Can Sıkıcı Bir Dış Borç Hesabı


5.07.2020 - Bu Yazı 210 Kez Okundu.
Yorum : 0 - Onay Bekleyenler : 0

 Türkiye ekonomisinde son dönemlerde ilginç sonuçlar ortaya çıkıyor. Örneğin TL’nin dış değer kaybı enflasyondan yüksek olduğunda satın alma gücüne göre hesaplanan GSYH’si hızla artıyor. Tersi olur da enflasyon dış değer kaybından yüksek olursa bu kez cari fiyatlarla GSYH’si artıyor. Her ikisi de gerçek durumu değil sanal durumu gösteriyor.

 
Bir başka ilginçlik dış borç stoku azaldıkça dış borç yükü artıyor. Dış borç stoku kamu kesiminin, TCMB’nin ve özel kesimin mevcut dış borçlarının toplanmasıyla bulunan büyüklüğü ifade ediyor. Dış borç stoku dolarla ifade ediliyor. Bunu dolar cinsinden hesaplanan GSYH’ye böldüğümüzde dış borç yükü ortaya çıkıyor:
 
Dış Borç Yükü = Toplam Dış Borç Stoku / GSYH
 

 

Toplam dış borç stokunu biliyoruz, bilmediğimiz büyüklük dolar cinsinden 2020 yılı GSYH’si. Bunu tahmin etmemiz gerekiyor. Aşağıdaki tablo eldeki verilere ve haziran ayına ait TCMB Beklenti Anketindeki tahminlere[i] göre hazırlanmıştır.
 
 
GSYH Tahmin Seti I (TCMB Beklenti Anketi)
Miktar / Oran
 
Açıklama
A
2019 Yılsonu USD/TL
5,9507
 
Gerçekleşmiş durum
B
2019 Ortalama USD/TL
5,6760
 
Gerçekleşmiş durum
C
2020 Yılsonu USD/TL
6,9922
 
TCMB Beklenti Anketi (2020 Haziran)
D
2020 Ortalama USD/TL
6,4715
 
Tahmin: (A+C)/2
E
2019 Yılsonu Enflasyonu
0,1184
 
Gerçekleşmiş durum
F
2020 Yılsonu Enflasyonu
0,0954
 
TCMB Beklenti Anketi (2020 Haziran)
G
2020 Ortalama Enflasyonu
0,1069
 
Tahmin: (E +F)/2
H
2020 Büyüme Oranı
-0,013
 
TCMB Beklenti Anketi (2020 Haziran) 
İ
2019 GSYH (Milyar TL)
4.280
 
Gerçekleşmiş durum
J
2019 GSYH (Milyar USD)
754
 
Gerçekleşmiş durum
K
2020 GSYH (Milyar TL)
4.682
 
Tahmin: İ+[İ*(H+G)]
L
2020 GSYH (Milyar USD)
723
 
Tahmin: K/D
M
2020 Yıl Ortası Nüfusu (Milyon)
83,4
 
Tahmin
N
2019 Kişi Başına Gelir (USD)
9.127
 
Gerçekleşmiş durum
O
2020 Kişi Başına Gelir (USD)
8.675
 
Tahmin: (L/M)*1000
 
Buna göre 2020 yılı dolar cinsinden GSYH’nin 723 milyar dolar olacağını tahmin ediyoruz. Şimdi bu tahminle birlikte dış borç stokunu ve dış borç yükünü önceki yıllarla karşılaştırmalı olarak bir tabloda toparlayalım.[ii]
 
 
2017
2018
2019
2020/IÇ
Kamu Kesimi
136,2
139,9
158,0
169,2
TCMB
1,8
5,9
8,4
8,4
Özel Kesim
316,8
298,1
271,2
253,5
Toplam Dış Borç Stoku
454,8
443,9
437,6
431,1
GSYH
851
789
754
723
Toplam Dış Borç Yükü (%)
53,4
56,3
58,1
59,6
 








Tabloya bakılacak olursa asıl düşüş özel kesim dış borç stokunda görülüyor. Son 4 yılda özel kesim dış borç stoku 63,3 milyar dolar (yüzde 20) azalmış. Buna karşılık kamu kesimi ve TCMB’nin dış borç stokunda toplam 39,6 milyar dolar artış olmuş. Türkiye geneline baktığımızda toplam dış borç stokunun son dört yılda düzenli olarak gerilediğini görüyoruz. Son dört yıldaki gerileme yüzde 5,2 olmuş.
 
Tablonun bize gösterdiği bir başka durum, dış borç stokundaki gerilemeye karşılık dış borç yükünün artmakta olması. İlk bakışta tuhaf görünen gelişmenin nedeni Türkiye’nin dolar cinsinden GSYH’sinin sürekli bir gerileme içinde olması. Yukarıdaki formülde payda yer alan dolar cinsi dış borç stoku küçülmekle birlikte paydada yer alan dolar cinsi GSYH daha fazla küçüldüğü için dış borç yükü azalacak yerde artıyor. Gerçekten de son 4 yılda dolar cinsinden GSYH’deki gerileme yüzde 15 olmuş. Bu tuhaf durum dış borçların dolar cinsinden olması ve kurdan etkilenmemesine karşılık GSYH’nin TL cinsinden hesaplanıp dolara çevrilmesi dolayısıyla kurdan etkilenmekte olmasıdır.
 
 
Sanal göstergeler bazen lehte çalışır, bazen de aleyhte. Satın alma gücü paritesiyle GSYH hesabında lehte çalışan kur, burada aleyhte çalışıyor. 
 
