Gürbüz ÖZALTINLI

Serbestiyet.com



Bookmark and Share

Kimlik çatışması nasıl aşılabilir


14.07.2020 - Bu Yazı 146 Kez Okundu.
Yorum : 0 - Onay Bekleyenler : 0

 Dozu giderek arttırılan baskıcı kimlik politikalarına; ayrımcı, düşmanlaştırıcı otoriterizme maruz kaldıkça, muhafazakarlara Izzetbegoviç’in ünlü aforizmasını hatırlatıyoruz: “Savaşı öldüğümüz zaman değil, düşmanımıza benzediğimiz zaman kaybederiz” …

İnsanı ahlaki tutarlılığa çağıran çok güçlü bir söz bu. Kötülüğe, adaletsizliğe, zulme isyan etmenin erdemli olmaya yetmeyeceğini hatırlatan; isyan edenin karşıtına dönüşmesini çürüyüş olarak niteleyen bir bilgeliğin sesi. İnsan doğasının kirli, yıkıcı tarafının farkında olan; onu yozlaşmaya karşı uyaran bir derinlik taşıyor.   

Gerçekten de eşitlik, adalet diye yola çıkanların; ayrımcılıktan, yasakçılıktan canı yanmış olanların güçle buluşmalarından çıkan sonuç, şikâyet edilen durumların ortadan kalkması olmadı. Yaşanılanlar, zalimle mağdurun yer değiştirmesinden ibaret kaldı ve şimdi biz ahlaki tutarlılık üzerine temellendirilen eleştirilerin neredeyse hiç yankı bulmadığını görüyoruz. Bugünün mağdurları, kaybetmişleri bugünün muktedirlerine dünkü sözlerini hatırlatarak adaleti sağlayamıyorlar; yeni mağduriyetleri engelleyemiyorlar. Ahlaki tutarlılığa davet iş görmüyor; muktedir kimliğin kulağı kapalı. Hepimiz bunun farkındayız.

Bir söz var: “medeniyetin cilası çok ince”.  Kültürel kimlik çatışmalarının tarihsel olarak biriktirdiği öfkeli, çatışmalı aidiyet duygularını giderebilecek güçte bir çimento değil ahlak. Altta yatanı örtme gücünden yoksun ince bir cila.

Kimlik çatışmasını diri tutmayı faydalı bulan siyasi stratejilerin daha da tırmandırdığı nefret, güç kimin eline geçerse ötekine karşı daha da acımasız davranacağı aşılması güç bir döngünün işlediğini düşündürtüyor. Böyle bir psikolojik iklimde ahlaki söylemler de aşırı araçsallaşıyor; muhatabı gözünde zorlayıcılığını da inandırıcılığını da yitiriyor.

Peki bu yıkıcı döngü nasıl aşılacak? Bir kimliğin ötekini ezip tarih sahnesinden silmesiyle mi? Bu mümkün mü? Hınç yüklü insanların kuşaklar boyu kendilerini, birbirlerine bedel ödetme mücadelesine adadıkları bir toplumda yaşamak istenilir bir durum mudur?

Kültürel kimlikler üzerinden yürüyen politik çatışma kanımca aşılamaz bir sürükleniş değil. Siyasal gücün bu çatışma üstüne inşa ediliyor olması, Türkiye toplumunun çoğunluğunun bunu onayladığını; siyasetin bu eksen çevresinde şekillenmesinden rahatsızlık duymadığını göstermiyor. Sorun şu ki azınlıkta olan sosyolojik kümeler sahayı domine edebilecek enerjiye, dinamizme sahipler.

Özellikle iktidarı kullanan siyasal aktör, kimlik vurgusu ve ötekileştirme söylemine hizmet politikaları ekleyebildiği ölçüde merkeze açılmayı, güç alanını genişletmeyi başarabilmişti. Uzun yıllar politik alanı denetimi altında tutabildi ve etkili, meşru bir alternatif oluşamadı. Bu başarıda, ekonomi ve sosyal politikalarda elde edilen olumlu sonuçların büyük payı olduğu gözden kaçırılmamalıdır. Artık bu imkânın kalmadığı görülüyor. Mevcut iktidar yapısıyla aşılamayacak çok ciddi bir krize ağır yozlaşma eşlik ediyor. Bütün göstergeler yıkımın eşiğinde olduğumuzu anlatıyor. İktidar siyasetinin “hizmet” ayağı çöküyor. Buna karşılık “kimlik” vurgusu yoğunlaşıyor. Sonuçta gri alana doğru kuvvetli bir kan kaybı var.

