Burhanettin DURAN

SABAH



Bookmark and Share

Ekonomik savaş, Türkiye ve dünyanın yeni kaosu


14.8.2018 - Bu Yazı 333 Kez Okundu.
Yorum : 0 - Onay Bekleyenler : 0

 Son bir haftadır Türkiye "ekonomik bir saldırı" altında. Saldırı, ABD'nin Rahip Brunson'un tutukluluğunu bahane ederek iki bakanımıza getirdiği yaptırımla başladı. Çelik ve alüminyum ithalatına konulan ek vergilerle ve Başkan Trump'ın TL'yi doğrudan hedef alan twiti ile devam etti. Hem de Hazine ve Maliye Bakanı Berat Albayrak'ın "yeni ekonomik modeli" açıklamasının hemen ertesinde. Bu tartışmasız bir şekilde Türkiye'nin ekonomik istikrarını hedef alan, hasmane bir tavırdı. Sonrasında gece alımlarıyla "kur manipülasyonu" olarak ortaya çıkan durumun Türkiye'nin mevcut ekonomik verileri ile bağdaşmadığında, spekülatif olduğunda herkes hem fikir. Zira ne bütçe açığının GSYH'ya oranı, ne kamu borç stokunun GSYH'ya oranı ve ne de dış borcun vadesi, Türk Lirası'nın bu denli değer kaybetmesini gerektiriyor.

Ekonomik saldırı altında olduğumuz tespiti sadece iç kamuoyunun üzerinde birleştiği bir konu değil. Almanya ve İtalya'dan gelen "dayanışma" değerlendirmeleri de bunu teyit ediyor. İtalya Başbakanlık Müsteşarı Giorgetti, "piyasalarda avını seçip harekete geçen aç spekülatif fonların" Türkiye gibi İtalya'ya da saldırabileceğini söyledi.

Benzer şekilde önce Almanya Ekonomi ve Enerji Bakanı Altmaier, Çin ve Türkiye'ye getirilen gümrük vergilerinin haksızlığı uyarısında bulundu.

Daha sonra Şansölye Merkel, '"Türkiye'nin ekonomik açıdan istikrarsızlaşması kimsenin çıkarına olmadığını" vurguladı. Aslında Ankara- Washington hattında son birkaç yıldır yaşanan gerilim herkesin malumuydu. Çözülemeyen birçok konu var: FETÖ, YPG, S-400'ler, Halkbank davası, Rahip meselesi, İran'a yaptırımlar vs.

Anlaşılan o ki, Mueller soruşturması ile başı dertte olan Trump, Kasım seçimlerinde elini güçlendirmek için "Brunson'u hemen serbest bırakın" restini çekti.

Ankara'nın boyun eğmemesi üzerine de ekonomik yaptırımlar yolunu seçti.

Bu kararla Türkiye-ABD ilişkilerinin derin bir krize girdiği ve kasıma kadar sürebileceği söylenebilir. Ancak daha önemlisi Trump'ın NATO müttefiki Türkiye'yi yaptırımlarla hedef alması uluslararası toplumun hızla sonu kestirilemeyen, yeni bir kaosa gittiğini gösteriyor. Bu, Trump Yönetimi altındaki ABD'nin bizi taşıdığı yeni kaotik dünya. Ve aslında Obama döneminin de devamı...

Obama yönetimi, ABD'nin küresel sorumluluklarını terk edişinin ilk etabıydı. Obama, bu yolda Türkiye gibi bir müttefikinin düşmanı olan terör örgütünü (PKK-YPG) Suriye'de desteklemek gibi norm yıkıcı uygulamaları başlattı. Sayesinde Ortadoğu'da devlet dışı silahlı aktörlerin şiddetinin yükselişine tanık olduk. Trump yönetimi ise müttefiklerin dahi yaptırımlarla tedip edilmeye çalışıldığı ikinci etaba geçti.

Bu dönemde iş adamı kökenli Trump'ın Amerikan çıkarları için ekonomiyi silah haline getirmesine şahit oluyoruz. Normların önemsenmediği, kovboy tarzına dayalı bir ekonomi anlayışı bu. İçinde tehditler, yaptırımlar ve finansal saldırılar var. Elbette, ekonomik çıkarlar devletler arası ilişkilerde hep önemliydi. İkinci Dünya Savaşı sonrasında ABD hegemonyasında kurulan uluslararası düzenin mali kurumları da doların hakimiyeti de hep Amerikan çıkarlarını göre oluşturuldu.

