Kemal CAN



Bookmark and Share

Seçim Rehavetinin Sonu mu Geliyor?


19.05.2020 - Bu Yazı 217 Kez Okundu.
Yorum : 0 - Onay Bekleyenler : 0

 Önceki yazıda (27 Nisan) korona gündeminden biraz uzaklaşıp bildik-tanıdık siyasi rutine dönmeyi denemiştim. Galiba ayağım uğurlu geldi, üç haftadır siyaset gündemi yüksek bir hareketlilik yaşıyor ve bu durum pek geçici gibi durmuyor. Darbe tartışmalarından erken seçim olasılığına, ittifak çatlaklarından iktidara yanlama suçlamalarına kadar başlıkların biri kaybolmadan diğeri sahne alıyor. Siyaset dilinin –şaşırtıcı olmasa da- eşi görülmemiş irtifa kaybı; en yetkili siyasi sözcülerin sosyal medya trollerini sollaması ve trollerin yarışta kalmak için düşmanlığı tehdit seviyesine taşıması kuvvetli rüzgar desteği sağlıyor. Partizanca tutum, parti devleti olma görüntüsü gibi meseleler, baraj kapakları açılmışçasına kurumlar arası bir yarışa dönüşmüş durumda. Bu yoğunluğu, “bir şeyler pişiriliyor” biçimde yorumlayanlar olduğu gibi, sadece gündem değiştirme gürültüsü diye değerlendirenler veya “rekabetsiz otoriterlik” ihtimalinden söz açanlar da mevcut.

İster söylem seviyesinde ister hamleler bazında olsun, siyasi hareketlenme ve gürültü artınca, durum hemen seçimle ilişkilendiriliyor. Erken seçim tartışmaları da böyle köpürdü zaten: “Hareketlenme varsa bir şeyler olacak demektir, o bir şey de –Türkiye’deki tek siyasi faaliyet alanı olarak görüldüğü/gösterildiği için– herhalde seçimle ilgili olmalı”. Siyaset dilinde sertleşme, siyasi gündemde hareketlenme; ağırlaşan ekonomik kriz ve büyük bir dalga halinde beklenen yeni sıkıntıların gelen kokuları gibi argümanlar da baskın seçim fikrini destekledi. Elbette yeni kurulan DEVA ve Gelecek partileri başta olmak üzere, muhalefetin kronik hazırlıksızlığı ile iktidarın imal ettiği “korona başarısı” gibi yan unsurlar denkleme eklendi.

Fazla uzatmadan erken seçim konusundaki görüşümü açıklayıp asıl tartışmak istediğim noktaya döneyim: Bence bu argümanlar bir seçim gündeminden çok mevcut durumun sürdürülmesine ilişkin yenilenmiş stratejiyle ilgili. Yani erken seçim için henüz vakit çok erken. Artık seçim yapılmayacak bir düzen için de öyle. Fakat seçimin hem iktidar hem muhalefet açısından anlamı ve seçimden ibaret siyaset rehaveti ömrünü tamamlıyor. Benim asıl tartışmayı istediğim taraf da seçimin ağırlığındaki değişim. Son hareketlilikte iktidarın stratejisinde bazı önemli değişikliklerin ipuçları görülüyor: Şimdiye kadar güç tedariki ve muhalefet bozgunları açısından iktidarın en kullanışlı enstrümanı olan seçim elbette en başta. Destek ve rıza odaklı olmaktan çıkan yeni konsolidasyon stratejisini ve gerilim ayağını da gazeteduvar’a yazdım. (https://www.gazeteduvar.com.tr/yazarlar/2020/05/16/yeni-konsolidasyonun-dinamikleri/)

