DOĞAN ÖZGÜDEN

Artı Gerçek



Bookmark and Share

Nato kafa, Nato mermer, hep beraber!


28.05.2020 - Bu Yazı 233 Kez Okundu.
Yorum : 0 - Onay Bekleyenler : 0

  Bugün Türkiye’de on yıllık DP yönetimine son veren 27 Mayıs 1960 darbesinin tam 60. yıldönümü… 57 yıl önceki başarısız 21 Mayıs darbesini tahlil eden geçen haftaki yazımda Talat Aydemir ve Fethi Gürcan İsmet Paşa’nın gazabıyla idam sehpasında katledilmişken Orgeneral Memduh Tağmaç ve hempası 1971’de, Orgeneral Kenan Evren ve hempası 1980’de kanlı darbelerin en hasını yapacaklar, ama yaşamlarını rahat döşeklerinde tamamlayacaklardı…” demiştim.

27 Mayıs 1960 darbesini yapanlar da bu anlamda şanslı sayılırlar… Her şeyden önce darbe girişimi başarısızlıkla sonuçlansa ve Demokrat Parti iktidarda kalsaydı, darbeci subayların tamamı ordudan atılacak, belki de “elebaşı” olarak görülen bazıları tıpkı Menderes, Zorlu ve Polatkan gibi idam sehpasında can vereceklerdi.

Bunun küçük çaplı bir örneği 1958’de “darbe girişimi”nde bulundukları için tutuklanan dokuz subayın derhal ordudan atılması ve mahkûm edilmesiydi. Girişim başarılamadığı için idam söz konusu olmamıştı.

Hiçbir ilgim olmadığı halde, yedek teğmen olarak bu başarısız darbe girişimi nedeniyle ben de sürgün yemiştim.

1957 yılı sonlarıydı… Yedek subay olarak Milli Savunma Bakanlığı’nın İzmir Temsil Bürosu’nda görevliydim. Bir ihbar üzerine İstanbul’da bir grup subay, hükümet darbesi hazırlamak iddiasıyla tutuklanmıştı. Ancak 1. Ordu Komutanı’nın yayın yasağı koyması nedeniyle olay kamuoyuna 16 Ocak 1958’de açıklanmıştı. Olaya adı karışanlar arasında MSB İstanbul Temsil Bürosu’nun, yani bizim İzmir’deki büronun İstanbul’daki benzerinin müdürü de vardı.

Olayın açıklanmasından kısa bir süre sonra, bir sabah basın özetlerini hazırlarken, o sırada karargâhta yazıcı olarak askerlik hizmeti yapmakta olan yazar Erol Toy yanıma geldi, “Teğmenim, benden duymuş olmayın, Ankara’dan biraz önce emir geldi. Sizi Ankara’ya, Mamak’a sürüyorlar…” dedi. Birkaç saat sonra da büro müdürü binbaşı emri bana resmen tebliğ etti.

9 Subay Olayı’na İstanbul’daki büro müdürü de karıştığı için, MSB temsil büroları bir fesat ocağı sayılmış, kapatılmalarına ve çalışan askeri personelin de birliklere dağıtılmasına karar verilmişti.

Ben Mamak’taki Muhabere Eğitim Merkezi’ne gönderildim… İstanbul Temsil Bürosu’nda görevli olan bizim tertipten Zeki Müren ise bir askeri birliğe sürülmek yerine, yeni kurulmuş olan “Subay Çocuklarına Yardım Derneği” yararına Türkiye’nin dört bir yanında bir dizi konser vermekle görevlendirildi.

Ankara’daki birliğime teslim olduktan sonra kent yaşamından kopmamak için okuldaki subay misafirhanesinde kalmak yerine Hergele Meydanı’ndaki ucuz bir otelde kalmayı tercih etmiştim. Her sabah bir servis arabası okul subaylarını oturdukları semtlerden toparlayıp Mamak’a götürüyordu. Biz o çevrede oturan bir başka subayla birlikte servis arabasına Gençlik Parkı civarında biniyorduk.