Muhalefet cephesinde ise İslamofobik dışlayıcı katı laik kimliğin etkisi belirleyiciliğini kaybetmiş gözüküyor. Sessiz ve derinden işleyen bir akıl, uzun süredir ana akıma yeni bir yön çizmiş ve mesafe almış durumda. Yerel seçimlerde bu politika büyük sonuçlar elde edebildi. Muhalefetin ana gövdesini “kalpaklıların” domine etme şansı kalmadı gibi gözüküyor.

Keza, iktidarın yaslandığı sosyolojiyle organik, tarihsel bağları olan iki yeni oluşum sahneye girdi ve yavaş da olsa etki yaratmaya başladılar.

Kürt hareketi ayrı bir başlıkta tartışılmayı hak eden ağırlıkta bir merkez kuşkusuz. O cephenin de kimlik çatışmasını aşan bir dil kurmakta kararlı olduğunu, kendisine yönelik yoğun kriminalize etme çabalarını boşa çıkartacak, çok dikkatli, soğuk kanlı, rasyonel siyasetler üretme çabası sergilediğini görüyoruz.

Sahnenin tamamına baktığımızda, toplumsal çoğunluğu oluşturan her renkten kesimlerin esas itibarıyla kimlik politikalarının ve çatışmalarının gönüllü müşterisi olmadığını söylemek mümkün. Kuşkusuz birbirlerine uzak düşen aidiyetlerden söz ediyoruz. Ama bu aidiyetlerin ve farklı yatkınlıkların ortak noktasının “kimlik politikaları” aracılığıyla manipüle edilmeye çok elverişli olmadığını; kimlik rüşvetleri ve hamaset yerine ekonomik ve sosyal istikrar taahhütlerine; çatışma yerine ılımlı seslere kulaklarının daha açık olduğunu görmek gerekir. Asıl sorun, azınlığı oluşturan sert çekirdeğin politik olarak çok aktif temsil edilmesi karşısında, bu çok parçalı ama çoğunluğu oluşturan sosyolojinin siyaseten temsil edilemiyor oluşudur. Başta işaret ettiğimiz kimlik çatışmasına dayalı yıkıcı döngünün kırılması işte bu çok farklı renkler barındıran toplumsal çoğunluğun siyasal alanda temsil gücü kazanmasından geçecektir.

Bu nasıl başarılabilir? Bir zamanların deyimiyle “azgın azınlığın” elinden siyasal inisiyatif nasıl alınabilir?

Herhalde bunun ilk cevabı, bu sorunun tek parti eliyle aşılamayacağıdır. Kimlik çatışmalarından yorulmuş, ekonomik çöküşe çare arayan çok renkli bir çoğunluktan söz ettiğimize göre farklı renkten partilerin varlığının doğal, dahası yararlı olacağını kabul etmek gerekir. Çok parçalı muhalefet bir zafiyete değil, tersine siyasette olumlu yeni bir zemine işaret etmektedir. Partizan aidiyetlerin kendilerini alıştırması gereken yeni gerçeğimiz budur. Diğer partilere hasım değil, hatta rakip de değil, yeni bir Türkiye’nin inşasında paydaş gözüyle bakabilmek… Bu herkes için yeni bir pozisyondur.

Sorunun ikinci cevabının iktidara karşı mücadelede izlenecek yöntemlerle ilgili olduğunu düşünüyorum. Kimilerinin “siyasetsiz siyaset” diye kavramsallaştırdığı, sokak aktivizminden uzak duran, kimlik merkezli gündem üzerinden çatışmaktan kaçınan yeni çizgiyi ben son derece akılcı, doğru bulanlardanım. Bu da Türkiye için yeni bir gerçek ve buradaki siyasal ezberlerimizle de yüzleşmemizde fayda var.

