Mensur Akgün

Karar Gazetesi



Bookmark and Share

Yüzyılın anlaşması mı yoksa anlaşmazlığı mı?


12.05.2019 - Bu Yazı 391 Kez Okundu.
Yorum : 0 - Onay Bekleyenler : 0

 7  Mayıs Salı günü İsrail Hayon gazetesinde Donald Trump’ın damadı Jared Kushner, avukatı Jason Greenblatt ve ABD’nin şu anki İsrail Büyükelçisi David Friedman tarafından Filistin sorununu güya çözmek için bir süredir hazırlanan planın ana hatları yayınlandı. Gazeteye yansıyanların planı ne denli temsil ettiğini bilmiyoruz. Greenblatt bir sosyal medya mesajıyla Mısır’ın toprak tavizlerine ilişkin iddiaların gerçeği yansıtmadığını ima etti.

Ancak sızdırılan ana hatların Ramazan Bayramı sonrasında açıklanacağı rivayet olunan planın özünü oluşturma olasılığı çok güçlü. Zaten muhtemelen bu yüzden Filistin Dışişleri Bakanı Riyad Malki Perşembe günü Endonezya, Kuveyt ve Güney Afrika’nın davetiyle Güvenlik Konseyi’nde bir konuşma yaparak önerilenin bir teslim antlaşması olduğunu, kendilerine verilmesi öngörülen mali yardım ne kadar yüksek olursa olsun Filistinlilerin bu planı kabul etmeyeceğini söyledi.

***

Planın tamamını görmemiş olsa bile Filistin tarafının Amerika’nın hazırladığı her şeyden şüphe duyması için yeterli nedeni var. Trump’ın tüm BM Güvenlik Konseyi kararlarına ve bu konudaki müktesebata rağmen büyükelçiliğini Kudüs’e taşıması kendi başına yeterli. ABD’nin Filistinli mültecilere yaptığı yardımı kestiği, FKÖ’nün Washington bürosunu kapattığı, Batı Şeria’ya verdiği mali desteği azalttığı da unutulmamalı.

Ayrıca belli ki “Yüzyılın Anlaşması” on yıllardır dünyanın ve Amerika’nın resmi politikası olan iki devletli çözümü bambaşka bir şekle büründürüyor, kurulacak Filistin devletini Fransa’ya bağlı Monako durumuna indirgiyor, silahsızlandırılıyor. Kudüs’ün statünü değiştirerek “ortak” adı altında İsrail’in başkenti olmasını sağlıyor, Yahudi yerleşimlerini meşrulaştırıyor, 1967 sınırlarına karşılıklı değiş-tokuşlarla dönülmesini imkansız hale getiriyor.     

Plan Filistin’in parçalı halinin sürdürülmesini, Oslo Barış süreci çerçevesinde “Alan C” olarak belirlenmiş bölgelerin yüzde 62’sinin İsrail’e bırakılmasını öngörüyor. Greenblatt yalanlasa da İsrail’den hemen hiçbir taviz istenmezken Mısır’dan taviz, daha doğrusu toprak vermesi, uygun bir fiyata kiralaması bekleniyor. “Barışın” finansmanını petrol üreten Arap ülkelerinin sağlayacağı varsayılıyor. Filistin’e de buna karşılık eğitim özerkliği, havaalanı, otoyol ve mali yardım öneriliyor.

Mültecilerin geri dönüşü diye bir koşul yok. Kudüs’ün Filistin’in başkenti olması “Ortak Başkent” önerisine rağmen konuyu yakından takip eden diplomatlara ve uzmanlara göre mümkün değil. Doğu Kudüs’te ev satın almaların karşılıklı olarak yasaklanması da uygulamada Filistinlilerin haklarının korunmasına yardımcı olacağa benzemiyor. Vatandaşlık sorunlarının çözümü muğlak bırakılmış. Kudüs belediyesinin Filistinlilere de hizmet götüreceği düşünülmüş.