İktidarın çok ciddi bir siyasi aritmetik sorunu olduğunu biliyoruz. Yüzde 50 + 1 sistemine göre yeterli destek üretmekte zorlandığını, hem son seçim hem yapılan son araştırmalar net biçimde ortaya koyuyor. Ancak iktidarın tek ve asıl belirleyici krizi olmayan bu aritmetik açmaz, siyasetin ağırlık noktası olmaktan  yavaş yavaş çıkıyor. Yaşanan hareketlilik, hala geçerliliğini koruyan bu düşünme kalıbını kırmaya dönük. Tercihin asıl nedeni ise iktidarın kendi destek çemberiyle kurduğu yeni ilişki pratiği ve aritmetik krizi çözmenin hiçbir şeyi halletmeyecek olması. Birikim Haftalık’ta daha önceki tarihlerdeki birkaç yazıda iktidar koalisyonunun kendi tabanıyla koptuğunu ve bu kopuşun en tepeden ve yeni elitlerden teşvik görmeye başladığını ileri sürmüştüm. Bu “ayrılmanın” geri döndürülmesinin zorlaştığı, yaklaşmakta olan sert konjonktürde iyice  imkansızlaşacağı anlaşılıyor. Kendi tabanı dışındakilerin memnuniyetiyle ilişkisini epey önce kesmiş iktidar, artık tabanının tamamının tatminiyle de çok vakit harcamak istemiyor. Bu nedenle, -muhalefetten çekindiğinden değil- kendi seçmeninin baskı gücünü dengelemek için, aritmetik açmazı gündemin ilk sırasından indirmek istiyor. Üniversite sınavı tarihi açıklandıktan sonra “sandıkta görüşürüz” mesajları atılması çok istenen bir şey değil. Aritmetik krizin belirsizlik ve tereddüt üretmesi ve Demokles’in kılıcı gibi sallanması hayırlı bulunmuyor.

2015 yılında mevcut iktidar ittifakı fiilen oluşurken, AKP’nin önemli bir kısmı ve muhalefetin neredeyse tamamı, meseleyi dört işlem üzerinden anlamaya çalıştı. İttifakın başlangıçtan itibaren bir aritmetik mesele olmadığının tam anlaşılması, Bahçeli’nin şahsi imalatı “beka davası” konseptinin tartışılmazlığını ortaya koyduğu 2018’e kadar sürdü. Yine Bahçeli’nin hamlesiyle 2018’de son “seçime kaçma” denemesi yaşandı. Bu tarih itibarıyla –aslında referandumdan başlayarak- iktidarın esas meşruiyet kaynağı olan sandığın işlevi tehlikeye girdi. Yerli ve milli denklemiyle “milli irade”, seçimde sağlanan çoğunluktan hatta ülkenin bütünü içindeki sayısal ağırlıktan başka tarif edilmeye başlandı. Modernist-laik çevrelere yapıştırılan “benim oyum ile çobanınki bir mi” sorusu, “yerli olmayanların iradesiyle bizimki bir olabilir mi” şeklini aldı. 2019 seçimleri, özellikle de İstanbul seçiminin yenilenmesi ve peşinden gelen –ve devam etmekte olan– kayyım hamlelerinin gösterdiği yön, bu değişimin hızlanacağını gösteriyor. Yürürlüğe sokulan yeni stratejide, ilk bakışta çok kritik bir meşruiyet ve zemin kaybı gibi duran bu değişimin fırsata çevrilmesi fikri öne çıkıyor. Çözülemeyen aritmetik açmazın veya çözülmesi için atılacak adımların yaratacağı yeni riskleri atlatmanın yolu, seçimin denklemdeki yerini ve ağırlığını değiştirmek. Hem AKP cenahında yeniden ısıtılan seçim sistemi hazırlıkları hem Bahçeli’nin sıraladığı yeni siyasi düzenleme talepleri de, “seçime biçilen yeni rol” ile irtibatlı gibi.

Muhalefet cephesinde, “İyi Parti iktidara yanaşıyor” veya Kürtler iktidarla anlaşacak tezlerinden sonra en çok müşteri bulan yorum grubu, baskın seçim veya “bir daha seçim yapmayacaklar” iddiaları. Yukarıda aktarmaya çalıştığım yeni strateji, aritmetik açmazlara –veya umutlara– dayanan bu seçeneklerin oyun kurucu özelliğinin değiştiriyor. İktidar için, seçime kaçmak veya seçimden kaçmayı bir zorunluluk veya tehdit olmaktan çıkartma, eski avantajı sağlamayan seçim yükünü üstünden atmak, aritmetik açmazı yeniden muhalefete yüklemek demek. Bu aynı zamanda kalan son siyasi alanı muhalefetin rahat kullanmasına kapatıyor. Seçimin iktidarın devamı için dayanak olmaya (kullanılmaya) devam edilmesi ama iktidar değişimi veya alternatifler için imkan olmaktan çıkartılması.

Anayasayı askıya almadan anayasız düzen kurmaktan daha zor durmuyor bu. Ancak diğer aktörlerin seçim rehavetini (önümüzdeki maç umuduna) kaybetmeye verecekleri karşılık veya kendiliğinden geri gelebilecek kamuoyu etkisi, her deliği tıkanan siyasi alanda beklenmedik gedikler açabilir. Bu da, muhalefeti ve memleketi iyi tanıdığı özgüveni fazla yüksek iktidarın aldığı risk olsun.

Birikim

.