Trump, bu düzenin şimdi ABD'nin çıkarlarını yeteri kadar gözetmediği, Çin ve diğer yükselen ekonomilerin işine yaradığı görüşünden hareket ediyor. Trump'ın belirgin farkı, uluslararası meşruiyete ihtiyaç duymaması. Ve ABD'nin gücünü çıplak ve pervasız bir şekilde kullanması. Müttefik ve hasım ayrımını iyice silikleştirmesi.

Gelinen noktada dünya ekonomisinde doların hakimiyeti artık korkulması, tedbir alınması gereken bir olgudur. Başkan Erdoğan'ın tabiriyle artık dünya için "dolar tehdidi" var.

Dahası, ABD düzeni yıkarken çok tehlikeli bir kapıyı açıyor. Ekonomiyi birinci öncelikli güvenlik konusu haline getiriyor. Fon yöneticilerinin, spekülatörlerin ekonomik normların dışına çıkan anarşist dünyasını meşrulaştırıyor. Bu yeni dönemde Avrupa ile Türkiye'nin birbirlerine daha çok ihtiyacı olacak.

.

Facebook Yorumları

Kod8
17.11.2018
CHP’nin iddialı ittifak arayışı ve suni gündem
9.11.2018
YPG’yi “Suriyelileştirmek” mümkün mü?
2.11.2018
Ortadoğu’da hırsın ironileri
30.10.2018
Cumhuriyet’i icraat ile kutlamak
28.10.2018
Yeni bir hikâye Riyad’ı kurtarır mı?
26.10.2018
Cumhur İttifakı ve ideolojik ayrışma tartışması
23.10.2018
Cumhur İttifakı nereye?
20.10.2018
Kaşıkçı skandalında Ankara’nın dört seçeneği
19.10.2018
Pompeo, Veliaht’ı kurtarabilir mi?
16.10.2018
Bence Putin gülümsüyordur
13.10.2018
Brunson sonrası Washington ile ilişkiler
12.10.2018
Kaşıkçı skandalı ve bölgesel düzen
9.10.2018
Riyad’ın başı fena dertte
6.10.2018
Erdoğan’ın referandum çıkışı
5.10.2018
Trump’ın nobranlığı kalıcı
2.10.2018
Türbülans döneminde öncü siyaset
30.9.2018
Normalleşme ve Merkel’in zorlu görevi
28.9.2018
New York’tan Berlin’e stratejik notlar
23.9.2018
Erdoğan ve Trump’ın BM yaklaşımı
21.9.2018
İdlib mutabakatı stratejik bir eşik
18.9.2018
Bölgesel denklemde Soçi görüşmesi
15.9.2018
İttifak ama nasıl?
14.9.2018
İdlib krizi etrafında üç konu
8.9.2018
Tahran Zirvesi’nin sonuçları
7.9.2018
Üçlü zirve ve İdlib’in kaderi
4.9.2018
Bişkek’te bir öneri, bir uyarı
1.9.2018
“Hayal kırıklığı” duymak kimin hakkı?
31.8.2018
Macron’un önerisi ve açmazı
28.8.2018
Yeni “stratejik ortak” bulmak
25.8.2018
Trump’ın azlinden bize ne?
24.8.2018
‘Batı ittifakı’ mı dediniz?
22.8.2018
Erdoğan’ın uyarıları ve Avrupa’nın rolü
18.8.2018
Trump etkisi ve ABD dışı dünyanın tavrı
17.8.2018
AK Parti kongresi ve krizleri yönetmek
14.8.2018
Ekonomik savaş, Türkiye ve dünyanın yeni kaosu
4.8.2018
“Rasyonel akıl” lazım ancak..
3.8.2018
ABD ile ilişkilerde “stratejik fırtına” dönemi mi?
31.7.2018
Alternatiflerin dünyası
28.7.2018
Evanjelist yük ve tehdidin yıkıcılığı
27.7.2018
Muhalefetin derin krizi
24.7.2018
İran’a Trump kıskacı
20.7.2018
Zirve’nin bölgemize etkileri?
17.7.2018
Endişelerin odağında Trump-Putin zirvesi
14.7.2018
15 Temmuz’un kurucu rolü
13.7.2018
Trump, Rusya ve NATO’nun geleceği?