Benim okuduğum tercümesinden planın hukuka ve içtihada pek önem vermediği anlaşılıyor. Kısacası plan sadece İsrail’in çıkarlarını koruyor, sadece İsrail’in beklentilerini karşılıyor. Sorunun tarihçesini çalışan Northeastern Üniversitesi’nden Dov Waxman, bu planın hiç açıklanmaması gerektiği kanaatinde. Waxman planın sorunu çözmeyeceğinden, tam tersine sorun yaratacağından, yeni ve şiddetli çatışmalara yol açacağından endişe ediyor.

Waxman’a göre seçim öncesinde verdiği sözlere istinaden ve koalisyon kuracağı partilerin beklentilerini karşılamak adına Netanyahu’nun Batı Şeria’nın bazı bölümlerini daha ilhak etmek amacıyla pazarlık etme olasılığı çok yüksek. ABD tarafı ise şartlara en uygun planın hazırlandığı iddiasında. Belli ki Kushner planının Muhammed bin Selman ve bölgedeki müttefikleri tarafından destekleneceğine inanıyor, belki şimdiden desteklerini aldı bile.

Filistin Dışişleri Bakanı Malki planın hayata geçirilmemesi, kendilerine bu yönde daha fazla baskı yapılmaması, hatta mümkünse hiç açıklanmaması için AB’den, AB ülkelerinden destek istiyor. Çünkü ABD planının kabul edilmemesi halinde etmeyen tarafa yaptırım uygulayacağını, Filistin’e kendileri dışında ülkelerden yapılan yardımları da durdurmak için baskı yapacağını belirtiyor. Hatta kabul etmeyen kişilere ve gruplara yönelik özel yaptırımlar dahi tasarlanmış.

***

AB Dış Politika Temsilcisi Federica Mogherini böylesi bir planın iki devletli çözüm fikrine aykırı olabileceğini, sadece bu bölgeyi değil tüm Ortadoğu’yu daha derin bir kaosa sürükleyebileceğini bir kaç hafta önce açıkladı. Fakat ABD’ye dur deyip demeyeceğini, AB’nin bir blok gibi hareket edip etmeyeceğini söylemedi. Muhtemelen de hiç söylemeyecek, söyleyemeyecek. Türkiye ise şimdilik beklemeyi tercih eder gibi görünüyor.

Umarız plan açıklanmaz, basına sızdırılan unsurlar havayı koklama, ortamı anlama amacıyla gerçekleştirilen bir deneme olarak kalır. Ama yine de bizim böylesi bir planın açıklanabileceğine, aramızın pek de iyi olmadığı Arap ülkelerinin plana destek olabileceğine, İran’ın ve başka bazı ülkelerin de karşı koyabileceğine, bölgenin daha da derinden dalgalanabileceğine hazırlıklı olmamızda yarar var. Duygu ve reflekslerimizle değil mantığımızla hareket edebilmemiz için…

.