Muhalefetin Ayasofya tartışmasına girmemesi doğruydu. CHP’nin bütün gövdesiyle gidip Baro eylemlerine abanmaması; avukatların sivil çıkışıyla iktidarı karşı karşıya bırakması ve düzenlemeyi neden yanlış bulduğunu açıklamakla yetinmesi de kanımca çok doğruydu.

Ali Babacan’ın sakin sesi, güven veren kalibresi; çatışmalardan kaçan, rövanş aramadığını, geçmişe değil geleceğe bakmayı önemsediğini ilan eden açıklamaları da hak ettiği yankıyı bulacaktır inancındayım.

Üstelik bu, kimlik eksenli çatışmalardan uzak duran, sakin ama net konuşan, öfke dili kullanmayan politik tutumu, elverişli bir taktik olarak gördüğüm için değil;  kalıcı olmasını dilediğim yeni bir politik kültürün nüveleri olarak benimsediğim için de memnuniyetle selamlıyorum.  

Bu tür örneklerde muhalefeti “yetersizlikle”, “etkisizlikle” suçlayanlar eski ezberlerle konuşuyorlar, ülke siyasetinin temel dinamiğini yanlış okuyorlar düşüncesindeyim.

Haftaya devam edelim…

.

Facebook Yorumları

Emlak8
18.07.2020
CHP, laik aydınlar ve gündem
14.07.2020
Kimlik çatışması nasıl aşılabilir
7.07.2020
Arındıkça “güçlenmek”
29.06.2020
Otoritarizm, adil tartışma ve içler acısı medya düzeni
22.06.2020
Sol-Sağ ayrımı sorunları anlamaya elverişli mi?
15.06.2020
Failden önce mağdura odaklanmak
8.06.2020
Duygusal yatırımlarımız ve patika bağımlılığı
22.05.2020
Darbe karşıtlığı üzerine
21.04.2020
Almadovar'dan Demirkubuz'a evlerimiz
18.04.2020
Bir korona hikayesi: Biraz hayal, biraz hakikat
27.03.2020
Sorun dindarlıkta mı?
23.03.2020
Hayır kriz iyi yönetilemedi
1.03.2020
Bu günlere nereden geldik
26.02.2020
Plan mı, sürükleniş mi?
22.02.2020
Bu mu “iyi yönetim”?
16.02.2020
Bırakın bu (siyasi) ayakları
16.01.2020
Alkışlamadan önce düşünmek
9.01.2020
Bu değişimi aslında değişmemiş olmamıza mı borçluyuz?
13.10.2019
Savaş çözüm mü (*)
5.08.2019
Kötü haber
2.07.2019
Kutupları terk etmek
26.06.2019
“Vermezler/gitmezler”ci apolitizm
19.06.2019
Irkçılık ve aynaya bakma cesareti
26.05.2019
Bu bir aşk değil gasp hikayesi
22.05.2019
Tartışmayan toplum olmanın bedeli
13.4.2019
Seçimleri kaybeden gider kazanan gelir kural budur
9.4.2019
Kaybedilen sadece Büyük Şehirler mi
4.4.2019
Umut nerede
31.3.2019
Erdoğan'ın Türkiye toplumuna “katkısı”
15.3.2019
Seçimler imajlar ve gerçekler
4.3.2019
İnsan doğası ve seçme özgürlüğü
24.2.2019
Askerlik, erkeklik ve şiddet
18.2.2019
Kültür değil kazanan değişiyor
12.2.2019
Erkeklik halleri
5.2.2019
Anekdotlar
27.1.2019
Berberin gözünden
21.1.2019
Ataerkil kültür
14.1.2019
Kültür üzerine
31.12.2018
Borçlanalım eğlenelim... mi?
24.12.2018
İyilik ve kötülük üzerine
17.12.2018
Yalanlarımız
10.12.2018
Aristippos’un kemikleri çınlasın
