Umut ÖZKIRIMLI



Bookmark and Share

Yerli ve milli yeni bir Türkiye peşinde


18.1.2018 - Bu Yazı 1380 Kez Okundu.
Yorum : 0 - Onay Bekleyenler : 0

 Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın Boğaziçi Üniversiteliler Derneği’nin (BURA) 14. Olağan Genel Kurulu’nda yaptığı konuşma, akademisyenlere yönelik genel tavrını bilenler için pek de şaşırtıcı değildi.

Hatta Barış Bildirisi’ni imzalayanlar için sarf ettiği “Ey aydın müsveddeleri siz karanlıksınız. Aydın falan değilsiniz. Sizler ne Doğu’nun ne de buraların adresini bilemeyecek kadar cahilsiniz” sözleri düşünüldüğünde Boğaziçi Üniversitesi’nin ucuz kurtulduğu bile söylenebilirdi.

Erdoğan’ın üniversiteye yönelik eleştirileri iki konuya odaklanmıştı. Cumhurbaşkanı’na göre üniversite “yerli ve milli” olmadığı için yeterince başarılı olamamıştı.

Ayrıca kapılarını farklı fikirlere sahip öğrencilere – ki burada kastedilenin başörtüsü takanlar olduğu açık – kapamayı seçmiş, dolayısıyla eğitim öğretim özgürlüğü, düşünce özgürlüğü gibi konularda sınıfta kalmıştı.

Halen Boğaziçi’nde görev yapmakta olan öğretim üyeleri, farklı öğrenci kulüpleri, hatta eski rektörler Erdoğan’ın eleştirilerine gerekli cevapları verdiler.

Konu sosyal medyadan basına farklı platformlarda da epey tartışıldı. Bu yazının amacı söz konusu eleştirileri tekrar etmek ya da isterlerse kendilerini savunabilecek konumda olan üniversite ve üniversiteliler adına konuşmak değil. Hedefim, daha önceki yazılarımın çerçevesinde, Erdoğan’ın Yeni Türkiye’sinin yapıtaşlarından biri olan “yerli ve milli” kavramını tartışmaya açmak.

Öncelikle Erdoğan’ın sözlerini hatırlayalım:

Boğaziçi ülkemizin en prestijli yüksek öğretim kurumlarından biridir. Boğaziçi Üniversitesi bu milletin değerlerine yaslanamadığı için hedeflerine tam manasıyla ulaşamamıştır.Üniversitemizin temelinin yabancı bir eğitim kurumuna dayanıyor olması bu zemine oturulmasına asla mani değildir. Çok seslilik ile kendi ülkesine yabancılık arasındaki çizgiyi doğru bilmeden de bunu yaşatamayız.

Asıl mesele fiziken nerede olduğunuzdan ziyade zihin olarak nerede durduğunuz meselesidir. Merhum İstiklal şahidimiz Mehmet Akif'in ‘Asım'ın Nesli’ vaadiyle, Tevfik Fikret'in oğlu Haluk'un nesli arasındaki farkı asla unutmamalıyız.*

(*Vurgular benim)

Tanıl Bora’nın Birikim’de yayımlanan bir yazısında belirttiği gibi, “yerli ve milli” kalıbının mucidi Erdoğan değil.

Farklı akımlar tarafından benimsenmiş bu iki kavramı ilk bir araya getiren, bilebildiğimiz kadarıyla, Dokuz Işık adlı “manifesto”sunu “yüzde yüz yerli, yüzde yüz milli, maneviyatçı bir doktrin olarak” tanımlayan Alparslan Türkeş.

İlginç olansa, Türkeş’in doktrinini tanıtırken “ilme” atıfta bulunması. Dokuz Işık, “Her şeyini Türklüğün tarihinden almış olan, modern ilmi, tekniği önder kabul etmiş olan bir görüştür. Bunun kuvvetini almış olduğu temel kaynak Müslümanlık ve Türklüktür.”

Neden Müslümanlık ve Türklük?

“Çünkü bu millet Müslüman ve Türk milletidir. Türk olarak binlerce yıllık şanı ve şerefi vardır. Bin yıldır İslamiyet’i benimsemiştir … Bu temeller üzerine inşa edilmiş yeni bir sistem, milli bir doktrindir Dokuz Işık.”

Erdoğan’ın bu formülü neden benimsediğini anlamak güç değil (bilerek benimsediğini varsayarsak). Yeni Türkiye’yi yaratmak, aynı zamanda Yeni Türk’ü de yaratmayı, yani yeni bir ulus inşa sürecini gerektiriyor.

Bu süreçte izlenen stratejinin hiçbir orijinalliği yok. Laiklik vurgulu milliyetçiliğin yerine Türk-İslam ya da daha doğru bir ifadeyle “İslam-Türk” sentezi konuyor. 1970’lerin sonundan beri dolaşımda olan bu sentez devletin ideolojik araçlarıyla topluma enjekte ediliyor.