Servis arabası daha sonra Ankara Radyoevi, Sıhhiye, Cebeci’den de bazı subayları alıp Mamak’a yollanıyordu. Ankara Radyoevi’nin önünden geçerken arabada bir hareketlilik ve inanılmaz bir diyalog başlıyordu.

- Ankara Radyoevi’ni ele geçirmek kime nasip olur?

Artık ok yaydan çıkmağa başlamıştı. Bu tür şeyler şaka niyetine de olsa korkusuzca konuşulabiliyordu.

Ben 1958 Haziran’ında terhis oldum… Daha sonra yayımlanan anılardan öğrendiğim kadarıyla 27 Mayıs darbesinin örgütlenmesinde Mamak’taki Muhabere Okulu büyük rol oynamıştı.

1971 ve 1980 askeri darbelerinin Washington’un ve NATO’nun teşviki ve desteğiyle gerçekleştirildiği, darbecilerin de bunun bedelini tüm sol ve anti-emperyalist güçleri ezip Türkiye’yi siyasi, ekonomik, ideolojik ve askeri bakımdan ABD emperyalizmine daha da bağımlı kılarak fazlasıyla ödediğini o günleri yaşayanlar ya da dikkatle izlemiş olanlar gayet iyi bilir.

27 Mayıs 1960 darbesi bu formatın dışında mıydı? Kesinlikle hayır…

1953 başından itibaren İzmir’de muhalif bir gazetede çalıştığım, gazeteciler sendikası ve cemiyetinde sorumluluk üstlenerek basın özgürlüğü ve medya çalışanlarının sosyal hakları uğruna mücadelede fiilen yer aldığım için DP iktidarına karşı direnişi bittabi tümüyle destekliyordum.

1960 yılında Milliyet gazetesinin İzmir temsilcisi olarak NATO’ya ilişkin aktüaliteyi de yakından izliyordum… Karargâhta görevli Türk subayları arasında, az da olsa, gerçekten ABD hegemonyasına, NATO bağımlılığına karşı olanlar da vardı.

27 Mayıs darbesinden bir yıl kadar önce bu subaylardan birisi karargâhta görevli Amerikalı askeri personelin döviz kaçakçılığı yaptığını kanıtlayan belgeleri ele geçirerek bana vermişti, ben de bunları Milliyet gazetesinde yayımlamıştım.

Kaçakçılık olayına o zamanki NATO Güney-Doğu Kara Kuvvetleri Komutanı General Harkins’in de adı karışmıştı. Bu general 60’lı yıllarda ABD Pasifik Kuvvetlerinde daha önemli bir göreve getirilecek, Vietnam’a ABD askeri müdahalesi başlayınca da oraya gönderilen Amerikan birliklerinin ilk başkomutanı olacaktı.

1960 Nisan’ında ünlü Tahkikat Komisyonu kurularak devlet terörünün iyice şiddetlenmesinden sonra Türkiye artık tam anlamıyla darbe eğik düzeyindeydi. İstanbul ve Ankara’da öğrenci gösterileri sürüp giderken Kara Kuvvetleri Komutanı Orgeneral Cemal Gürsel izinli olarak görevinden ayrılarak Karşıyaka’nın Bostancı semtindeki evine çekilmişti… Beklemedeydi…

Bu arada Başbakan Yardımcısı Medeni Berk İzmir’de yaptığı bir basın toplantısında iktidarın yakında erken seçime gideceğini söylemişti ama kimse bu açıklamayı ciddiye almamıştı.

Haber almak için NATO Karargâhı’na gidişimde, orada görevli Türk subaylarının iktidar aleyhtarı bildirileri Amerikalı subay ve assubayların gözleri önünde karargâhın daktilo makinelerinde dizip teksir makinelerinde bastıklarını görüyordum. Belli ki her şey ABD’nin bilgisi dahilinde gelişiyordu.

