Besim F. Dellaloğlu

Gazete Duvar



Bookmark and Share

Ne kadar ekmek o kadar köfte!


8.01.2021 - Bu Yazı 203 Kez Okundu.
Yorum : 0 - Onay Bekleyenler : 0

 Vico, İtalyanca olarak yazdığı ilk kitap olan Yeni Bilim (1725) ile beşerî çalışmaların (human-istic studies) temellerini atar. Bu kitapta Vico öncelikle tarihin insan çabasının bir ürünü olduğunu ileri sürer. İnsan sadece kendi yaptığını bilebilir. Ancak Vico kitabında bunu pat diye söylemez. Genelde her şeyin üçe ayrıldığı bu kitapta Vico insanlık tarihini de üçe ayırır: Tanrılar Çağı, Kahramanlar Çağı ve İnsanlar Çağı.

İnsanın tarihin dümeninde olduğu zamanlar bir anlamda modern zamanlardır. Toplum da işte bu zamanların bir kavramıdır. İnsanın genellikle topluluklar halinde yaşayan bir varlık olması her insan topluluğunun toplum olarak nitelenmesini gerektirmez. Toplum, belli bir topluluk biçimidir. Kavramsal anlamda modern zamanlardan, örneğin Vico’dan önce toplumdan söz etmek her zaman belli bir anakronizm riskini bünyesinde taşır.

Toplum bireyin, yurttaşın, oy ve vergi verenin, grupların, zümrelerin, sınıfların dünyasıdır. Toplum bir yandan, kendisini oluşturan öznelerin onun hakkındaki tasavvurlarının bir bileşkesidir. Diğer yandan ise toplumun kendisini oluşturan her öznede belli bir gerçekleşme düzeyi vardır. Bu ikisi birbirleriyle çelişiyor gibi gözükse de aslında İnsanlar Çağı’nda toplumu mümkün kılan işte bu ikisinin bir aradalığıdır. Sanılanın aksine birey/toplum ilişkisi sadece çatışma ekseni değildir. Çünkü her ikisi de aynı tencerede pişerler. Hatta biri olmadan diğeri de olmaz.

Bu gerilimli bütünü mümkün kılan ise kamudur. Toplum ile tekil birey arasındaki ilişki doğrudan değildir, kamuyu dolaşır. Örneğin, siyasi iktidarla tekil yurttaşın ilişkisinin doğrudanlığı bir demokratiklik değil, otoriterlik işaretidir. Çünkü toplum farklılıktır, çeşitliliktir, hatta çatışmadır. Ve bunlar sivil, sendikal, siyasal örgütlenmeler yoluyla kurumlaşır. Ancak toplum aynı zamanda kamusallık, ilişkisellik, hatta bir örnekliktir. Toplum genelde benzer mekteplere giden yurttaşlardan oluşur. Benzer işlere benzer maaşlar alan, benzer gelirler elde ederek benzer vergiler ödeyen yurttaşlar. Benzer kanonik yapıtlardan kültürel olarak beslenen. Yani bileşik kaplar teorisi sadece fiziğe dair değildir. Aynı zamanda topluma dair söyleyecek bir sözü de vardır. Yüzeyden taradığımızda ilkini, derinden taradığımızda ise ikincisini görürüz.

Bütün bu uzun teorik girişi aslında son günlerde dinlediğim ve okuduğum iki mükemmel yoruma değinmek için yaptım. Önder Özen futbolla ilgili yorumlarını dikkatle takip etmeye çalıştığım bir isim. Her zaman olgunlukla, soğukkanlılıkla ve erdemle meseleleri ele alan, gündelik hesaplara pek yüz vermeyen bir yorumcu. Geçtiğimiz günlerde yaptığı bir maç sonrası yorumunda hakem hataları hakkında konuşmak konusunda nerede durduğunu çok güzel ifade etti. Mealen şöyle dedi: “Ben ne kadar iyi yorumcuysam, futbolcular ne kadar iyi futbolcuysa, antrenörler ne kadar iyi antrenörse, kulüp yöneticilerimiz ne kadar iyi yöneticiyse, federasyon ne kadar iyi bir federasyon ise, Süper Lig gerçekten ne kadar süperse, hakemlerimiz de ancak o kadar iyi.”

Önder Özen kesinlikle haklı ve söyledikleri aslında hayatımızın her alanı için geçerli. Bir toplumun siyaseti yerlerdeyken, üniversitesi göklerde olabilir mi? Bir ülkenin sanayisi sürünürken, ihracatı mükemmel olabilir mi? Bir toplum, eğitim iflas etmişken, çok kaliteli yurttaşlara sahip olabilir mi? Bu soruları sonsuza kadar çeşitleyebiliriz. Yani bir ülkede toplam bir kalite sorunu varsa, bunun sorumlusunun sadece hakemler olması mümkün değildir!