4.12.2018
Adanmışlık
17.11.2018
Müslüm Baba
1.7.2018
AKP ve Erdoğan: Ne kadar
28.6.2018
HDP'ye ne oldu?
27.6.2018
Tahmin ve temennilerden sonra özeleştiri ve dersler
22.6.2018
Cumhurbaşkanlığı üzerine tahmin ve temenniler
21.6.2018
Tahminler ve temenniler
14.6.2018
Siyasetçi ile seçmeni arasındaki fark
10.6.2018
AKP’nin değişimi ve “demokratın” dilemması
6.6.2018
Tanıyalım tanıtalım
24.5.2018
Zihniyetle yüzleşmek
21.5.2018
Zihniyet ve siyaset
17.5.2018
Bu seçimler biraz farklı gibi
29.1.2018
Savaş ve romantizm
24.5.2017
Almodovar'dan Demirkubuz'a evlerimiz
17.5.2017
Fotoğraflarımız
16.4.2017
15 NİSAN’DA MEMLEKET MANZARALARI
9.4.2017
İnsan ve iktidar
1.4.2017
Derin bir nefes alıp kendine bakmak
27.3.2017
Amaç çift başlılığı gidermekten çok daha fazlası
12.3.2017
Erdoğan konuştukça...
19.8.2015
İnsan hayatının değeri
6.8.2015
Toprak bütünlüğü sorunu ve şiddet
30.7.2015
Krizin nedenleri
27.7.2015
İradenize sahip çıkın
12.7.2015
Eleştiri ve yüzleşme
5.7.2015
Mahalle
4.7.2015
Tasfiyeci projenin çöküşü ve fırsatlar
30.6.2015
Aramızdaki duvar
26.6.2015
Sıradan insanlık
23.6.2015
Türklerin ve Kürtlerin zor sınavı
18.6.2015
Oyunu görmek yetmez, bozacak irade gerekir
11.6.2015
Aklıselime çağrı
4.6.2015
Tehlikeli oyunlar üzerine düşünceler
28.5.2015
Büyük oyun
21.5.2015
Otoriterlik ve sol
14.5.2015
Hukukun araçsallaşması ve aydının ikiyüzlülüğü
7.5.2015
Popülizmi hafife almayın
30.4.2015
'Bağımsız yargı'nın tahliye kararları
26.4.2015
Diz çökerek yükseleceğimiz günü beklerken
23.4.2015
Köhne teoriler, yaşadığımız tarih ve seçimler
16.4.2015
Silah ve Siyaset
8.4.2015
Terör, Medya ve Muhalefet üzerine bir söyleşi
02.04.2015
Elektrik, Cinayet ve Muhalefet
27.03.2015
Bir amatörün kehanetleri
19.03.2015
Seküler aydının derin korkuları
13.03.2015
AKP gerçeği ve Erdoğan’ın liderliği üzerine düşünceler
05.03.2015
‘Yan yana durmak’ üzerine
15.02.2015
Seçimler, Yeni Türkiye ve Kürtler
12.01.2015
Paris düşerken dindarların ve laiklerin sorumluluğu
10.01.2015
Siyaset, yolsuzluklar ve ahlaki üstünlük
29.12.2014
Bu aydınları okumayı reddediyorum
26.12.2014
Yolsuzluklar, darbe ve ahlak
21.12.2014
Hamaset önderleri
27.11.2014
Mehmet Altan: Bir aydının ürkütücü yolculuğu
13.07.2014
Bugün Ankara’da bir duruşma yapılıyor
20.06.2014
Er Kenan Evren
02.06.2014
Kutuplaşma
26.05.2014
Nefret tuzağı ve farklılıkların silikleşmesi
06.05.2014
Muhalif aydınlar ve sol: Bir savrulmayı anlama çabası*
26.04.2014
Babalar ve oğullar*
24.04.2014
Karamsar aydınlar üzerine
08.04.2014
Hababam Sınıfı’nın çuvallayanları
02.04.2014
Balkon ve gerçekler
28.03.2014
Muhafazakârlar, Kürtler ve Türkiye solu
19.03.2014