.

Facebook Yorumları

Emlak8
7.08.2020
Dolar, Euro ve Altın
4.08.2020
Okuduğum Kitaplardan Seçmeler
2.08.2020
Dünya Gelir Sınıflandırması ve Türkiye
27.07.2020
Merkez Bankası Faizi İndirdiği Halde Gösterge Faiz Niçin Düşmüyor?
26.07.2020
İnşaatla Büyüme Çabası: İki Dönemin Hikayesi
21.07.2020
Rezervleri Hesaplama Rehberi
18.07.2020
Bütçe Açığı Üzerine Düşünceler
16.07.2020
Kritovulos Tarihi'ni Okumanın Tam Zamanı
13.07.2020
Gerçek İşsizlik Oranı
10.07.2020
Ekonomideki İllüzyonlar
7.07.2020
Faizi İndirince Enflasyon Düştü mü?
5.07.2020
Can Sıkıcı Bir Dış Borç Hesabı
2.07.2020
Reel Ekonomide 2020’ye İlişkin İlk Sonuçlar
30.06.2020
Merkez Bankası Rezervlerinin Yeterliliği
28.06.2020
Fenerbahçe Yönetimine Son Açık Mektubum
26.06.2020
Türkiye Ekonomisinin Büyüklüğünün G 20 Ekonomileriyle Karşılaştırılması
25.06.2020
Geleceğin Dünyası Üzerine Düşünceler
19.06.2020
Devlet Adamı Deyince
18.06.2020
Geniş İşsizlik Oranı
14.06.2020
Para Basmanın Sonuçları
9.06.2020
Amerika'da Irkçılık
4.06.2020
Ekonomide bazı sorular ve yanıtlar
30.05.2020
İlk Çeyrek Büyümesi ve Kamuoyunun Bakışı
30.05.2020
Korkak Yeni Dünya
28.05.2020
Merkez Bankası'nın Altınları
20.05.2020
ABD, Son Bağımsız Kaleyi de Düşürmek Üzere
13.05.2020
Washington Uzlaşısının 30 Yılı
10.05.2020
Swap Hariç Rezervler Ekside
30.04.2020
Türkiye İçin 2020 Tahminleri
15.04.2020
Döviz Swapı İşlemi
13.04.2020
Covid - 19, Para Basımı ve IMF'nin Yeni İmkânı
6.04.2020
Yöneticiye Öğütler
27.03.2020
Ekonomik Daralmayı Minimum Düzeyde Tutabilmek İçin Öneri
25.03.2020
Çözüm Modern Para Teorisinde mi?
19.03.2020
2020 ve Ötesi
8.03.2020
Çin Giderse Herkes Gider
5.03.2020
Koronavirüs ve İdlib Etkisi
20.02.2020
Faizi Düşürmekle Enflasyon Düşmez
14.02.2020
Kitaplar Üzerine Görüşlerim
11.02.2020
Dolar kuru niçin yükseliyor?
5.02.2020
Faizi Düşürünce Ne Oldu?
6.01.2020
Türkiye Ekonomisinin Son 17 Yılı
12.12.2019
Hukukun Üstünlüğü ve Ekonomi
20.11.2019
Bir Sepet Kitap
13.11.2019
Hazine nakit açığı ve finansmanı
24.10.2019
Merkez Bankası Faizi İndirir mi?
18.10.2019
Dünya Ekonomisi ve Türkiye Ekonomisi Tahminleri
15.10.2019
Köprü ve Otoyol Geçiş Ücreti Zamları
4.10.2019
Okuduğum Kitaplardan Seçmeler
28.07.2019
Faiz Meselesi: Kitap İncelemesi
2.07.2019
Yedek Akçe, Merkez Bankası, Hazine
27.05.2019
Kapitalizmin çelişkili dünyası
20.05.2019
Bütçe ve beyaz filler
14.05.2019
Dolar TL Kurunun Yükselişi ve Düşüşü
15.3.2019
Ekonomik Krizler ve Türkiye
26.2.2019
Kural Dışına Çıkma Dürtüsü
14.2.2019
Piyasa Sisteminde Fiyatlara Müdahale
31.12.2018
2018'den 2019'a Geçerken Türkiye Ekonomisinin Görünümü
24.12.2018
Sisifos ve Tantalus'un Öykülerinden Dersler
17.12.2018
Ata kibirli binen eve yürüyerek döner
5.12.2018
Enflasyon Nasıl Düştü?
28.11.2018
Döviz Kurunun Ekonomik Kararlar Üzerindeki Etkisi
23.11.2018
Türkiye ekonomisi kırılgan beşlinin neresinde duruyor?
20.11.2018
Faizler Nasıl Düşürülür?
8.11.2018
Enflasyonla Göstermelik Mücadele
6.11.2018
Piyasalarda Son Durum ve Türkiye
30.10.2018
Sepet Dolusu Kitap
24.10.2018
Korumacılık ve Türkiye
0 0
ÖNEMLİ NOT: Bu sayfalarda yayınlanan okur yorumları okuyucuların kendilerine ait görüşlerdir. Yazılan yorumlardan DÜZCE YEREL HABER GAZETESİ veya duzceyerelhaber.com hiçbir şekilde sorumlu tutulamaz.
Emlak8



Emlak8

Aradığın Evi Bul. Emlak8.Net

Dijital Reklam Ajansı Serbay Interactive