri döner mi?
2.09.2019
Konut fiyatlarında dibi gördük mü? Yoksa düşüş sürer mi?
31.08.2019
İşlem ücretlerine fahiş zam yapan bankalar hangileri?
29.08.2019
Hayrola savaş mı çıktı, altın fiyatları neden yükseliyor?
26.08.2019
E hani düşecekti, dolar yine neden yükseliyor?
20.08.2019
Fikri takip: OYAK’ın İngiltere’deki 1 milyar dolarlık yatırımının kaynağı ne?
13.08.2019
Kriz raporu: Bankalar hasarlı, Koç idare ediyor, BİM mutlu
8.08.2019
Sayın Erdoğan, şehir hastaneleri ve otoyollarda yanıldınız, gelin vazgeçin
5.08.2019
Bir banka genel müdürünün sırları
30.07.2019
Doğu Avrupa ülkeleri Türkiye’yi sollayıp nasıl geçti?
26.07.2019
Erdoğan’ın planı: Faiz inerse enflasyon iner, AKP seçmeni eve döner
15.07.2019
Ali Babacan’ın krizdeki payı ne?
11.07.2019
Doların kaderini belirleyecek 3 tarih: Bugün, 25 Temmuz, 31 Temmuz
2.07.2019
AKP’nin ekonomideki son günahı: Bütçe açığı
28.06.2019
Erdoğan, İstanbul’a aktarılan parayı kesebilir mi?
24.06.2019
Türkiye'nin ve ekonominin gündemi artık erken seçim
20.06.2019
Minare kılıfa girmiyor: Sebze-meyvede zararlı kimyasal gerçeği
17.06.2019
Rusya’nın zararlı diye reddettiği ürünleri kim yiyor?
14.06.2019
AKP-burjuvazi ilişkisi: Yoksa Marx yanıldı mı?
10.06.2019
Türkiye'nin batacağı, Güney Afrika'nın çıkacağı iddiası nasıl para kazandırdı?
8.06.2019
Türkiye’den umudu kesmemek için 10 neden
3.06.2019
Asıl meseleye gelelim: 5 yıl sonra mesleğiniz para edecek mi? (2)
27.05.2019
TOBB, İSO, İTO üyelerinin işleri tıkırında! (Olmasa söylemezler miydi?)
24.05.2019
Herkes sermaye kontrollerinden söz ediyor, yoksa?..
21.05.2019
Buraya nasıl geldik: AKP’nin ekonomideki 20 hatası
0 0
ÖNEMLİ NOT: Bu sayfalarda yayınlanan okur yorumları okuyucuların kendilerine ait görüşlerdir. Yazılan yorumlardan DÜZCE YEREL HABER GAZETESİ veya duzceyerelhaber.com hiçbir şekilde sorumlu tutulamaz.
Emlak8
GÜNÜN YAZARLARI
Günün Yazarları



Emlak8

Aradığın Evi Bul. Emlak8.Net

Dijital Reklam Ajansı Serbay Interactive