Facebook Yorumları

Emlak8
2.07.2020
Üzüm üzüme baka baka
29.06.2020
Bu iktidar nereye koşuyor?
23.06.2020
Bir Şeyi de Olmayıverin...
21.06.2020
Eldeki imkan ayağın bağı oluyor
17.06.2020
'Başarının' sahibi var, başarısızlık herkesin
11.06.2020
Sapla saman fazla karışmadı mı?
5.06.2020
Siyasetçilik bir zanaat mıdır?
2.06.2020
Muhalefete Yüklenmede Yeni İşbölümü
30.05.2020
Gürültüyü geri almak
29.05.2020
İzolasyon kelepçesi, maske dayağı
25.05.2020
Bahçeli etkinliği için yakın hafıza tazelemesi
21.05.2020
Beş soru beş cevap
19.05.2020
Seçim Rehavetinin Sonu mu Geliyor?
17.05.2020
Yeni konsolidasyonun dinamikleri
14.05.2020
İzolasyonun şeffaflığı ve fırsatın çıplaklığı
10.05.2020
Nefret dili ve AVM psikolojisi
7.05.2020
'Anti-hukuk günlerinde'* AYM’den beklenen
4.05.2020
Nerede kaldığımızı hatırlamak için
1.05.2020
Memleketin diyaneti ve hukuku kimden sorulur?
30.04.2020
Bu İktidarın Post-Erdoğan Versiyonu Olur mu?
27.04.2020
Ahlakı-adabı yoksa, hukukunu kurmak gerek
23.04.2020
Yerel yönetimler neden hedefte?
19.04.2020
'Hiçbir şey yeni de değil'
13.04.2020
Korona fırsatları ve rakamlar
9.04.2020
Şaşırtıcı hiçbir şey yok
4.04.2020
Bu krizden fırsat çıkar mı?
2.04.2020
İyimserlik tutmadı, suçlamaya dönüş başladı
31.03.2020
Korona Teorileri
30.03.2020
Bilim Kurulu için siyasi izolasyon
25.03.2020
Korona bahaneleri ve bildik tekrar
22.03.2020
Korona sınavı hangi dersten?
19.03.2020
Herkese korona testi
15.03.2020
Derdin Tarifine Göre DEVA
12.03.2020
Az popülizm çok otoriterlik
8.03.2020
İdlib’den çıkamamak
5.03.2020
İdlib’in psikopolitik tortusu
1.03.2020
Şehitler tepesi dolu, sorumlu kürsüsü boş
27.02.2020
Yüze vurur ifadesi...
23.02.2020
Münferitleşme tuzağı
21.02.2020
Gayri ciddilik çok ciddi bir sorundur
16.02.2020
Tırmanan gerilim, taktik mi stratejik mi?
13.02.2020
Şam’a yürüyen Bahçeli nereye gider?
9.02.2020
Medya boykotu ve vekalet savaşı
6.02.2020
Öncesiz ve sonrasız yaşamak
2.02.2020
Güvenlikçilerin yarattığı güvenlik sorunu
30.01.2020
Gezi Davası’ndan duruşma sahneleri
27.01.2020
Muhafazakarlaşma, Yaşlanma, Taşralaşma
26.01.2020
24 Ocak
23.01.2020
MHP ve AKP’de benzeşme gerilimi
21.01.2020
AKP’de Taban Kaymıyor Tavan Uzaklaşıyor
19.01.2020
Gelecekten kopmuş eğitim siyaseti
16.01.2020
Halının uçtuğunu kim söylüyor?
13.01.2020
Barış Akademisyenleri deneyi
9.01.2020
Yoksulluğun reddiyesi
6.01.2020
Duvara doğru koşu hevesi
3.01.2020
Her yıl gibi 2020 de seçim yılı olacak
29.12.2019
Yıl bitiyor ama ne başlıyor?
26.12.2019
İnat siyaseti
19.12.2019
Krizi atlamak, sandığı kurtarmaz
16.12.2019
Gelecek Partisi’nin çıkış fotoğrafı
14.12.2019
“Gelecek” Yeni Partilerin Geleceği
12.12.2019
Değiştirmek mi sürdürmek mi zor?
8.12.2019
Sürdürülemez olan son ana kadar sürdürülür
5.12.2019
Siyasette değişen ve değişmeyen
3.12.2019
Her şey paraya çevrilebilir mi?
1.12.2019
Kime Göre Yeni, Kimin İçin Yeni?
28.11.2019
Yine 'gündem değiştirme' paranoyası
23.11.2019
Kendi mesleğinin celladı olmak
20.11.2019