Devletin toplumu endoktrine etmede kullandığı en önemli araçsa elbette eğitim. AKP’nin iktidara geldiğinden beri eğitim sistemine yaptığı müdahaleleri bu yazı çerçevesinde özetlememiz imkânsız (ilgilenler Deniz Kandiyoti ve Zühre Emanet’in 2017 tarihli “Education as Battleground: The Capture of Minds in Turkey” adlı ufuk açıcı makalesine bakabilirler.)

Eğitim sisteminin en önemli dişlilerinden biri de üniversiteler. Bu çerçevede AKP’nin neredeyse iktidara geldiği ilk günden beri yüksek öğretim sistemine müdahale bulunmasına şaşmamak gerekiyor.

Her siyasi partinin muhalefetteyken kaldırma sözü verip iktidara gelince dört elle sarıldığı YÖK, eğitim-öğretim-düşünce özgürlüğünün tepesinde Demokles’in kılıcı gibi sallanmaya devam ediyor; rektör atamaları iktidara yakınlık kriterine göre yapılıyor; birer kulübeden farksız yeni “üniversiteler” kuruluyor; bu üniversitelere iktidarın taraftarları yerleştiriliyor.

Bu arada görece bağımsız kalmayı becerebilmiş üniversite ve akademisyenler tek tek hedef alınarak ya işinden, ya özgürlüğünden, bazı durumlarda da hayatından ediliyor.

Yerli ve milli Yeni Türkiye’yi ve Yeni Türk’ü yaratma sürecinde sıranın Boğaziçi, Galatasaray, Koç, Sabancı gibi “görece” özerkliğini korumayı başarmış kurumlara geleceği kesin. Bu anlamda Erdoğan’ın konuşması belki de bir işaret fişeği.

Asıl sorunsa bu projenin ne ölçüde başarılı olacağı. Kastettiğim, devletin üniversiteler dahil kontrolü tamamıyla ele geçirmesi değil. Bu zaten büyük ölçüde gerçekleşti; daha da yayılacak.

Soru, Yeni Türkiye milliyetçiliğinin bir ulus yaratmada başarılı olup olamayacağı. Bu soruyu yanıtlamak en az birkaç yazılık bir dizi gerektirir ama kısaca da olsa bir cevap verelim.

Olamayacak, çünkü toplum – daha önceki yazılarımda da değinmeye çalıştığım gibi – bir araya gelmesi neredeyse imkânsız farklı değer yargıları, hayat tarzlarına sahip cemaatlerden oluşuyor. Olamayacak, çünkü kendinden önceki milliyetçiliği kopya etmeye çalışıyor, benzer stratejiler izliyor, benzer semboller kullanıyor, süreci benzer kurumlar aracılığıyla yürütüyor. Ancak Yeni Türkiye milliyetçiliği kötü bir kopya. Dayandığı strateji, sembol ve kurumlar kof, vasat, inandırıcılıktan uzak.

Tek bir örnekle yetinelim. Erdoğan’ın 15 Temmuz darbe girişimini bir kurucu mit olarak kullanmaya çalıştığını biliyoruz. Örneğin 9 Ocak’ta TBMM çatısı altında yaptığı bir konuşmada daha önce de referans verdiği “yeni bir İstiklal Savaşı”ndan bahsediyor ve “2019 seçiminin yerli ve milli olanlarla, ipi başka mahfillerin elinde bulunanlar arasında” geçeceğini vurguluyor.

Öte yandan fiilen işgal altındayken başka bir ülkenin ordusuna karşı verilen gerçek bir savaşla hala birçok noktası aydınlanmamış bir darbe girişimini ulus inşası açısından bir tutmak, bu tür mit ve sembollerin birbirlerine karşı en ufak sempati beslemeyen farklı grupları birleştireceğini varsaymak en hafif terimle gülünç oluyor. (Kaldı ki laik Kemalist milliyetçilik de homojen bir ulus yaratmayı başarabilmiş değil.)

Alparslan Türkeş, Dokuz Işık’ı tanıttığı giriş bölümünde şu sözleri de sarf eder: “Sizlere kolay bir başarı vaat etmiyorum. Kısa zamanda bir iktidar umanlar bizimle yola çıkmasınlar.

Yolumuz uzun ve çetindir. Bu yolda karşımıza menfaat teklifleri, tehditleri ve daha bir yığın engel çıkacaktır. Bu çetin yola dayanabilecekler, bizimle gelsinler. Cesur olanlar, kuvvetli olanlar, gerçekten inananlar kafilemize katılsınlar.”
Erdoğan’ın söylemine ne kadar benziyor değil mi? Tek söylenmeyen “kendileriyle yola çıkmayanlara” ne olacağı!