Facebook Yorumları

Emlak8
20.10.2019
Bir kriz değerlendirmesi
16.10.2019
Başarı ile baskı arasında
13.10.2019
Kamu diplomasisi ihtiyacı
9.10.2019
Başarıyı pekiştirmek için…
28.08.2019
G-7 Zirvesinin ardından
21.08.2019
Yakınlaşmanın sürmesi için…
4.08.2019
Unuttuğumuz bir tarih: 20 Temmuz 1936
24.07.2019
Yönetilmesi gereken bir sorun olarak göç…
14.07.2019
Caydırıcılık eşiği aşılınca…
10.07.2019
Dünyanın umurunda mı?
7.07.2019
İlke olarak serbest, kural olarak yasak ticaret…
19.06.2019
Trollük saygın bir mesleğe mi dönüşecek?
12.06.2019
Brinkmanship…
5.06.2019
Duygusuz, duyarsız ama akıllı sistemler
29.05.2019
Yeni AB aritmetiği…
26.05.2019
Dört kuşak, dört dönem…
22.05.2019
Küreselleşmeden Merkantilizme doğru…
19.05.2019
Kagan’a göre Almanya sorunu
12.05.2019
Yüzyılın anlaşması mı yoksa anlaşmazlığı mı?
8.05.2019
Çarpan etkisi
1.05.2019
Raymond Lavigne’i hatırlayan var mı?
28.04.2019
Sri Lanka saldırılarının düşündürdükleri
24.4.2019
Treacher Collins’i duydunuz mu?
21.4.2019
İngiltere’nin sahibi kim?
17.4.2019
Yeni bir krizimiz daha olabilir
14.4.2019
ABD tekrar müttefikimiz olabilir mi?
10.4.2019
Libya’nın geleceği…
7.4.2019
İsrail seçime giderken…
3.4.2019
Çözüm bekleyen sorunlar
31.3.2019
İki önemli seçim daha…
27.3.2019
John ve Mary’nin istediği olurken…
25.3.2019
İlkeler ve normlar sadece güçsüzler için mi?
20.3.2019
Medeniyetler İttifakı canlandırılmalı
13.3.2019
S-400’ler ve CAATSA yasası
6.3.2019
İran, Rusya ve Çin çevrelenirse…
3.3.2019
Victor Hugo Green
24.2.2019
Alfred Rosenberg’in hayaleti…
20.2.2019
Üyeliğimizin 67’nci yılında NATO…
17.2.2019
Evrensel bir sorun olarak beka
13.2.2019
İran devrimi 40 yaşında
11.2.2019
İnşa edici bir unsur olarak savaş
6.2.2019
Nükleer savaş çıkar mı?
3.2.2019
ABD yine en ciddi tehdit
30.1.2019
Ebedi savaş…
23.1.2019
Eşitsizlik artarken…
16.1.2019
Trump’ın üslubu…
13.1.2019
Yüzüncü yılında Versay Antlaşması…
9.1.2019
Başladığımız yere mi döndük?
30.12.2018
Geçiş törenleri
26.12.2018
2018 Bilançosu
23.12.2018
Bu büyük bir başarıdır…
16.12.2018
Arabesk sever misiniz?
13.12.2018
Girmesi zor, çıkması daha da zor...
9.12.2018
Benim çocukluğumda Google yoktu...
5.12.2018
Kerç Boğazı ve Türkiye
2.12.2018
Geçmişe özlem…
28.11.2018
Silahsızlanma ilke olmaktan çıkarken
26.11.2018
Zeytin sever misiniz?
19.11.2018
Ütopya
11.11.2018
Fabrika ayarlarına geri dönüş
7.11.2018
Yeni yaptırımlar, yeni sorunlar belki de yeni imkanlar
4.11.2018
Daha güçlü bir Türkiye’ye doğru
31.10.2018
Orta menzilli füzeler sorunu
29.10.2018
Göç...
24.10.2018
Cumhurbaşkanı’nın konuşması
22.10.2018
Mistura ayrılırken…
17.10.2018
Kaşıkçı sorununun muhtemel siyasi sonucu
14.10.2018
Kriz yönetimi başarısı
10.10.2018