Devrimi Özlemek ama Hakkıyla
18.11.2019
Eşeği kaybedip bulma veya mehter diplomasisi
14.11.2019
Dümeni yeniden dışarıya kırmak
10.11.2019
O kadar önemli değiliz
7.11.2019
Duygu siyaseti
4.11.2019
Tehlikenin farkında mısınız?
31.10.2019
Kavgada yumruk sayılır
28.10.2019
Beklenti 'zaferden' daha bereketli
25.10.2019
"Ya Ne Olacaktı?"
24.10.2019
Alanda hayaller masada gerçekler
22.10.2019
Makarnadan Savaşa İradesiz Seçmen İnancı
20.10.2019
Biz tam olarak ne seyrettik?
17.10.2019
Özne sapıtması
14.10.2019
Derinleşen sorun, sığlaşan söylem
9.10.2019
Savaşın fragmanı bile berbat
3.10.2019
İYİ Parti çatlar, üç ittifaka da oy gider
1.10.2019
Arabada Sigara Yasağı, Kanser Bilgisine Ceza
28.09.2019
Deprem ve iki ses
11.09.2019
(Yeniden)* Hassasiyet tartışması
9.09.2019
Sükût Bazen Daha Değerlidir
26.08.2019
Sükût Bazen Daha Değerlidir
26.08.2019
Kadın öldüren el ile 'idam şart' diyen dil akraba
8.08.2019
Kendini tekrar etmenin dayanılmaz rahatlığı
28.07.2019
Çare olmayan avantaj: Zamanı kullanmak
17.07.2019
Üçüncü yılında 15 Temmuz
11.07.2019
Demiri değil oyunu soğutmak
3.07.2019
Sistem tartışması tercih değil mecburiyet
29.06.2019
Şimdi iktidar düşünsün
26.06.2019
Hatalı lider mi, güçsüz lider mi?
22.06.2019
Kürtlerle sınav ve Kürtlerin sınavı
20.06.2019
'Son kırılma'
13.06.2019
Erdoğan neden saklanıyor?
10.06.2019
'Pontus' kampanyası kimin 'marifeti'?
5.06.2019
AKP’nin bayram vitrini
1.06.2019
'Niyet okumak' önemlidir
29.05.2019
Yalanın kime ne faydası var?
26.05.2019
Yeniden referandum mu, kimlik sayımı mı?
24.05.2019
Siyasette Sertleşme Sorunu
19.05.2019
Vefasız zenginler, nankör fakirler
17.05.2019
'(İç) hukuk' tüketilmiştir
13.05.2019
Aynısını istemek daima azını getirir
10.05.2019
Bu dalga kıyıya taşır mı?
6.05.2019
İttifaksız Düşünmeye Başlamak
2.05.2019
İttifakın kara yazısı
27.04.2019
Algı-olgu ilişkisi ve gerçeğin intikamı
24.4.2019
'Gaz sıkışması' mı, gaz verme mi?
23.4.2019
Siyasi kibirden vazgeçmek İstanbul’u bırakmaktan bile zor
15.4.2019
Mazbata hakların diyeti olmamalı
10.4.2019
Kontrolsüz gücün kendine ettiği
7.4.2019
Zaafın dibinde, kaosun eşiğinde
31.3.2019
Seçim okuma kılavuzu
27.3.2019
Medyadan tabana imha hikâyeleri
22.3.2019
Seçim neyi çözer, ne gösterir?
20.3.2019
Tasada ve Sevinçte Bir
6.3.2019
Ismarlama davaları kim kazanır?
1.3.2019
Olasılığın gücü kime çalışacak?
23.2.2019
Rakam değil insan olmak
20.2.2019
Lümpen muhafazakarlık
17.2.2019
Kaybetmeyen hep kazanır mı?
12.2.2019
Issız Adam
8.2.2019
Hikayeden siyaset
3.2.2019
Kanaat siparişleri ve klişe müfettişleri
30.1.2019
Duygu durumu: Fena
26.1.2019
Sakin Olmak Lazım
23.1.2019
Birey olmak ve hayal kırıklığı
21.1.2019
Herkesi yakalayan belirsizlik rehaveti
18.1.2019
Muhalefet 'bekliyor'
4.1.2019
Zayıfa şahin tüccar kahramanlar
26.12.2018
Bana mı dedin?
23.12.2018
Kimlik siyasetinin panzehiri hizmet siyaseti mi?
19.12.2018
Aşırı strateji, yüksek dozda taktik
16.12.2018
Hızlanınca icraat devrilince kader!
13.12.2018
Aynı derede kaç kere yıkanılır?
