Murat YETKİN



Bookmark and Share

Trump ve bir gelişme daha Erdoğan’ı Türk ekonomisinde ciddi bir hasardan kurtardı; ama şimdilik


2.07.2019 - Bu Yazı 669 Kez Okundu.
Yorum : 0 - Onay Bekleyenler : 0

 – Ankara’daki dış temsilcilikler bir süredir Türkiye’deki felaket senaryosunu, “güven krizi”, vatandaşın sisteme güvenini yitirmesi olarak öngörüyordu

ABD Başkanı Donald Trump’ın S-400 krizinde Amerikan sorumluluğunu –Obama üzerine atarak- kabul etmesinin iş dünyasına –geçici de olsa- rahat bir nefes aldırdığı biliniyor. Trump’ın “NATO müttefikimize haksızlık edilmiş” sözleri Erdoğan tarafından “Trump yaptırım yok dedi” diye ilan edildi. Erdoğan’dan böyle bir müjde duymak isteyen İstanbul iş çevreleri de böyle algılamak istedi. Ama ilerleyen saatlerde gelen Beyaz Saray açıklaması, S-400 konusunda Amerika’daki yasal süreçlerin geçerli olduğuna işaret ediyor, yani Kongre’nin devre dışı olmadığını vurguluyordu. Aslında Trump da ortak basın toplantısında yaptırım sorusuna “o iş karmaşık” yanıtını vermişti; Kongre üzerindeki etki ve yetkisinin sınırlı olduğunu, şu sıra Kongre’deki havanın da Erdoğan karşıtı olduğunu biliyordu.

Özetle Türkiye’nin NATO sisteminden uzaklaşıp Rusya’ya yanaşmasını istemeyen ABD, Erdoğan’ın S-400 alımından geri adım atmayacağını ısrarla söylemesine rağmen, krizi zaman ve diplomasiye yaymayı tercih etmişti. Aksi halde o basın toplantısında Trump’ın ters bir sözünün –Rahip Brunson krizinde gördüğümüz üzere- Dolar/TL kurunu raydan çıkarıp zaten küçülmekte olan ekonomiye hasar vermesi endişesi söz konusuydu. Trump, Böylelikle hem Erdoğan’ı bir kur krizinden daha korudu, S-400 krizinde gerilimi düşürdü ama sorunun orta yerde durduğunu söylemiş oldu. O nedenle “şimdilik” diyoruz.

Böylece Erdoğan ekonomi üzerinde uzmanlarınca “dış jeostratejik etken” ve “siyaset hatası” kategorilerinde değerlendirilen asli risk etkenlerinden de, Trump tarafından “şimdilik” korunmuş oldu.

Üstelik bu Erdoğan’ın bir hafta içinde ikinci defa ekonomiye ağır hasar almaktan kurutuluşuydu ve ikincisi gibi ilkinin de dümeninde Hazine ve Maliye Bakanı damadı Berat Albayrak’ın bulunduğu ekonomi yönetimiyle bir alakası yoktu.

Aslına bakarsanız bir hafta önceki gelişme de Trump’ın manevrasından daha az önemli değildi.

Ankara’daki dış temsilcilikler bir süredir merkezlerine yazdıkları raporlarda, Türkiye’ye dair felaket senaryolarının ilk sırasına ne S-400’ü, ne yeni bir kur krizini koyuyorlardı; ilk sırada “güven krizi” vardı.

Bu raporlarda, son zamanlarda siyaset ve yargıya artan güvensizliğin 31 Mart yerel seçimlerinde İstanbul seçiminin YSK tarafından iptal edilmiş olmasıyla zirveye ulaştığı öne sürülüyordu. Siyasi iktidarın banka ve şirketlere faiz ve fiyat baskısı yaptığı iddialarına da yer verilen bu raporlarda, 23 Haziran seçiminin yeniden CHP adayı Ekrem İmamoğlu tarafından kazanmasının engellenmesi, ya da tekrar iptal edilmesinin vatandaşın hükümetten mahkemelere, bankalara varana dek bütün kurumlarıyla sisteme güvenini kaybetmesiyle sonuçlanabileceği öne sürülüyordu. Dışarıdan bakıldığında Türkiye’deki felaket senaryosu İstanbul’daki seçim tekrarının sonucu tarafından tetiklenebilecek bir “iç güven bunalımı” idi.

