Verda ÖZER

Milliyet



Bookmark and Share

TSK’da Devrim


18.7.2018 - Bu Yazı 347 Kez Okundu.
Yorum : 0 - Onay Bekleyenler : 0

 Gündem hem içeride hem dışarıda o kadar yoğun ki, Türkiye tarihine “devrim” diye geçecek gelişmeler bile sanki gözden kaçıyor. Bahsettiğim, onlarca yıldır Türkiye’nin karnını ağrıtan sivil-asker ilişkilerinde atılan tarihi adım.

***

Geçtiğimiz Pazar günü, yani 15 Temmuz’un yıl dönümünde  Genelkurmay ve Kuvvet Komutanlıkları,  Milli Savunma   Bakanı’na bağlandı. Zaten bundan birkaç gün önce de eski Genelkurmay Başkanı Hulusi Akar, yeni Savunma Bakanı olmuştu. Böylelikle sivil-asker dengesi olması gerektiği gibi sonunda demokratikleşti. Peki bu ne demek?

Sivil-Asker Dengesi

Sivil-asker ilişkilerinin aslında 5 boyutu var. Bunlardan 1.si, ordu ile devlet/hükümet arasındaki ilişki. AB ve NATO üyelerinde temel prensip; askerin hükümete hiçbir belirsizliğe yer vermeyecek şekilde tabi olmasıdır. 2. boyutu ise, yasamanın rolü. Bu da askerin sorumluluk alması ve şeffaf olması anlamına geliyor. Yani ne yapıldığını ve ne harcandığını Meclis’e ifşa etmesi, açıklaması ve gerekçelerini belirtmesi gerekiyor.

Bu ilişkinin 3. ayağı ise, ordu ve yürütme arasındaki ilişki. Yani askerin sivil siyasi yönetim altında olması. Gelişmiş demokrasilerde bu kontrol bir bakan, genellikle Savunma Bakanı tarafından yerine getiriliyor. İşte bu 3 açıdan; bugün Genelkurmay’ın ve Kuvvet Komutanlıklarının Savunma Bakanlığı’na bağlanması, Türkiye için çok önemli ve geç kalmış bir adım.

***

Ancak buna dair 2 yaygın çekince var. 1.si, ordunun siyasileşmesi. Bunu engellemek ise siyasi iktidara düşüyor. Siyasi sadakati değil, liyakatı tek kriter aldığını ortaya koyarak. 2. çekince de (özellikle askeri çevrelerde) emir-komuta zincirinin bozulması. Bu endişelere karşılık ise; bu değişikliğin askeri konuları kapsamadığı, bu konularda Komutanlıkların Genelkurmay’a tabi kalmaya devam edeceği vurgulanıyor.

Askeri Zihniyet

Bununla birlikte daha önceki darbe tecrübelerimizde de gördük ki, ordunun emir-komuta zincirine dair yapılan değişiklikler darbeleri önlemiyor. Asker emir-komuta hiyerarşisinde ya da dışında da darbe yapabiliyor. Yani mesele kurumsal reformlarla çözülmüyor. Asıl askerin anlayışını demokratikleştirmek gerekiyor.

Bu da bizi sivil-asker ilişkilerinin 4. ayağına getiriyor: Devlet askerin kurumsal konumunu değiştirirken, zihniyetini yani yetiştirilen asker tipini de demokratikleştirmeli. Eğitim sistemi ve müfredat bu esasa göre dönüştürülmeli.

***

Buna mukabil, asker de sivil iktidara ve topluma bakışını değiştirdiğini ortaya koymalı. Bu da bizi sivil-asker dengesinin 5. boyutuna getiriyor. Asker sivillerle işbirliğine hazır mı? Toplumla iyice kaynaşmış mı, yoksa “devlet içinde devlet” olarak mı var? Açık ve demokratik bir toplumda 1. şıkkın 2.ye tercih edildiğini söylemeye herhalde gerek yok.

Sivilleşme Değil, Demokratikleşme

Tüm bunların yanında, asker-sivil ilişkilerinin demokratikleşmesi, sivil alanın da demokratikleşmesini kapsar. Ancak bu şekilde ordunun üzerinde siyasi kontrol değil, demokratik kontrol sağlanır. Böylelikle Türkiye sadece sivilleşmiş değil, demokratikleşme yolunda tarihi bir eşik atlamış olur.

Son olarak: Bu reformların darbeleri engellemek için yapıldığı algısı hakim. Oysaki 15 Temmuz’un gösterdiği birşey varsa, o da bu milletin bir daha asla darbelere izin vermeyeceği. O yüzden bu reformları çok daha geniş bir çerçevede değerlendirmeli. Hem bizler, hem iktidar.

.