Bu dönemde Genelkurmay NATO Dairesi Başkanı olan Kurmay Albay Alparslan Türkeş sık sık İzmir’e gelerek NATO komutanlarıyla görüşmeler yapıyordu. Alparslan Türkeş’in bu geliş gidişlerinde Karşıyaka’daki evinde Gürsel’le de temas kurduğu söyleniyordu.

Tam da o günlerde Batı ve Doğu blokları arasındaki detent sürecine büyük darbe vuran bir skandal patlak verdi. Sovyet hava sahasına giren bir Amerikan U-2 casus uçağının düşürüldüğü Nikita Kruşçev tarafından açıklandı. Türkiye’ye ABD’nin IRBM füzelerini yerleştirmekte olmasına zaten tepki duyan bazı Türk subayları bu uçak rezaletinden sonra NATO’ya, CENTO’ya bağımlılığı açıkça eleştirmeye başladılar.

Tam da o günlerde İstanbul’da NATO dışişleri bakanlarının çok önceden planlanmış toplantısı başladı. Toplantının yapılacağı salonun önünde gösteriler düzenleniyordu. Ama bu gösteriler Türkiye’nin ABD’ye ve NATO’ya bağımlılığını protesto gösterileri değil, aksine NATO’nun ve üye ülkelerin Menderes iktidarına karşı tavır koymasını isteyen gösterilerdi.

Başbakan Menderes kendisine karşı gösterilere NATO’nun alet edilmesine öfkeliydi, CHP’yi hedef alarak tepkisini şöyle ifade ediyordu: “Biliniyor ki CENTO toplantısı için Tahran’a gideceğim… Ve nihayet memleketimiz için müstesna bir şeref teşkil eden NATO camiası toplantısı vesilesiyle, başta hariciye nazırları olmak üzere siyaset adamları, diplomatlar ve gazetecilerden mürekkep bine yakın güzide ve muazzam bir misafirler heyeti İstanbul’da bulunuyor… Bu bin kişilik heyetin ve hattâ dünyanın gözünün ve dikkatinin üzerimize çevrildiği bir zamanda memleketimizi anarşinin bir cehennemi halinde göstermek… Hesapları bu mu?”

CHP Genel Başkanı İsmet İnönü de 4 Mayıs 1960 tarihli Milliyet’te yayımlanan yanıtında Menderes’in suçlamalarını reddederek NATO’ya şöyle sahip çıkıyordu: “CHP insan haklarına hürmetkâr, demokratik bir rejim ile idare edilen bir Türkiye’nin hür Batı âleminin ve NATO ittifak câmiasının şerefli bir üyesi olmasını samimiyetle benimsemiştir. Demokrat Parti genel başkanı, NATO’nun sadık ve vefakâr bir uzvu olan Türk milletine Batı âleminin haklı olarak gösterdiği her itibarı, adım adım kurmaya çalıştığı baskı rejimi için mesnet olarak istismar etmiştir.”

Birbiriyle kıyasıya çatışma halindeki Türkiye’nin iki büyük siyasal partisinin, DP ve CHP’nin NATO’ya sahip çıkıyor olması ABD’yi de onun Türk ordusundaki bağlantılarını da son derece rahatlatmıştı.

Bu rahatlıkladır ki darbeciler 27 Mayıs sabahı Türkiye radyolarında sözcü olarak Genelkurmay’ın NATO Dairesi Başkanı Kurmay Albay Alparslan Türkeş’i konuşturarak “NATO’ya, CENTO’ya bağlıyız” yemini edeceklerdi.

İzmir’de 27 Mayıs darbe sabahı Milli Birlik Komitesi’nin başına geçmek üzere askeri uçakla Ankara’ya giden Orgeneral Cemal Gürsel’den bir demeç aldıktan sonra saat 9 sularında tepkileri öğrenmek üzere NATO Karargâhı’na gitmiştim. Tanıdıkları bir albayın darbenin başında görünmesinden, Amerikalı'sı da Türk'ü de hemen tüm askerler memnundu.