Ekrem İmamoğlu’nun seçimi 806 bin oy, yüzde 9 gibi açık farkla yeniden kazanması ve galibiyetini ilk ilan eden kişinin de rakibi Binali Yıldırım olması, bu “güven krizi” senaryosunu geriye çekti. Ankara’daki dış temsilciliklerin bu gelişmeden çıkardıkları sonuçlardan birisi, Türkiye’deki seçmenin çoğulcu demokrasiye sahip çıkma arzusu, diğeri de “Ne Türkiye sadece Erdoğan demek, ne de Erdoğan, Türkiye” oldu. Temsilciliklerin felaket senaryosunun doğru çıkması, örneğin İmamoğlu’nun seçiminin iptali için girişimlere başlanması, daha 24 Haziran sabahı, sadece dolar kuruna değil, bütün ekonomiye ağır hasar veren bir gelişme olabilirdi. (Şimdi demokratik yoldan seçilmiş belediye başkanlarının yetkilerinin kısılması girişimlerinin de yakından izlendiğini bu vesileyle söylemek lazım.)

Evet, Erdoğan kendisini siyasette var eden İstanbul ile birlikte Türkiye’nin beş büyük şehrinin belediye başkanlıklarının CHP’ye geçmesinin getirdiği yenilmişlik duygusuyla Japonya’ya Trump’la buluşmaya gitti. Ve belki de Trump’tangelen iyi haberi bu nedenle nihai sonuçmuş gibi algıladı ve öyle duyurdu. Ve belki de ABD Başkanının, NATO üyesi Türkiye’yi S-400/F-35 krizi ve yaptırımlar konusunda şu anda sıkıştırmamasında, seçmenin 31 Mart ve 23 Haziran’da verdiği “Ne Türkiye sadece Erdoğan, ne de Erdoğan Türkiye” mesajının da payı vardır. Tabii Beyaz Saray’da silah ticaretinin ötesinde geçen incelikte stratejik bakışın kaldığını varsayarsak…

Ama her halükarda, Erdoğan’ın önümüzdeki birkaç ay içinde Türkiye’yi ABD ve Rusya arasında sıkışıp kalan S-400/F-35 ve yaptırımlar krizinden çıkarması, ayrıca ekonomide yapısal reformları önceleyen yaşayabilir bir programı uygulamaya koyması gerekecek.

.

