Döviz Sorunu, Faiz ve Kur ile ilişkisi


26.10.2020 - Bu Yazı 184 Kez Okundu.
Yorum : 0 - Onay Bekleyenler : 0

 Bu yılın ağustos ayından önümüzdeki yılın ağustos ayına kadar vadesi gelecek döviz borçlarımızın toplamı 181,3 milyar Dolar. [1]

 

Aynı süre içinde ortaya çıkacak cari açığın da 30 milyar dolar olacağını varsayarsak bu bir yıllık süre içinde bulunması gereken döviz tutarının (181,3 + 30 =) 211,3 milyar dolar olacağı sonucuna ulaşırız.  

Bu şekilde vadesi gelecek döviz borçlarına karşılık elde ne kadar döviz olduğunu görmek için TCMB’nin rezervlerine bakmamız gerekir. [2] Buna göre kısa vadeli dış borçları karşılayacak net döviz ve altın rezervimiz 4 aylık vadedeki swapları düşersek eksi 17 milyar Dolar olarak karşımıza çıkıyor. 

Bunları bir arada ele alırsak bir yılda 211,3 milyar Dolar döviz ihtiyacımıza karşılık (4 aylık swaplar hariç) yaklaşık 17 milyar dolar net rezerv açığımız olduğunu görüyoruz. Bu durumda en iyimser hesapla 4 aya kadar olan swapları dışarıda tutarsak (211,3 + 17 =) 228,3 milyar Dolar döviz ihtiyacımız olduğu ortaya çıkıyor.

Böylesine yüksek bir döviz ihtiyacına karşılık swaplar hariç net rezervlerimizin ekside olması sonucu riskler büyüyor. Riskler büyüyünce yabancı sermaye girişi de dış borçlanma imkânları da sınırlanıyor. Bunların sonucunda Türkiye’ye döviz girişi azalıyor. ABD ve Avrupa’da faizler sıfır dolayındayken bizim Hazine yüzde 6,5 ile borçlanabiliyor, dış borçlanma için bankalara yetki veren Varlık Fonu’na teklif edilen faiz ise Hazine’den alınan faizin 150 – 200 baz puan üzerine çıkınca (yüzde 8 – 8,25) borçlanma girişiminden vazgeçiliyor. Bu durum piyasa koşullarının elverişsiz olmasından değil Türkiye’nin risklerinin büyüklüğünden kaynaklanıyor. Çünkü aynı dönemde Avrupa’da ihraç edilen tahvillerin miktarı 1,5 trilyon Dolarla rekor kırmış durumda.

 

Böyle bir ortamda Merkez Bankası, risk algısını düşürmek için politika faizini artırarak tepki verecek yerde bu amaçla kullanılması doğru olmayan geç likidite penceresini artırarak düzenleme yapma yoluna gidip piyasa beklentilerinin aksine sürpriz yapıyor ve riskleri daha da arttırıyor. Oysa sermaye hareketlerinin serbest olduğu bu sistemde sürpriz yapmaması gereken kurumların başında Merkez Bankası geliyor. Bu karar öncesinde USD/TL kuru, TCMB’nin politika faizini artıracağı beklentisiyle düştüğü 7,78 düzeyinden 7,96’ya, CDS primi de düştüğü 490’lardan 508’e yükseliyor. 

Bu aralar sıklıkla gündeme getirilen bir görüş var: ‘Ülke parasının değer kaybetmesi ülkenin ihracatını artırır ve ekonomiyi rekabetçi hale getirir.’ 2019 – 2020 Ağustos ayları arasında TL, Dolara karşı yüzde 31 oranında değer kaybettiği halde aynı dönemde ihracatımız yüzde 17 gerilemiş durumda. Türkiye gibi dolarizasyonun yüksek olduğu, dual paralı ve yüksek riskli ekonomilerde “kuru bırakalım gittiği yere gitsin bu durum ekonomideki sıkıntıları çözer” biçiminde özetlenebilecek bir yaklaşım kesinlikle doğru olmadığı gibi TL’nin değer kaybının ekonomi politikası hatalarını düzelteceği beklentisi de doğru değil. Geçmiş deneyimler bu iki beklentinin de doğrulanmadığını açıkça gösteriyor.

Türkiye ekonomisinin sıkıntıları faiz artırımıyla çözümlenemez. Buna karşılık doğru araçla yapılacak faiz artırımı gerçek yapısal reformları [3] yapmak için zaman kazandırır. Eğer yapısal reformları yapmaya hazır değilsek faiz artırımından mucize sonuçlar beklemek yanlıştır.