Adnan Menderes’in darbeden önce Batı’dan beklediği desteği göremediği için Sovyetler Birliği’yle iyi ilişkiler kurmaya, hatta Moskova’ya bu amaçla bir seyahat yapmaya hazırlandığı biliniyordu. Artık bu tehlike ortadan kalkmıştı.

Mısır, Suriye ve Irak’taki gibi Batı karşıtı, Sovyetler Birliği’yle sıcak ilişkiler geliştirecek bir askeri yönetim de artık söz konusu değildi.

Daha sonraki günlerde Albay Alparslan Türkeş’in başbakanlık müsteşarı görevini üstlendiğinin ve Cemal Gürsel’den sonraki cuntanın ikinci güçlü adamı olduğunun açıklanması NATO canibini daha da rahatlattı.

Darbeden sonra Türk Ordusu’nun tam anlamıyla egemen sınıfların hizmetine girmesi, ABD emperyalizmine ve NATO’ya bağımlılıktan kurtulmaya kalkışmaması için Amerikalı müşavirler MBK’ye iki önemli tezgâh kabul ettirdiler.

Bunlardan ilki, ordudaki komuta piramidini yeniden sağlama gerekçesiyle binlerce subayın emekliye sevk edilmesi, orduda kalan subayları da maddi koşullarını iyileştirerek kapitalist sınıfın tamamen yanına çekmek için Ordu Yardımlaşma Kurumu'nun (OYAK) kurulmasıydı.

İkincisi, anayasaya konulan bir madde ile Milli Güvenlik Kurulu (MGK) oluşturularak Türkiye’nin iç ve dış siyasetini belirlemede ve uygulamada yetkili kılınmasıydı.

ABD’nin 27 Mayıs Cuntası eliyle dayattığı bu iki tuzak sayesindedir ki ABD ve NATO patentli 12 Mart ve 12 Eylül darbeleri yükselen sol ve anti-emperyalist hareketleri ezmek üzere hiçbir engelle karşılaşmadan gerçekleştirildi.

Tıpkı 12 Mart ve 12 Eylül cuntacıları gibi, 27 Mayıs’ı yapan cuntacılar da yaptıkları darbeden dolayı asla sorumlu tutulmadılar. Aksine, 1961’de sivil yönetime geçildikten sonra Cemal Madanoğlu hariç hepsi “tabii senatör” olarak parlamenter dokunulmazlık zırhıyla rejimin yönetimine ortak olmaya devam ettiler.

27 Mayıs darbesini yapan cuntanın kurucularından biri daha vardı ki, onun yazgısı farklı oldu, idam sehpasında katledildi: Kurmay Albay Talat Aydemir…

1959’da Kore’deki Türk askeri birliğinde görevli olduğu için 27 Mayıs darbesine katılamayan Aydemir bu nedenle Milli Birlik Komitesi’nde de yer alamamış, ancak 1960’da yurda dönüşünde Harp Okulu komutanı olarak görevlendirilmişti.

Yeni anayasanın kabulünden sonra yapılan 15 Ekim 1961 seçimlerinin sonuçlarından memnun olmayan generaller ve yüksek rütbeli subaylar en geç 25 Ekim 1961 tarihine kadar yeni bir askeri darbe gerçekleştirmek üzere Silahlı Kuvvetler Birliği (SKB) adı altında yeni bir cunta oluşturdular.

Ancak AP, CHP, YTP, CKMP liderlerinin bir araya gelerek Yassıada mahkûmlarına asla af çıkartmayacaklarına ve Cemal Gürsel’i cumhurbaşkanı seçeceklerine dair bir protokol imzalamaları üzerine darbe yapmaktan son anda vazgeçtiler…

Bu paşalar cunta kurmuş olmalarına rağmen ordunun başındaki yerlerini korumaya devam ederken, İsmet Paşa onları dışarıdan desteklemiş olan Harbiye Komutanı Talat Aydemir’i ve genç subayları başka görevlere atamaya kalkıştı.