Amerika ne yapacak?
7.10.2018
Nobel Barış Ödülü ve cinsel şiddet
3.10.2018
Çözüm umudu var mı?
30.9.2018
BM konuşmalarının satır araları
26.9.2018
Sivil kayıplar
23.9.2018
Tasarım ya da tasarımı sorgulama bienali…
19.9.2018
Soçi mutabakatının sonuçları
16.9.2018
Soçi öncesinde bir değerlendirme
13.9.2018
Yolun sonu mu?
10.9.2018
Glocalization, Kars ve Kaşar…
5.9.2018
Devletler pozisyon değiştirir
2.9.2018
Bir pazar yazısı olarak arkadaşlık
29.8.2018
Eksen kayması
26.8.2018
Pazar yazısıyla huzur aramak…
22.8.2018
Kofi Annan’ın ardından
19.8.2018
Amatör izlenimler
16.8.2018
Tansiyon düşerken
12.8.2018
Kriz tırmanırken
9.8.2018
9 Ağustos 1945
5.8.2018
Krizi yaşarken ve aşarken…
2.8.2018
Suriye sorunu çözülürken
29.7.2018
BRICS
24.7.2018
Dışişleri Bakanı Çavuşoğlu’yla ufuk turu
22.7.2018
Bir diplomatik, bir de askeri zafer
16.7.2018
Dünya siyasetini magazinleştirmemek
8.7.2018
AB topu taca atıyor...
4.7.2018
NATO krizine doğru
1.7.2018
İran senaryoları…
27.6.2018
Sorunlar ve çözümler…
24.6.2018
Yarının gündemi
21.6.2018
Mülteci sorunumuz
17.6.2018
Çözüm belli ama irade yok
13.6.2018
İyi bir başlangıç ama sonucu kestirebilmek güç
10.6.2018
Bir sarsıntı daha
6.6.2018
Sevindirici bir gelişme
3.6.2018
Ticaret sadece ticaret değildir
30.5.2018
Nükleer silahlar yayılabilir
27.5.2018
Pozisyon almak güçleşiyor
23.5.2018
İmkansızı istemek
20.5.2018
Said’den günümüze Filistin sorunu...
16.5.2018
Dünya düzeni de sarsılıyor
14.5.2018
Batı ittifakı çökerken
9.5.2018
Biraz da alanımız üstüne…
2.5.2018
Birleşme yerine bir arada yaşama
30.4.2018
Marx 200 yaşında…
25.4.2018
Trump’ı ikna edebilecek mi?
22.4.2018
Montrö’nün değişmesi gerekmiyor
18.4.2018
Amerika’nın müdahaleleri
15.4.2018
Dünya savaşı riski azaldı
12.4.2018
Seçim yapmak gerekli mi?
8.4.2018
Veliaht prensin ABD ziyareti
2.4.2018
15 yıl sonra
28.3.2018
Varna buluşmasının ardından
25.3.2018
Haluk Ülman’ın ardından
21.3.2018
Afrin Harekatı’nın sonuçları
19.3.2018
Yeni Dışişleri Bakanı
14.3.2018
İpek Yolu canlanırken
11.3.2018
Büyük bir kriz ertelendi
7.3.2018
Yeni silahlar ve yeni dengeler
4.3.2018
Ticaret savaşları
28.2.2018
Çin…
25.2.2018
Çözüm için çözüm…
18.2.2018
Normalleşmeye doğru
14.2.2018
Kore’den Suriye’ye Amerika
11.2.2018
Ya normalleşecek ya da kopacak
7.2.2018
İki ülkenin de dikkatli olması gerekiyor
4.2.2018
Türkiye’nin dış politika algısı
31.1.2018
ABD’nin önündeki dört engel
28.1.2018
Soçi toplantısına doğru
24.1.2018
Operasyonun hedefleri
21.1.2018
Pence’in Ortadoğu ziyareti
10.1.2018
KKTC seçimleri ve Kıbrıs sorunu
7.1.2018
PESCO
3.1.2018
İran’ın sorunu aslında bizim de sorunumuz
24.12.2017
Göründüğünden daha da önemli bir diplomatik başarı
17.12.2017
İİT zirvesi neden başarılıydı?