.

Facebook Yorumları

Emlak8
9.04.2020
Korona ve milliyetçilik
24.03.2020
'Sakin ol champ... evdeyim'
16.03.2020
Cehaletin ve ırkçılığın vatanı var mıdır korona?
25.02.2020
İçimdeki şeytanlar...
10.02.2020
Faşizmin halleri…
16.12.2019
Ertuğrul Özkök ve Gaye Su Akyol
5.11.2019
Katalanlar, Kürtler ve şu gururlu Türkler
19.10.2019
Beklemek
12.10.2019
Savaşa hayır!
6.08.2019
Irkçı değilim, benim de Suriyeli arkadaşlarım var
2.07.2019
İkinci Kürt açılımı (!)
19.05.2019
Yedi Maddelik Eylem Planı: Oylar tereddütsüz İmamoğlu'ya verilmeli
15.3.2019
Dava
22.11.2018
Aslanlar ve koyunlar
25.10.2018
Hız. Ben hızım.
22.8.2018
İnkâr
3.8.2018
Partizan
26.7.2018
Kendi içine dönmek
18.7.2018
Yersiz Yurtsuz
11.6.2018
Başlıksız yazı
31.5.2018
Türk solu, bölünmek ve direniş üzerine bir not
10.5.2018
Bir endüstri olarak 'Türkiye uzmanlığı' ve saz çalan goygoycu
3.5.2018
Seçimler ya da "insanlık krizi'nden" çıkmak
18.4.2018
'İnsanlık krizi' ve imkansız seçimler
4.4.2018
Çağımızın vebası: Çoğunlukçuluk
8.3.2018
Şeyhin dönüşü: Türkiye'nin yeni olmayan milliyetçiliği üzerine
14.2.2018
Türklüğe layık olmak!
31.1.2018
Vatan için ölmek...
23.1.2018
Afrin ve bir iç siyaset aracı olarak savaş
18.1.2018
Yerli ve milli yeni bir Türkiye peşinde
18.12.2017
Osman Kavala, PODEM ve Türkiye'de açık toplumun hazin sonu
27.9.2017
Türkiye’nin akademiyle savaşı ve direniş üzerine…
2.8.2015
Dolmabahçe mutabakatını kim bozdu? Bir çarpıtmanın hikayesi
4.5.2015
Bir AKP karşıtından AKP sevdalılarına mektup
28.4.2015
‘Yeni Türkiye’ safsatası bir yana, bildiğiniz Türkiye Cumhuriyeti bitti
8.4.2015
‘Sert mi yumuşak mı, kanlı mı kansız mı?’
06.01.2015
Ali Bayramoğlu’na bir yanıt: Waldo sen neden burada değilsin?
31.12.2014
Otoriterleşme ve büyük resmi görmek!
25.11.2014
‘Yeni Türkiye’nin üç ‘genç aydın’ı üzerinden rakamlarla yandaşlık
11.11.2014
Ölü seçici bir ‘genç akil’
17.10.2014
Çözüm sürecine dair bilmek istediğiniz her şey
11.10.2014
Sokaklar neden mi karışıyor? Bizi aptal yerine mi koyuyorsunuz?
27.09.2014
‘Hitler’in Erdoğan’dan farkı sadece bıyığının biraz kısa olmasıydı’
20.09.2014
Alkışlamak ya da alkışlamamak, işte bütün mesele… Bu değil!
29.08.2014
Bir millet bölünüyor!
16.08.2014
Mahçupyan ve ‘tarihsel çirkinliğin bir parçası olmak’
01.08.2014
‘Bizde ırkçılık olmaz’
22.05.2014
Erdoğan nefreti ve Soma; Gülay Göktürk’e bir cevap
08.05.2014
Yeni Türkiye'nin 'Zinde devrim bekçileri!'
06.04.2014
Türkiye kendi kaderini tayin etti: Ayrışma!
31.03.2014
Gülen cemaati de yenilgiye uğruyor...
15.01.2014
Köprüden önce son çıkış!
05.01.2014
AKP, cemaat ve barışı ‘rehin tutmak’
30.12.2013
Bu bir darbedir!
22.12.2013
Siyaseti savunmak ve 'Konjonktürel demokratlar'
0 0
ÖNEMLİ NOT: Bu sayfalarda yayınlanan okur yorumları okuyucuların kendilerine ait görüşlerdir. Yazılan yorumlardan DÜZCE YEREL HABER GAZETESİ veya duzceyerelhaber.com hiçbir şekilde sorumlu tutulamaz.
Emlak8
GÜNÜN YAZARLARI
Günün Yazarları



Emlak8

Aradığın Evi Bul. Emlak8.Net

Dijital Reklam Ajansı Serbay Interactive