22 Şubat 1962 direnişi bu tasfiyeye karşı başladı ama başarılı olamadı, sonuçta Talat Aydemir ve diğer direnişçi subaylar haklarında yasal işlem yapılmamak kaydıyla emekliye sevk edildiler.

21 Mayıs 1963’de gerçek bir darbe girişiminde bulundularsa da ABD ve NATO’nun darbe formatı dışında hareket ettikleri için yine yenildiler.

Albay Talat Aydemir İnönü’ye tekrar kafa tuttuğu için yoldaşı Binbaşı Fethi Gürcan ile birlikte 1964 yılında idam sehpasında katledilirken 27 Mayıs cuntasını birlikte kurduğu silah arkadaşları siyaset dünyasında “tabii senatör” sıfatıyla söz ve karar sahibi olmaya devam ettiler… 12 Eylül 1980’de Kenan Evren namında yeni yetme bir faşist general darbe yapıp siyaset yapmayı onlara da yasaklayıncaya kadar…

.

Facebook Yorumları

Emlak8
2.07.2020
Soykırım inkarcılığına karşı sınır tanımaz kavga…
19.06.2020
Asuri-Arami-Süryani-Keldani’ye kesintisiz soykırım…
13.06.2020
Sömürgeci putları tarihin çöplüğüne atılırken…
5.06.2020
Sürgünde de direnen bir devrimci sanatçı
28.05.2020
Nato kafa, Nato mermer, hep beraber!
22.05.2020
21 Mayıs: 'Persona non grata' darbeciler…
15.05.2020
14 Mayıs 'beyaz ihtilal'inin yeşil intihali!
4.05.2020
Deniz'lerin idamına günler kala Kuzey'deki suskunluk...
1.05.2020
1 Mayıs’ımızın bitip tükenmez takrir-i sükunu…
17.04.2020
Teşkilat-ı Mahsusa’dan MAH’a ve MİT’e…
9.04.2020
Covid-19 ayında jenosidleri anmak…
27.03.2020
Camiler hastanemiz, minareler iğnemizdir…
19.03.2020
Ohal var, ohal’cik var, ohal’den ohal’e fark var!
5.03.2020
İslamın fatihleri değil, kömürün fatihleri…
28.02.2020
Artı Gerçek’li dördüncü yılda…
21.02.2020
Meydanlarda dehşet… Meclis’te dehşet…
13.02.2020
Belçika’da kurtlarla dans…
6.02.2020
Kürt Ulusu’nun Belçika Meydan Savaşı’nda yeni aşama
30.01.2020
Zemheri mareşallerinin 'komünist'liği…
24.01.2020
Bataklık askerlerinin savaşıdır bu…
10.01.2020
Bir direniş gazetesinin sürgünü…
27.12.2019
Ezilen iki ulusun benzer yazgısı…
20.12.2019
Ardenler’den Nürnberg’e tarihsel bir hesaplaşma
16.12.2019
Sürgünü yaratıcı ve kavgacı yaşamak…
28.11.2019
Teslim, Turan, Tahir ve de Komitas…
15.11.2019
NATO kafa, NATO mermer…
8.11.2019
7 Kasım, direnişin başladığı gün…
31.10.2019
Grexit… Brexit… Tayyipland’da da Trexit…
25.10.2019
Kürtler söz konusuysa riya ve ihanet diz boyu…
17.10.2019
Tayyip’in Kürt alerjili ekselansları…
10.10.2019
İki parlamentodan yüz karası iki karar!
4.10.2019
Alma mazlumun ahını, çıkar acısı aheste aheste!
12.09.2019
Darbezede iki ülkenin Eylül’leri…
29.08.2019
Tayyip’in kapitalizmi hangi kategoride?
25.08.2019
Sokaksız feraset solculuğu…
15.08.2019