10.7.2018
Yeni bir devrin başlangıcı
7.7.2018
“Tevazu” kaybı, yerel ile imtihan
6.7.2018
CHP’nin dilemması, Millet İttifakı’nın hali
3.7.2018
Batı medyasının muhalefete kötülüğü
30.6.2018
Geçmiş ve gelecek beş yıl
26.6.2018
Seçmenden stratejik dersler
22.6.2018
Seçim günü aktivizmi ve demokrasinin kalitesi
19.6.2018
Menbiç’te iyi bir başlangıç
16.6.2018
Kandil operasyonu ve İran’ın hırsı
12.6.2018
G-7 Zirvesi’ndeki gerilim ve bizim seçimler
9.6.2018
Avusturya ne yaptığının farkında mı?
8.6.2018
Seçimlere giderken PKK ile mücadelede yeni ivme
5.6.2018
Son haftanın kapışma konusu
2.6.2018
HDP’yi marjinallikten kurtarmak!
1.6.2018
Polemikler kaçınılmaz da, kime yarar?
29.5.2018
Beyannamelerde 15 Temmuz ve FETÖ kriteri
26.5.2018
Popülizmin en tehlikelisi
25.5.2018
Bu defa farklı, daha “güzel bir başlangıç”
22.5.2018
Parçalı gündem ve aday listeleri
19.5.2018
“Kudüs nöbeti”ni devralmak...
18.5.2018
Kudüs, işgal altında oldukça...
12.5.2018
Kim ön alıyor kim savunmada?
11.5.2018
Çok bilinmeyenli seçimlerin sürprizleri
8.5.2018
Erdoğan’ın manifestosunun kodları
5.5.2018
CHP’nin en son seçeneği, İnce...
4.5.2018
Seçim döneminde Erdoğan’ın dış seyahatleri
1.5.2018
Gül sonrasında Kılıçdaroğlu’nun planı
28.4.2018
Erken seçimler, Batı ve “demokrasi” tartışması
27.4.2018
Gül’ün bozulan hesabı...
24.4.2018
Muhalefetin bütün seçenekleri masada
21.4.2018
Partilerin zorlukları kolaylıkları
20.4.2018
Bu defa, türbülans olmadan seçim
17.4.2018
Yüz beş füze ve Macron’un küçük “zaferi”
14.4.2018
Kontrollü gerilim devam eder
13.4.2018
Suriye’deki “bilek güreşi”nin geleceği ve Türkiye
10.4.2018
Dindarlar ve muktedirliğin anlamı
7.4.2018
Eksen ve milli menfaat
6.4.2018
Ankara Zirvesi ve Batı’nın iki kaygısı
3.4.2018
Üçlü zirve öncesi dengeler...
30.3.2018
Rusya-İran odaklı türbülans ve Türkiye
27.3.2018
Avrupa-Türkiye ilişkisi yeni bir düzleme oturmalı
23.3.2018
Yeni bölgesel jeopolitik boşluk ve Türkiye
20.3.2018
Afrin nelerin önünü açtı?
18.3.2018
Avrupa, Ankara’nın kararlılığını anlamazsa...
16.3.2018
Trump yönetimi bütünleşirken...
13.3.2018
Dini hayatın yenilenmesi kaçınılmaz
11.3.2018
Devlet, “din operasyonlarına” göz yumamaz!
9.3.2018
Selman’ın hamleleri ve üç bloklu Ortadoğu
7.3.2018
Muhalefetin üç paradoksu
4.3.2018
“Afrika açılımı” ve yeni Türk kimliği
2.3.2018
Erdoğan’ın Afrika turu ve “yarı canlı ejderha”
27.2.2018
Erdoğan’ın iki kritik hamlesi...
24.2.2018
“Suriye İç Savaşı 3.0” aşamasına gelinir mi?
23.2.2018
“Seçim ittifakının” getireceği bloklaşma?
17.2.2018
ABD ile zorlu bir “normalleşme” süreci
16.2.2018
Amerikalılarla görüşmek artık sonuç verir mi?
13.2.2018
Gerilimde yeni aşama ve Stavridis’in uyarısı
10.2.2018
Suriye’de yeni denklemin ayak sesleri mi?
9.2.2018
ABD’nin yeni YPG hamlesi
6.2.2018
Erdoğan’ın Vatikan ziyareti ve Avrupa’nın geleceği