Çatışmanın kökleri
10.03.2014
Tarihe devam…
04.03.2014
Yakın tarihimizden bugüne bakmak
27.02.2014
Sırrı Süreyya Önder’in düşündürdükleri
24.02.2014
Zehra paramparça
12.02.2014
Bu operasyon AKP’yi neden etkilemez?
09.02.2014
Muhalefet nerede kaybetti
07.02.2014
Vicdanlı aydınlara sorular
26.01.2014
‘Yetti artık’ bu kavgada hiçbirimiz tarafsız değiliz
14.01.2014
Demirel barikatlara çağırsaydı…
04.01.2014
Kuvvetler çatışması ve darbe devleti mi? Kuvvetler ayrılığı ve hukuk devleti mi?
31.12.2013
“Gelmiş geçmiş en kudretli iktidar!”
28.12.2013
Doğu Batı çatışması ve derin devlet
26.12.2013
Allahtan medyamız sağlam!
21.12.2013
Gençliğe hitabe
19.12.2013
Bu cinayeti kim işledi?
08.12.2013
Hakkıyla tartışılamayan hayalet: Cemaat
1.12.2013
Erdoğan paradoksu: Ne seninle ne sensiz
21.11.2013
Gezi tecrübesi içinden Erdoğan’a bir bakış
17.11.2013
Erdoğan da eleştirilir, çok da iyi olur
15.06.2013
Gezi patikaları
12.05.2013
ALPER GÖRMÜŞ’ÜN “TURNUSOL SORUSU” ÜZERİNE
28.04.2013
Sizinle anlaşamayız
25.04.2013
Taraf’ta lastik patlatanlar
20.04.2013
Gökkuşağı Çocukları
17.04.2013
Yeniden, laikler ve ulusalcılık üzerine
13.04.2013
Laik kesimin tek seçeneği ulusalcılık mı
23.03.2013
Kürt barışını anlamak
16.03.2013
Akıl barış derken, ne bu endişe
13.03.2013
Sürecin yumuşak karnı
09.03.2013
Asıl risk altında olan CHP
09.03.2013
Asıl risk altında olan CHP
06.03.2013
Öcalan’ı ‘dövmek’
02.03.2013
Sakin olmak da bazen iyidir
27.02.2013
Toplum barış peşinde ‘halkçılar’ Silivri derdinde
23.02.2013
Muhalefete kimlik ararken
20.02.2013
Değişim ve ‘büyük uzlaşma’
13.02.2013
Sol-sağ ayrımı ne anlatıyor
09.02.2013
İnsanlar ikiye ayrılır
06.02.2013
Yok canım ne ırkçılığı!
02.02.2013
Yalan, nefret ve geleceğimiz
30.01.2013
Seçkinci ırkçılığın ‘derin korkusu!’
26.01.2013
Irkçılığın yırtılan maskesi: ‘Kemalist sol’
23.01.2013
Ahmet Kaya ve hatırlamak üzerine
19.01.2013
Sürecin iki yüzü: Söylem ve eylem
16.01.2013
Türk- Kürt ittifakı
12.01.2013
Derin devleti izleme kılavuzu ve Balyoz
09.01.2013
Osman Sakalsız
05.01.2013
Bu kez başaralım
29.12.2012
ODTÜ’nün açığa çıkarttığı nedir
26.12.2012
ODTÜ protestocuları ve devlet şiddeti
22.12.2012
Eskimiş kalıplar verimsiz duygular
19.12.2012
Kişiler ve misyon
15.12.2012
Katile hayvan demek
12.12.2012
Kadınlar kırılırken
08.12.2012
Muhafazakârlara dokunabilmek
01.12.2012
Muhafazakâr çoğunluk
28.11.2012
Bir uyarı üzerine yeniden laikler
24.11.2012
Demokratikleşmede laiklerden umut var mı
21.11.2012
Solcu arkadaşımdan gelen mektup
17.11.2012
Solcu arkadaşım
14.11.2012
Ya ölmek ya asmak mı
10.11.2012
Şemdin Sakık bir meczup mu
07.11.2012
Bir ‘halk kahramanı’nı hatırlamak
03.11.2012