Murat Önderman’ın da kitaplarını, hatta Twitter hesabını özenle takip ederim. Kendisini Türkiye’nin en önemli okuryazarlarından bir olarak görürüm. Geçenlerde şöyle bir tweet attı: “Vaha çölde olur, toplumsal hayatta ise bir seraptır. Kurtarılmış bölgeleri olmaz geniş anlamda toplumsal hayatın.” Gerçekten de toplumsal hayatta mucizelere pek yer yoktur. Toplumun bir kesimi, bir alanı, bir kurumu diğerinden çok daha iyi ya da çok daha kötü olamaz. Toplumu oluşturan her birimin içinden geçen bir yanı vardır toplumun. Toplum derken yüceltmiyorum, kavramı sadece hak ettiği yere oturtmaya çalışıyorum. Eninde sonunda toplumsal vasat biraz da genetiktir. Ve son kertede belirleyicidir.

Sonuç olarak köfte-ekmek yerken aldığınız lezzet köfteyle ekmeğin lezzetlerinin bir ortalamasıdır.

Yani toplum ilişkiseldir. Toplumda sınıflar, zümreler, gruplar, bireyler birbirleriyle ilişki içinde meydana gelirler. Toplum her biri başka tencerede pişmiş yemeklerin bir tabakta bir araya geldiği bir aşçı tabağı değildir. Her sınıfın, zümrenin, grubun, bireyin lezzeti bir diğerine karışmıştır.

Toplum bileşik kaplar gibidir. Yukarıdan baktığımızda her tüpün, yani sınıfın, zümrenin, grubun, bireyin bir diğerinden farklı olduğunu, aralarında hiçbir bağlantı olmadığını sanabiliriz. Ancak meseleye aşağıdan, yani daha derinden baktığımızda tüpler arasındaki bağlantıyı fark etmemek mümkün değildir. Bileşik kaplarda hangi tüpe sıvı dökerseniz dökün, sonuç olarak bütün tüplerdeki sıvı seviyesi aynı olacaktır.

Uzun lafın kısası Önder Özen de, Murat Önderman da sonuna kadar haklıdır. Bunu fark etmek için asgari düzeyde bir kamusal bilince sahip olmak yeterlidir.

.

Facebook Yorumları

Emlak8
19.02.2021
Üniversite ile akademi aynı kurum değildir
4.02.2021
Proje dedektörlüğünün sosyolojisi
29.01.2021
Vasatlığın sosyolojisi
23.01.2021
Nizamiye üniversitesi
15.01.2021
Rektörlüğün dayanılmaz hafifliği
8.01.2021
Ne kadar ekmek o kadar köfte!
24.12.2020
Sepetten ayağa topun teorisi*
17.12.2020
Oyunun teorisi
10.12.2020
Politik simya
3.12.2020
Bir başkadır Meryem’in başörtüsü
26.11.2020
Bir başkadır sınıfın simyası
5.11.2020
Post-Türkiye: Değişimin ve sürekliliğin sosyolojisi
20.09.2020
Bir 12 Eylül muhasebesi
29.08.2020
Eleştirilerin sosyolojisi
20.08.2020
Entelektüelin sosyolojisi
14.08.2020
Aydının sosyolojisi 2
7.08.2020
Aydının sosyolojisi 1
25.07.2020
'Liberal aydının krizi' yazısını neden yazmadım!
18.07.2020
Post-Türkiye: Değişimin ve sürekliliğin sosyolojisi
9.07.2020
Kuşak sosyolojisi
2.07.2020
Hayaletlerin sosyolojisi
29.06.2020
Şerif Mardin ve Nilüfer Göle
19.06.2020
Hamurun sosyolojisi
12.06.2020
Sağcı aydının krizi
5.06.2020
Solcu aydının krizi
29.05.2020
Özgü(n)lük fetişizmi
22.05.2020
'Yerli sosyoloji' söyleminin sosyolojisi
15.05.2020
Hödüklüğün sosyolojisi
8.05.2020
Mahallenin sosyolojisi
1.05.2020
Okuryazarlığın sosyolojisi
26.04.2020
Bakarken düşünmek, düşünürken bakmak
17.04.2020
big little lies
10.04.2020
Sosyolojik nazar
2.04.2020
Delirmiş mi bu insanlar?
19.03.2020
Örgütlü düşüncesizlik
4.03.2020
Sistem fetişizmi
27.02.2020
Galatasaray'ın yeni oyunu
20.02.2020
Sanat eleştirisinin sırtındaki küfe
13.02.2020
Türkiye'de futbol hakemleri neden oportünist?
6.02.2020
Futbol hakkında yazabilir miyim?
23.01.2020
Mezarsız yazarı okuyamamak
16.01.2020
Bourdieu 'Sosyoloji bir dövüş sporudur' derken galiba haklıymış!
10.01.2020
Nasıl oluyor da bu işler böyle olabiliyor?
0 0
ÖNEMLİ NOT: Bu sayfalarda yayınlanan okur yorumları okuyucuların kendilerine ait görüşlerdir. Yazılan yorumlardan DÜZCE YEREL HABER GAZETESİ veya duzceyerelhaber.com hiçbir şekilde sorumlu tutulamaz.
Emlak8
GÜNÜN YAZARLARI
Günün Yazarları



Emlak8

Aradığın Evi Bul. Emlak8.Net

Dijital Reklam Ajansı Serbay Interactive