3.2.2018
CHP’nin marjinalleşmesi kimi ilgilendirir?
2.2.2018
YPG’yi kabullendirmeniz mümkün değil
30.1.2018
ABD’nin Suriye’de iki tercihi...
27.1.2018
NATO’ya kim zarar veriyor?
26.1.2018
Erdoğan-Trump görüşmesi ve “güvenli hat” önerisi
16.1.2018
YPG meselesinde yeni aşama
12.1.2018
Erdoğan ve Bahçeli neyin peşinde?
6.1.2018
İran’ın geleceği ve Türkiye’nin tercihi?
5.1.2018
İran’daki türbülans nereye gider?
29.12.2017
“Yeni Osmanlıcı” derken Türkiye’yi “İranlaştırmak”
26.12.2017
Sudan’daki sevgi selinin nedeni
22.12.2017
Bencil süper gücün nafile tehditleri...
19.12.2017
ABD ile üç tarz-ı siyaset
15.12.2017
Kudüs zirvesi ve Suud’un meşruiyet kaybı
12.12.2017
Trump’tan Putin’e yeni hediye...
10.12.2017
Erdoğan’ın Lozan’ı “güncelleme” önerisi
8.12.2017
Ey Trump, barışı katlediyorsun!
5.12.2017
Kudüs krizi hesapları bozar
2.12.2017
Davanın seyri
1.12.2017
Batı, Rusya ve İran’dan fazlasını verebilir mi?
28.11.2017
Trump’ın telefonu yeni bir adım mı?
24.11.2017
Zirvedeki uzlaşma ve ABD’nin tepkisi?
18.11.2017
15 Temmuz’un suçunu yüklenmek
17.11.2017
Körfez’deki kutuplaşma ve Türkiye’nin politikası
14.11.2017
Yeni bir Atatürkçülük mü geliyor?
10.11.2017
Bölge kaynarken Washington’a uyarılar...
7.11.2017
Suud’un “sancılı” dönüşümü
5.11.2017
Dünya, yeni Deaş’a hazır olmalı...
3.11.2017
AK Parti’nin geleceğinin kodları
31.10.2017
2019’a doğru “cephelerde” durum
27.10.2017
Bölgeye “ılımlı İslam” dalgası mı geliyor?
24.10.2017
“Şii militanlar terk etsin” mi dediniz!?
21.10.2017
Deaş sonrası PKK’nın geleceği
20.10.2017
Kimin eli güçlendi: İran’ın mı Türkiye’nin mi?
17.10.2017
Avusturya seçimleri ve 2019 öncesinde esecek “Batıcılık” rüzgârı
14.10.2017
İlişkilerde yeni meydan okuma: Trump’ın İran
10.10.2017
Krizi aşmanın yolu
7.10.2017
Washington, Ortadoğu’yu Moskova’ya mı bırakıyor?
6.10.2017
Türkiye-İran işbirliğinin geleceği var mı?
3.10.2017
Rusya ve İran’la işbirliği derken Avrasya eksenine mi
30.9.2017
Kürt milliyetçiliği ile yüzleşmek
29.9.2017
Referandumun iki kritik sonucu
26.9.2017
Berlin’den Erbil’e “Yeni” dönem
23.9.2017
Barzani Referandum ve Erdoğan’ın hayal kırıklığı
22.9.2017
Referandum ve bölgenin kaderi
19.9.2017
Yeni sayfa açma zorunluluğu...
15.9.2017
Referandum ve Barzani’nin “kaderi”
12.9.2017
Hangi “Türkiye politikası” baskın çıkacak?
9.9.2017
“Milli ve yerli” söyleminin içini kim dolduracak?
8.9.2017
Türkiye değil, “Yeni AB” tartışması...
5.9.2017
Kapıyı Erdoğan’a kapattırmak!
2.9.2017
Erdoğan’ın işi “havalı mı?”
1.9.2017
“Adalet” kavramını taşıyabilmek!
29.8.2017
Barzani referandumu ve AK Parti-MHP “mutabakatı”?
26.8.2017
“Erdoğan varken asla...” Ne demek?
25.8.2017
Fırat Kalkanı’nın yıldönümünde gidişat...
22.8.2017
Merkel Trump’ın yolunda mı?
19.8.2017
CHP ve “ittifak” kurma zorluğu
15.8.2017
Hem dönüşüm hem direniş