Türkiye seçeneksiz mi
31.10.2012
Açlık grevleri ve sorumluluklar
27.10.2012
Temel sorun milliyetçilik
17.10.2012
Sözün gücü
13.10.2012
İstanbul Barosu seçimleri
10.10.2012
Savaş ve ahlak
06.10.2012
Kuşku
03.10.2012
Yeni vizyon: İdeolojiye dönüş
29.09.2012
Balyoz ve kanaatlerimiz
26.09.2012
Savaşın 28. yılında ‘network teorisi’
22.09.2012
Gün ortasında değişen bir yazı
19.09.2012
Büyük kırılmanın enkazı: Büyük barolar
15.09.2012
Liberaller
12.09.2012
Uzlaşmanın savaşmaktan daha çok cesaret gerektirdiği bir garip ülke
05.09.2012
Barış için
01.09.2012
Nalân ve hayatımız
29.08.2012
Pragmatizmin avantajları ve sınırları
25.08.2012
AKP, otoriterleşme ve Kürt sorunu
22.08.2012
Fark nerede
18.08.2012
Yine gerçekçilik üzerine
15.08.2012
Gerçekçi olmak
11.08.2012
Yeni iktidar mücadelesi ve bazı sorular
08.08.2012
Kendimize açtığımız savaş
25.07.2012
Türkiye düşmanlığı
21.07.2012
Katilleri eşitlerken adaleti öldürmek
14.07.2012
Kahramanlar
11.07.2012
Barış istemek
07.07.2012
Yargı
04.07.2012
Modern bir suç aleti: Çek
30.06.2012
Hukukla küçük bir sınav: Kentleşme
27.06.2012
Hukuk otorite ve kültür
20.06.2012
Cemaat tartışması
16.06.2012
Özel Yetkili Mahkemeler
13.06.2012
CHP ve yenileşme
09.06.2012
Sadık toplum hayali
06.06.2012
İdeolojiler ve feminizm
02.06.2012
Kırık
30.05.2012
Kadınlar
26.05.2012
Uzaklıklar yakınlıklar
23.05.2012
Girit’e giderken anılar
19.05.2012
Fedakârlık
16.05.2012
Kültür savaşları
12.05.2012
Asabi toplum
06.05.2012
Sol’u eleştirmek
03.05.2012
Kör nokta
01.05.2012
28 Şubat; dalgalar ve halkalar
24.04.2012
Tarih
17.04.2012
Ne değişti
10.04.2012
Yüksek bilinç mi, kör nefret mi
03.04.2012
Yeni Kürt planı
27.03.2012
Bir yaş günü
20.03.2012
Hrant hareketi
13.03.2012
FEMEN ve muhafazakârlık
06.03.2012
Millet iradesi
28.02.2012
Çengelköy’de bir akşamüstü
21.02.2012
Kirli girişim meşru müdafaa
14.02.2012
Gücün kaynağı ve şeffaflık sorunu
07.02.2012
Neden olmaz
31.01.2012
Başbakan ve medyası
24.01.2012
Hrant’ın öğrettikleri
17.01.2012
Sessiz çığlık
27.12.2011
Müzik ve insan
20.12.2011
Ütopya ve vicdan
13.12.2011
Babalar ve oğullar
06.12.2011
Şiddet ve meşruiyet
29.11.2011
Dönüşüm
22.11.2011
Devlet, PKK ve hakkaniyet üzerine
15.11.2011
Kürt sorunu teorisi
08.11.2011
Yeni politika ve tehlikeli argümanlar
01.11.2011
Havadan sudan
11.10.2011
‘Tehlikeli işleri stille yapmak sanattır’
20.09.2011
Üç dava ve değişim
0 0
ÖNEMLİ NOT: Bu sayfalarda yayınlanan okur yorumları okuyucuların kendilerine ait görüşlerdir. Yazılan yorumlardan DÜZCE YEREL HABER GAZETESİ veya duzceyerelhaber.com hiçbir şekilde sorumlu tutulamaz.

Aradığın Evi Bul. Emlak8.Net

Dijital Reklam Ajansı Serbay Interactive