Gerçek anlamda yapısal reformları yapmakta ne kadar gecikirsek o kadar yüksek maliyetler ödeyeceğiz demektir.

 


[1] Kaynak: TCMB / Ödemeler Dengesi verileri 

Borçlu

Milyar Dolar

Kamu Kesimi

42,5

   Genel Yönetim

5,8

   Finans Kuruluşları

36,5

   Finans Dışı Kuruluşlar

0,2

TCMB

20,7

Özel Kesim

118,2

   Finans Kuruluşları

52,8

   Finans Dışı Kuruluşlar

65,4

TOPLAM

181,3


[2] Kaynak: TCMB Analitik Bilançosu ve diğer tablolar

Ağustos 2020

 

Kaynak

Resmi Rezerv Varlıkları (Milyar USD)

83.750

TCMB Analitik Bilançosu

   Döviz

38.766

 

   Altın

43.439

 

   Diğer

1.545

IMF Rezerv Pozisyonu ve SDR'ler

Net Rezervler

16.293

TCMB Analitik Bilançosu

   Dış Varlıklar

86.650

 

   Döviz Yükümlülükleri

-70.357

 

Swaplar

-58.556

TCMB Uluslararası Rezervler ve Döviz Likiditesi Tabloları

   1-4 aylık

-33.281

 

   4 ay- 1 yıl arası

-25.275

 

Swap Hariç Net Rezervler

-42.263

 

   1-4 Aylık Swaplar Hariç Net Rezervler

-16.988

 

 

[3] http://www.mahfiegilmez.com/2019/01/yapsal-reformlar-kitab.html 

.