8.8.2017
AK Parti’nin iki riskli alanı
5.8.2017
“Akıncı Üssü” davası ve FETÖ’yü anlatmak
4.8.2017
İstikrarsızlık dalgası ve Türkiye
1.8.2017
“El-Kaide tehdidi” ve ABD’nin bitmeyen aymazlığı!
29.7.2017
FETÖ ile mücadelenin seyri
28.7.2017
İsrail’in hırsı
25.7.2017
Dört meydan okuma
22.7.2017
Artan gerilimin tehlikesi
21.7.2017
Yeni kabinenin 2019 gündemi
18.7.2017
15 Temmuz ve saldırı altında olma bilinci
14.7.2017
15 Temmuz’un üzerine titremek
11.7.2017
9 Temmuz’u 15 Temmuz ile yarıştırmak!
8.7.2017
Hamburg ile İstanbul arasında...
7.7.2017
Gerilimin odağında G-20 Hamburg Zirvesi
1.7.2017
Avrupa’nın Erdoğan “derdi”
30.6.2017
Suriye’de gidişat ve S-400 füzeleri meselesi
27.6.2017
Bayram sonrası 15 Temmuz öncesi...
24.6.2017
Körfez’in vahim hatası
23.6.2017
Suud’da veliaht değişimi
20.6.2017
Obama’nın izinde Trump ne yapabilir?
17.6.2017
Katar krizinin gidişatı ve öğrettikleri
16.6.2017
CHP’nin yürüyüşü ve ‘20 Temmuz darbesi’ söylemi
13.6.2017
Bölgesel güçlerin büyük sınavı kapıda
10.6.2017
Onurlu bir uzlaşma için verilen destek
9.6.2017
Katar krizi ve Ortadoğu’ya “Trump etkisi”
6.6.2017
Londra Köprüsü’nden Katar’a terör ile mücadele
3.6.2017
Trump, İran’ı çevreleyebilir mi?
2.6.2017
DEAŞ sonrasının kavgası yaklaşıyor
30.5.2017
Merkel’in “endişesi,” Avrupa’nın “kaderi”
27.5.2017
AB ile de “ihtiyatlı iyimserlik”?
26.5.2017
Trump’ın Ortadoğu turu ve Brüksel Zirvesi
23.5.2017
AK Parti’nin geleceği, Erdoğan’ın yolu
20.5.2017
Anahtar “Dinamizm ve Değişim” ısrarında
19.5.2017
Zirvenin ardından Türkiye-ABD ilişkilerinin geleceği
16.5.2017
Zirve öncesi Trump’a iki zıt öneri
13.5.2017
Erdoğan-Trump zirvesi hâlâ önemli ama...
12.5.2017
Obama’dan Trump’a kalan tercih
9.5.2017
Trump’ın tercihi ne olmalı?
5.5.2017
Soçi’den Washington’a satranç hamleleri
2.5.2017
Yeni Delhi’de “dünya 5’ten büyüktür”
28.4.2017
Mayıs ayının sıcak gündemi
25.4.2017
Son etaba giderken partiler
22.4.2017
16 Nisan sonrası dış politika
21.4.2017
Artık sonuç değil süreç önemli
18.4.2017
Sonuçlara hangi pencereden bakmalı?
15.4.2017
Kampanyanın son durağında “üniter yapı” mesajı
14.4.2017
17 Nisan ve sonrası
11.4.2017
Suriye’deki gidişat ve Türkiye’nin tercihi
8.4.2017
Füze saldırısı bir başlangıç mı?
7.4.2017
Kimin “kontrollü” darbesi?
4.4.2017
‘Hayır’cıların korkusu: Gizli ‘evet’çiler
1.4.2017
“Zor kararlar zor seçimler...”
31.3.2017
Son on beş gün...
28.3.2017
‘Hayır’cılar tüm kozlarıyla sahada
25.3.2017
ABD ve Rusya YPG’yi koruyabilir mi?
24.3.2017
Asıl soru, “ya hayır çıkarsa?”
21.3.2017
Gözlerini 15 Temmuz’a diktiler
0 0
ÖNEMLİ NOT: Bu sayfalarda yayınlanan okur yorumları okuyucuların kendilerine ait görüşlerdir. Yazılan yorumlardan DÜZCE YEREL HABER GAZETESİ veya duzceyerelhaber.com hiçbir şekilde sorumlu tutulamaz.
Kod8
GÜNÜN YAZARLARI
Günün Yazarları



Kod8