Facebook Yorumları

Kod8
9.12.2018
ABD’ye verilen mesajlar
6.12.2018
Bu kaçıncı ABD Baharı?
3.12.2018
Ukrayna-Rusya savaşı mı?
28.11.2018
Stratejik ayar
24.11.2018
Rota ABD’ye mi?
17.11.2018
İsrail krizde
10.11.2018
Attığın oka dikkat!
3.11.2018
Merkel’in makûs talihi
31.10.2018
İstanbul zirvesi
24.10.2018
Vicdanlı mı, vicdansız mı?
20.10.2018
Mülteci krizi gerçek mi?
17.10.2018
Mülteci alarmı
13.10.2018
Cemal Kaşıkçı
10.10.2018
İsrail, yine, yeniden
6.10.2018
Sürpriz açıklama!
3.10.2018
Avrupa hesaplarına dikkat!
30.9.2018
Sırada Fırat’ın doğusu mu var?
26.9.2018
Bölge yeni gerilimlere gebe
19.9.2018
Suriye’de büyük kırılma
17.9.2018
'Seçimden sonra herkes Suriye’yi terk etsin'
15.9.2018
Esad, MİT ve İdlib
12.9.2018
Trump’ın başı belada
8.9.2018
Tahran daha başlangıç
5.9.2018
İdlib operasyonu
1.9.2018
İdlib hakkında her şey
29.8.2018
Giden Trump mı, ABD mi?
25.8.2018
Trump sayesinde
22.8.2018
Krize ne sebep oldu?
18.8.2018
Krizin perde arkası
21.7.2018
Irak Darma Duman
18.7.2018
TSK’da Devrim
14.7.2018
Gönülsüzler zirvesi
30.6.2018
Survivor kadar olamadık
27.6.2018
Yeni sistemde dış politika
20.6.2018
Dev kriz
16.6.2018
Ya mülteciler Müslüman olmasaydı?
13.6.2018
Dağılabiliriz beyler
9.6.2018
Bir çınar
6.6.2018
Kritik Menbiç anlaşması
2.6.2018
İran out!
30.5.2018
Kudüs harekâtı
23.5.2018
Kudüs’ün intikamı
22.5.2018
Erdoğan, vekil listesinde öncelikli kriterleri sıraladı: Liyakat, devam ve parti prensipleri
19.5.2018
Kirli Kudüs stratejisi
16.5.2018
Kritik Türk-İngiliz yakınlaşması
9.5.2018
Çanak çömlek patladı
5.5.2018
Büyük kapışma
2.5.2018
Kuzey Kore kafası
29.4.2018
Kore’de barış
25.4.2018
Hayvanlarımız için
21.4.2018
AB’den orta yol
18.4.2018
Mesele Esad mı?
11.4.2018
ABD Suriye’yi vurur mu?
7.4.2018
Batı’ya karşı Rusya mı?
4.4.2018
İsrail’le bıçak sırtı
31.3.2018
Yine mi soğuk savaş?
28.3.2018
Kriz büyüyor
24.3.2018
Dev kriz
21.3.2018
Afrin finali
15.3.2018
Son imparator
10.3.2018
2 kadından 1’i şiddet görüyor!
7.3.2018
İsrail’in bizle derdi ne?
4.3.2018
İsrail’den “Ermeni Soykırımı” kararı
24.2.2018
YPG’yi aşmak
21.2.2018
Ya Esad PKK ile anlaştıysa?
14.2.2018
Güvende miyiz?
10.2.2018
Milli ve yerli miyiz?
8.2.2018
Münbiç er geç sahiplerini bulur
3.2.2018
Bugünün Türkiye’si
31.1.2018
ABD ile devam mı?
27.1.2018
Bu mu müttefiklik?
20.1.2018
Trump gidiyor mu?
17.1.2018
Afrin operasyonu
13.1.2018
AB kapısı kapanıyor mu?
10.1.2018
NATO Rus füzesine karşı mı?
6.1.2018
Füzeler Rusya’dan mı Batı’dan mı?
3.1.2018
İran’da devrim mi?
29.12.2017
‘MHP ile ittifak’ değerlendirmesi: Aceleci olmamakta fayda var
28.12.2017
Neye dayanarak bunu diyorsunuz?
27.12.2017
Adım adım Kudüs politikası
20.12.2017
Yeni Suriye politikası
16.12.2017
Kudüs zirvesi kulisi
13.12.2017
Lozan değişecek mi?
10.12.2017
Kudüs
6.12.2017
Ne oluyor?
2.12.2017
Dış politikada hassas ayar
29.11.2017
Müttefikliğimizin önünde 3 engel var
25.11.2017
İşte o çözüm!
22.11.2017
Esad denklemde mi?
18.11.2017
Kirli pazarlık
15.11.2017
Mardin ruhu
11.11.2017
Katliam
8.11.2017
İstifa mı, suikast mı?
1.11.2017
İpek Yolu yeniden
28.10.2017
Yeni tehditlere dikkat!
21.10.2017
Önümüze bakmak
19.10.2017
Yeni bir Kürt politikası
13.10.2017
'Krizin sebebi büyükelçi’dir
0 0
ÖNEMLİ NOT: Bu sayfalarda yayınlanan okur yorumları okuyucuların kendilerine ait görüşlerdir. Yazılan yorumlardan DÜZCE YEREL HABER GAZETESİ veya duzceyerelhaber.com hiçbir şekilde sorumlu tutulamaz.
Kod8
GÜNÜN YAZARLARI
Günün Yazarları



Kod8