Facebook Yorumları

Emlak8
27.05.2020
Davutoğlu ve Babacan: eleştiri yetmiyor, özeleştiri şart
26.05.2020
Libya raporu: Hafter, destekçilerini üzmeye başladı
25.05.2020
İzmir’deki tehlikeli kışkırtma: arkasında kimler var?
22.05.2020
Ankara’da Erdoğan’dan istediğini alma zamanı mı?
19.05.2020
Ekranlar, gazeteler de yeşil nokta ister. Neden olmasın?
18.05.2020
Artık bilim mi ağır basacak, baskıcı yönetimler mi?
15.05.2020
Cumhur İttifakı stratejik, Millet İttifakı taktik önemde
14.05.2020
İşte otellerden camilere Haziran’da normalleşme takvimi
12.05.2020
Gayrimüslim vatandaşlar hedef gösterilme endişesinde
11.05.2020
Babacan’ın “Tarikata üye misiniz?” sorusuna yanıtı
9.05.2020
Dolarda 7,25 rekoru. Neresi çok önemliydi Sayın Bakan?
7.05.2020
Yoksa Erdoğan Covid-19’dan seçim zaferi mi umuyor?
5.05.2020
İşte 65+ sokağa çıkma, okul ve AVM açılış senaryoları
3.05.2020
S-400 ve tıbbi yardım ABD ile SWAP anlaşması getirir mi
29.04.2020
Sahi, ne oldu o korona öncesi beka meselelerine?
24.04.2020
23 Nisan’a giden yolda Mustafa Kemal ve Payitaht
22.04.2020
“Milletvekillerinin Meclis’e gelmesine kimse engel olamaz”
21.04.2020
Erdoğan ve Kılıçdaroğlu’na hem iyi hem kötü haberler
18.04.2020
Koronavirüs ne zaman kontrol altına alınabilecek?
17.04.2020
Bahçeli: seçimden Çakıcı’ya her istediği olan lider
15.04.2020
En güçlü ikinci adam: istifa sonrası Soylu
13.04.2020
Soylu neden istifa etti, Erdoğan neden reddetti?
12.04.2020
Sokağa çıkma yasağı: krizin arka planı
11.04.2020
Çin’in diplomasi gurusu Fu: Korona bize acı bir ders verdi
8.04.2020
İçişleri Bakanı Soylu: “Acil Durum” yönetimine geçtik
6.04.2020
Kılıçdaroğlu’dan Erdoğan’a: Cevap vermeyeceğim, çünkü…
4.04.2020
Akşener: devletin vatandaşa vereceği 550 milyonu yok mu?
3.04.2020
İstanbul salgın üssüne dönerken Erdoğan neyi bekliyor?
1.04.2020
Cumhurbaşkanı artık bu seslere kulak vermeli
31.03.2020
Virüsü Erdoğan’ın 7 aylık maaşı mı durduracak?
30.03.2020
30 Büyükşehire valiler eliyle korona-yönetimi
25.03.2020
Korona-kriz hakkında söylenmeyenler, bilmediklerimiz
24.03.2020
Erdoğan daha neyi bekliyor? İtalya’ya, İran’a dönmeyelim
22.03.2020
Salgına hazırlıklı yakalandığımıza inanan var mı?
20.03.2020
Salgına hazırlıklı yakalandığımıza inanan var mı?
12.03.2020
Petrol savaşı, Suudi saray darbesi, Türkiye
9.03.2020
AB ile mülteciler üzerinden yeni anlaşma arayışı başlıyor
6.03.2020
Erdoğan’la Putin 5 saat bunu mu konuştular?
5.03.2020
‘Rusya’yla anlaşıp doğalgazı ucuzlatmak mümkün’
4.03.2020
Arap baharı unutulunca hesaplar Şam’dan döner
2.03.2020
Trump kilit ismi Erdoğan’a gönderiyor
1.03.2020
Rusya’yla gerilim artarken NATO hava desteği vaat ediyor
26.02.2020
Erdoğan-Putin zıtlaşması Suriye görüşmelerini çökertebilir
25.02.2020
Suriye ve Libya şehitleri gölgesinde zor diplomasi
23.02.2020
Kavala davasında aslında neler oldu?
19.02.2020
ABD, YPG’yi uyardı: Türkiye’yle çatışırsanız korumayız
18.02.2020
Türkiye’den geldiğimi duyunca Kavala’yı soruyorlar
14.02.2020
Fethullahçıları devlete CHP mi, “Bay Kemal” mi yerleştirdi?
12.02.2020
Beş şehit haberi Ankara’ya Ruslarla görüşürken geldi(*)
8.02.2020
Erdoğan’ın Van’da 33 ölüm haberine tepkisi ne oldu?
5.02.2020
Suriye’de şehit sayısı artıyor, Rusya ile gerilim
3.02.2020
İmamoğlu’nu bırakın da Erdoğan’a sorulan sorulara bakın
28.01.2020
Merkel’in ziyareti AB’yle ilişkilere yarayacak mı?
24.01.2020
Halkbank ile hatırladık: ABD ile kriz devam ediyor
23.01.2020
Ekonomi ve siyasette dipten gelen dalga
12.01.2020
Libya’da ateşkes: yine Putin, yine Erdoğan’la
7.01.2020
ABD – İran krizi Türkiye’yi nasıl etkiler?