13.12.2017
2017 Nobel Barış Ödülü
10.12.2017
Kudüs’ün statüsü
6.12.2017
ABD Büyükelçiliği sorunu
3.12.2017
Kuzey Kore’nin son denemesi
29.11.2017
Umut vaat eden gelişmeler
19.11.2017
Bir krizin ardından
15.11.2017
Boğazlar hakkında bir hatırlatma
12.11.2017
Kendi kaderini belirleme üstüne
8.11.2017
Yeni bir istikrarsızlık riski
1.11.2017
Balfour Deklarasyonu 100 yaşında
30.10.2017
Katalonya krizi derinleşirken
25.10.2017
Dünya siyasetinde mükemmeli aramamak
22.10.2017
Mızrak çuvala gerçekten sığmıyor
18.10.2017
Üyeliği değil, ilişkileri düşünme zaman
15.10.2017
Bu kez de İran yüzünden
11.10.2017
Yeni bir yöntem gerek
8.10.2017
Katalonya sonrası
4.10.2017
iyi şeyler de oluyor..
1.10.2017
Katalonya referanduma giderken
27.9.2017
Irak’ın toprak bütünlüğünü savunmak
24.9.2017
Dengeli bir açıklama..
17.9.2017
Astana’dan Cenevre’ye
13.9.2017
Referanduma tepki
6.9.2017
Hidrojen bombası
3.9.2017
Rohingyalar için ne yapabiliriz
30.8.2017
Dünyaya nasıl bakmalı?
28.8.2017
SETA’nın Fırat Kalkanı raporu
23.8.2017
Thucydides tuzağı
20.8.2017
Otonom silah sistemleri
16.8.2017
ABD, Venezuela’ya müdahale eder mi?
13.8.2017
Kriz kontrolden çıkarsa
6.8.2017
AB ve ABD arasında yeni bir sorun
2.8.2017
Dmitri Trenin karamsar değil
30.7.2017
Zamanı geriye sarmak mümkün değil ama…
26.7.2017
722 sayılı yasa taslağı
23.7.2017
Türkiye'de dış politika algısı..
19.7.2017
Altı cephede savaş
16.7.2017
Bir yılın ardından
12.7.2017
Musul kurtarıldı...
9.7.2017
Bir tur daha bitti
2.7.2017
Türkiye’nin askeri varlığı
25.6.2017
Körfez gerilimi tırmanırken
21.6.2017
Son bir deneme?
14.6.2017
Michael Pence’i daha iyi tanımamız gerekebilir…
11.6.2017
Trump Doktrini
7.6.2017
Katar krizi
4.6.2017
Mülteci sorunu
31.5.2017
Atlantik İttifakı zayıflarken…
28.5.2017
NATO ile müdahale
24.5.2017
Trump değişti mi?
22.5.2017
İlk turda seçildi
21.5.2017
İlk turda seçildi
17.5.2017
‘Din’ anlayışımız üzerine
14.5.2017
53 yıl sonra bir ilk…
10.5.2017
Avrupa derin bir nefes aldı
7.5.2017
Taksit-taksit barış
3.5.2017
Yeni bir fırsat penceresi
30.4.2017
Makedonya krizi
23.4.2017
Bitirilemeyen bir savaş
19.4.2017
Bardağın dolu yarısı
16.4.2017
17 Nisan’ın gündemi
13.4.2017
Büyük pazarlık
9.4.2017
Amerika’nın müdahalesini anlamlandırmak
5.4.2017
Sisi’nin Washington ziyareti
2.4.2017
Lavrov’dan önemli açıklamalar
29.3.2017
60 yaş krizi
22.3.2017
IŞİD yenilirken...
0 0
ÖNEMLİ NOT: Bu sayfalarda yayınlanan okur yorumları okuyucuların kendilerine ait görüşlerdir. Yazılan yorumlardan DÜZCE YEREL HABER GAZETESİ veya duzceyerelhaber.com hiçbir şekilde sorumlu tutulamaz.
Emlak8
GÜNÜN YAZARLARI
Günün Yazarları



Emlak8

Aradığın Evi Bul. Emlak8.Net

Dijital Reklam Ajansı Serbay Interactive