Proleter Şoför’den Gezi Direnişi’ne…
9.08.2019
CHP’nin Kürt inkârcılığında zirve…
11.07.2019
İstanbul 2019’unun öncüleri unutulmasın…
5.07.2019
Müzelik kapitalizmin müzesi!
28.06.2019
Karizmalar savaşının iki ası…
20.06.2019
Varto’lu Rakel’in saygıdeğer mücadelesi…
7.06.2019
Mağdur bir halkın sürgün meclisi…
29.05.2019
Federal Belçika uzatmaları oynuyor…
22.05.2019
21 Mayıs… Darbeler ve Kürtler…
17.05.2019
Tayyip’in 'Hürriyet Partisi' heyulası!
9.05.2019
Sol gözüm, ille de sol gözüm…
27.4.2019
Soykırım üzerine Belçika’da Osmanlı oyunları
18.4.2019
Yarım asır öncesinden dersler…
12.4.2019
Soykırım çocukları özür bekliyor…
3.4.2019
Millet İttifakı’nın Kürtlere vefa borcu…
28.3.2019
İslamofobi… İslamofobi… Ya senin fobilerin?
22.3.2019
Nevroz' despotların Newroz krizleri…
15.3.2019
Kürt halkının mücahitlerine nankörlük neden?
7.3.2019
Melina Mercouri, Never in Turkey!
1.3.2019
Belçika’yı temellerinden sarsan vatandaş isyanı…
23.2.2019
Seçimin ittifaksal tuzakları…
14.2.2019
İşçi sınıfı mücadelesinde iki zirve: TİP ve DİSK
6.2.2019
Thomas’ın 47 yıllık Türkiye kavgası…
1.2.2019
Che bereli ve de Bolivar kılıçlı 'anti-emperyalist'ler…
26.1.2019
Yerel seçimin 56 yıllık kızıl çizgisi…
5.1.2019
60-70’lerin TİP’i günümüzde HDP’dir…
28.12.2018
Ya Jön Türkler’in ilerici olmayanları?
21.12.2018
Belçika sömürgeci tarihiyle hesaplaşıyor, ya Türkiye?
15.12.2018
Tüm iktidarların tükenmez sürgün düşmanlığı…
9.12.2018
Sarı Yelekliler güncelinde 68’e bakış…
4.12.2018
Gangster sendikacılığın kurbanı işçi lideri Fukara Tahir
29.11.2018
NATO mahallesinde mega-zından ve mega-cami kavgası…
24.11.2018
Demirtaş zındandayken AB’nin kurtlarla dansı…
17.11.2018
Fırat’ın doğusuna tehdit, ya Kıbrıs’ın kuzeyi?
8.11.2018
dogan@ozguden.be Marx’tan 170 yıl sonra Belçika’da bir hayalet dolaşıyor…
3.11.2018
100. yılında Akşam'ın tarihine otosansür!
25.10.2018
Darağacına meydan okuyan devrimci Hıdır Aslan
19.10.2018
Suudi polisiyesi ve Suudi'nin Türkiye'deki asıl cürümleri…
13.10.2018
Polis ve Özel Harekat hayranı 'sosyalist'ler…
4.10.2018
Sürgünde despot sorgulamanın bedeli…
28.9.2018
Ayı kafesinden Brüksel'in eşekli siyasetini temaşa...
19.9.2018
Sol'un 'kol kırılır yen içinde kalır'ı…
12.9.2018
Castro Allende'yi daha 1971'de uyarmıştı
0 0
ÖNEMLİ NOT: Bu sayfalarda yayınlanan okur yorumları okuyucuların kendilerine ait görüşlerdir. Yazılan yorumlardan DÜZCE YEREL HABER GAZETESİ veya duzceyerelhaber.com hiçbir şekilde sorumlu tutulamaz.
Emlak8
GÜNÜN YAZARLARI
Günün Yazarları



Emlak8

Aradığın Evi Bul. Emlak8.Net

Dijital Reklam Ajansı Serbay Interactive