Facebook Yorumları

Emlak8
23.11.2020
Gelir Sıralamasındaki Yerimiz
13.11.2020
Ne Oldu da TL Değer Kazandı?
9.11.2020
Umut Her Zaman Vardır
7.11.2020
Sermaye Hareketlerini Serbest Bırakmak Hata mıydı?
2.11.2020
Rekabetçi Kur
28.10.2020
Merkez Bankası Rezervleri ve USD/TL Kurundaki Yükseliş
26.10.2020
Döviz Sorunu, Faiz ve Kur ile ilişkisi
22.10.2020
Sadrazam Şehit Ali Paşa'yı Bilir misiniz?
20.10.2020
Her Seçiş Bir Vazgeçiştir
18.10.2020
Geçmişten Dijital Geleceğe
16.10.2020
Salgın Sonrası Dünya ve Türkiye
12.10.2020
Kitaplar ve Kitaplar
10.10.2020
Faizi Arttırdığımız Halde Dolar TL Kuru Niye Düşmüyor?
29.09.2020
Dolarizasyon Yeniden Zirveye Giderken
22.09.2020
Merkez Bankası Faizi Yükselttiği Halde Niçin Sonuç Alamıyor?
16.09.2020
Türkiye'nin Kredibilitesi
14.09.2020
Bir Maskeden Çıkan Ekonomik Analiz
11.09.2020
Para Politikası Araçları El Kitabı
9.09.2020
Enflasyonla Büyüme ve Küçülme: Türkiye Ekonomisinin Son 17 Yıllık Deneyimi
31.08.2020
En Büyük Bayram Kutlu Olsun
21.08.2020
Merkez Bankası Faizi Arttırır mı?
19.08.2020
Lümpen ve Marjinal
14.08.2020
Merkez Bankası Faizi Artırmadı Ama Yükseltti
7.08.2020
Dolar, Euro ve Altın
4.08.2020
Okuduğum Kitaplardan Seçmeler
2.08.2020
Dünya Gelir Sınıflandırması ve Türkiye
27.07.2020
Merkez Bankası Faizi İndirdiği Halde Gösterge Faiz Niçin Düşmüyor?
26.07.2020
İnşaatla Büyüme Çabası: İki Dönemin Hikayesi
21.07.2020
Rezervleri Hesaplama Rehberi
18.07.2020
Bütçe Açığı Üzerine Düşünceler
16.07.2020
Kritovulos Tarihi'ni Okumanın Tam Zamanı
13.07.2020
Gerçek İşsizlik Oranı
10.07.2020
Ekonomideki İllüzyonlar
7.07.2020
Faizi İndirince Enflasyon Düştü mü?
5.07.2020
Can Sıkıcı Bir Dış Borç Hesabı
2.07.2020
Reel Ekonomide 2020’ye İlişkin İlk Sonuçlar
30.06.2020
Merkez Bankası Rezervlerinin Yeterliliği
28.06.2020
Fenerbahçe Yönetimine Son Açık Mektubum
26.06.2020
Türkiye Ekonomisinin Büyüklüğünün G 20 Ekonomileriyle Karşılaştırılması
25.06.2020
Geleceğin Dünyası Üzerine Düşünceler
19.06.2020
Devlet Adamı Deyince
18.06.2020
Geniş İşsizlik Oranı
14.06.2020
Para Basmanın Sonuçları
9.06.2020
Amerika'da Irkçılık
4.06.2020
Ekonomide bazı sorular ve yanıtlar
30.05.2020
İlk Çeyrek Büyümesi ve Kamuoyunun Bakışı
30.05.2020
Korkak Yeni Dünya
28.05.2020
Merkez Bankası'nın Altınları
20.05.2020
ABD, Son Bağımsız Kaleyi de Düşürmek Üzere
13.05.2020
Washington Uzlaşısının 30 Yılı
10.05.2020
Swap Hariç Rezervler Ekside
30.04.2020
Türkiye İçin 2020 Tahminleri
15.04.2020
Döviz Swapı İşlemi
13.04.2020
Covid - 19, Para Basımı ve IMF'nin Yeni İmkânı
6.04.2020
Yöneticiye Öğütler
27.03.2020
Ekonomik Daralmayı Minimum Düzeyde Tutabilmek İçin Öneri
25.03.2020
Çözüm Modern Para Teorisinde mi?
19.03.2020
2020 ve Ötesi
8.03.2020
Çin Giderse Herkes Gider
5.03.2020
Koronavirüs ve İdlib Etkisi
20.02.2020
Faizi Düşürmekle Enflasyon Düşmez
14.02.2020
Kitaplar Üzerine Görüşlerim
11.02.2020
Dolar kuru niçin yükseliyor?
5.02.2020
Faizi Düşürünce Ne Oldu?
6.01.2020
Türkiye Ekonomisinin Son 17 Yılı
12.12.2019
Hukukun Üstünlüğü ve Ekonomi
20.11.2019
Bir Sepet Kitap
13.11.2019
Hazine nakit açığı ve finansmanı
24.10.2019
Merkez Bankası Faizi İndirir mi?
18.10.2019
Dünya Ekonomisi ve Türkiye Ekonomisi Tahminleri
15.10.2019
Köprü ve Otoyol Geçiş Ücreti Zamları
4.10.2019
Okuduğum Kitaplardan Seçmeler
28.07.2019
Faiz Meselesi: Kitap İncelemesi
2.07.2019
Yedek Akçe, Merkez Bankası, Hazine
27.05.2019
Kapitalizmin çelişkili dünyası
20.05.2019
Bütçe ve beyaz filler
14.05.2019
Dolar TL Kurunun Yükselişi ve Düşüşü
15.3.2019
Ekonomik Krizler ve Türkiye
26.2.2019
Kural Dışına Çıkma Dürtüsü
14.2.2019
Piyasa Sisteminde Fiyatlara Müdahale
31.12.2018
2018'den 2019'a Geçerken Türkiye Ekonomisinin Görünümü
24.12.2018
Sisifos ve Tantalus'un Öykülerinden Dersler
17.12.2018
Ata kibirli binen eve yürüyerek döner
5.12.2018
Enflasyon Nasıl Düştü?
28.11.2018
Döviz Kurunun Ekonomik Kararlar Üzerindeki Etkisi
23.11.2018
Türkiye ekonomisi kırılgan beşlinin neresinde duruyor?
20.11.2018
Faizler Nasıl Düşürülür?
8.11.2018
Enflasyonla Göstermelik Mücadele
6.11.2018
Piyasalarda Son Durum ve Türkiye
30.10.2018
Sepet Dolusu Kitap
24.10.2018
Korumacılık ve Türkiye
0 0
ÖNEMLİ NOT: Bu sayfalarda yayınlanan okur yorumları okuyucuların kendilerine ait görüşlerdir. Yazılan yorumlardan DÜZCE YEREL HABER GAZETESİ veya duzceyerelhaber.com hiçbir şekilde sorumlu tutulamaz.
Emlak8
GÜNÜN YAZARLARI
Günün Yazarları



Emlak8

Aradığın Evi Bul. Emlak8.Net

Dijital Reklam Ajansı Serbay Interactive