10.12.2018
Tortu ve çamur
8.12.2018
Gidenden mi Bahsediyoruz, Geleni mi Konuşuyoruz?
5.12.2018
Bahçeli neden 'gerici' oldu?
2.12.2018
Eski defterleri yeniden açmak
29.11.2018
Vaat siyaseti terk ederken
26.11.2018
Yerel seçimin nesi farklı
24.11.2018
Yeniden ittifakların gölgesinde siyaset
22.11.2018
Siyasette hareketlilik vadeden bir hafta
17.11.2018
Bildiğini unutmak, elindekinden olmak
14.11.2018
Ayrıntıdaki şeytandan öğrenmek
12.11.2018
Neyin İçinde, Ne ile Beraber, Nereye Doğru?
10.11.2018
Muhalefet cephesinde güncel durum
7.11.2018
İttifak hikayesinde güncel tablo
4.11.2018
Sistemin 'çaresi' ve krizi: Kimlik siyaseti
31.10.2018
Sahiden Kaşıkçı işi ne oldu?
29.10.2018
Hareketlilik de gerilim de iktidar blokunda
24.10.2018
İttifaksız yeni dönem
21.10.2018
Saçmalığa teslim olmak, nereye su taşır?
13.10.2018
Piyasa okur yazarlığı ve Brunson olayı
11.10.2018
Ölçüsüzlük
7.10.2018
İktidar neden seçimden korkmuyor?
4.10.2018
İmkan ve ihtimal
30.9.2018
İttifak günlükleri
28.9.2018
Enerjik Kötümserlik
26.9.2018
Bugünün sorumluluğu
23.9.2018
İktidarın yerel seçim rotası
19.9.2018
Acayip zamanlar
13.9.2018
Cumhuriyet tartışması
10.9.2018
Eyvallah
7.9.2018
Ödenmemiş fatura yığını
5.9.2018
Hastaya 'hasta' demek lazım
3.9.2018
Ekonomiyi siyasetle, siyaseti sertlikle idare
27.8.2018
Lütufla başlamayan yasakla bitmez
24.8.2018
Partilerin yerel seçim ufku
23.8.2018
Az iken muhalefet çok olunca kibir
20.8.2018
Lütuf düzeni
18.8.2018
Kayıp bölüştürmek
15.8.2018
Krizden çıkan totalitarizm hevesi
14.8.2018
Neyin mücadelesi kimin savaşı?
13.8.2018
Krizi karşılama stratejisi
10.8.2018
Her şey algıdan
8.8.2018
Vakit bulmak veya yaratmak
6.8.2018
Göstermeye ihtiyaç yok, her şey zaten ortada
3.8.2018
Kim kimi idare ediyor?
1.8.2018
Tabana yayılan ucuzculuk
30.7.2018
Diklenerek eğilmek
27.7.2018
Akşener gerçekten dönmezse?
26.7.2018
Kötülüğü çoğaltmak
24.7.2018
Ne yaptınız da yoruldunuz?
18.7.2018
Baş etme stratejileri
17.7.2018
‘Dağılma’ hevesi
14.7.2018
Kötü siyaset iyisini kovar
11.7.2018
Yeni rejim neye benziyor?
10.7.2018
Başkanın adamları
9.7.2018
Yeni dönem başlarken
5.7.2018
Seçim notları 2: 'Büyük hezimet' 7 Haziran'a benziyor mu?
2.7.2018
Soruları bitmeyen seçim
30.6.2018
Değişim bir tercih değil
28.6.2018
Seçim notları
26.6.2018
MHP oylarının anlamı
25.6.2018
24 Haziran’ın iktidar tablosu
23.6.2018
Bozgun görüntüsü
21.6.2018
Umudun kışkırttığı endişe
18.6.2018
Son düzlük notları
14.6.2018
İttifak çatlağı su sızdırıyor
12.6.2018
İttifaklar tablosu
8.6.2018
Metal paslanması
7.6.2018
Son düzlük kaygıları
4.6.2018
Rehavete yetmeyen ama cesaret veren bir umut
1.6.2018
Yüzde 50 evde zor tutuluyor
30.5.2018
Kötü haber: Seçim bitmeyecek
0 0
ÖNEMLİ NOT: Bu sayfalarda yayınlanan okur yorumları okuyucuların kendilerine ait görüşlerdir. Yazılan yorumlardan DÜZCE YEREL HABER GAZETESİ veya duzceyerelhaber.com hiçbir şekilde sorumlu tutulamaz.
Emlak8



Emlak8

Aradığın Evi Bul. Emlak8.Net

Dijital Reklam Ajansı Serbay Interactive