5.01.2020
“AKP ikiz doğuruyor”: Kılıçdaroğlu
31.12.2019
Çölaşan ve Doğru’ya “FETÖ’cü” diyen yargı adalet mi dağıtıyor?
29.12.2019
Rusya: Kanal İstanbul, Montrö’yü değiştirmediği sürece, Türkiye’nin meselesi
26.12.2019
Kanal İstanbul üzerine üç kritik soru
24.12.2019
Laik anayasayı İslami ölçülere uydurma çabası
22.12.2019
Trump imzaladı. Deniz bitti bitiyor. Şimdi ne olacak?
20.12.2019
Libya ikinci Suriye olmamalı
18.12.2019
ABD ile kafa kafaya, tam gaz gidiyoruz
17.12.2019
Mansur Yavaş ve CHP’nin belediyelerde yükselişi
14.12.2019
Gelecek seçim partiler değil, cepheler arasında olacak
12.12.2019
“Kavala bırakılır mı?” derken, Erdoğan, Orhan Pamuk’a terörist dedi
25.11.2019
Kılıçdaroğlu’nun suçu
23.11.2019
Ben o gazetecilerden değilim. Olmayanlar söylesin
16.11.2019
Erdoğan-Trump: Bilanço
14.11.2019
Kabus senaryosu
10.11.2019
Erdoğan’ın büyük üzüntüsü: ilahiyatçılar neden öğretmen olmak istemiyor acaba?
28.10.2019
Bağdadi’nin ölümünde Türkiye’nin rolü ve sonrası
24.10.2019
Suriye’de Putin kazandı, Erdoğan kazandı. Peki, kim kaybetti?
22.10.2019
Güvenli Bölge üzerine 13 güvensiz soru
19.10.2019
ABD Suriye’de Güvenli Bölgeyi nihayet kabul etti ama…
17.10.2019
ABD yaptırımlarının beş muhtemel sonucu
15.10.2019
Erdoğan IŞİD konusunda da söylediğini yaptığını göstermeli
11.10.2019
Suriye harekâtındaki ilk günün tahlili
7.10.2019
Bahçeli’nin Erdoğan’ı çektiği Kılıçdaroğlu tuzağı
5.10.2019
Ankara’da küçük siyasi yer sarsıntılarına hazır olun
2.10.2019
Gazeteci soramaz, bilim insanı söyleyemezken Yargı Reformu
22.09.2019
AK Parti’de neler oluyor? Maklube tartışmasının perde arkası
6.09.2019
İçeride ve dışarıda Erdoğan’ın zor günleri. (*)
6.08.2019
Erdoğan dertlerinin çözümünü Fırat’ın doğusunda görüyor olabilir, peki ya Türkiye?
28.07.2019
Türkiye Rusya’ya bağımlı hale getirilmemeli: Kılıçdaroğlu hükümeti de, ABD’yi de uyarıyor
16.07.2019
94 kuşağı: Fethullahçılar orduda nasıl yükseldi? (*)
10.07.2019
Kılıçdaroğlu ve Akşener, Erdoğan’ı nasıl alt etti?
2.07.2019
Trump ve bir gelişme daha Erdoğan’ı Türk ekonomisinde ciddi bir hasardan kurtardı; ama şimdilik
26.06.2019
Erdoğan’ın İmamoğlu’na yenilgisinden çıkan dersler
22.06.2019
Erdoğan-Bahçeli ittifakı seçim kazanmak için Öcalan’dan mı medet umuyor?
18.06.2019
Dağ fare doğurdu; yayın seçim sonucunu etkilemez
27.05.2019
S-400 krizinden çıkışta bir ihtimal daha var
20.05.2019
Atatürk’ün mirası ve Erdoğan Türkiye’si
16.05.2019
Erdoğan zora düştükçe daha da sertleşebilir (*)
14.05.2019
İmamoğlu: İsrafın belgelerini açıklayacağız
10.05.2019
Üçüncü Perde: Erdoğan, İmamoğlu’nun yine kazanacağını anlarsa 23 Haziran’ı engelleyebilir mi?
30.04.2019
AK Parti bünyesinde seçim sarsıntısı göründüğünden daha ciddi
23.4.2019
Asıl tehlikenin farkında mısınız? Ve asıl çıkış yolunun?
9.4.2019
İstanbul seçimine dair son duyumlar ve Türkiye’nin önündeki 8 sıcak gün
7.4.2019
İktidar bağımlılığı / iktidar sarhoşluğu
14.2.2019
Artık “ana akım” yok, “baskın medya” var
24.11.2018
Sıcağı sıcağına AK Parti-MHP yorumu: köprüden önceki son çıkış ihtimali
9.11.2018
Seçim sonuçları Trump’ın Türkiye siyasetini nasıl etkileyecek?
30.10.2018
Yalnızca “Yaşasın Cumhuriyet” Demek Yetiyor mu?
20.10.2018
Trump, Salman’a Kaşıkçı’nın bedenine ne olduğunu da soracak mı?
0 0
ÖNEMLİ NOT: Bu sayfalarda yayınlanan okur yorumları okuyucuların kendilerine ait görüşlerdir. Yazılan yorumlardan DÜZCE YEREL HABER GAZETESİ veya duzceyerelhaber.com hiçbir şekilde sorumlu tutulamaz.
Emlak8
GÜNÜN YAZARLARI
Günün Yazarları



Emlak8

Aradığın Evi Bul. Emlak8.Net

Dijital Reklam Ajansı Serbay Interactive