Döviz borcu en çok hangi sektörleri etkileyecek?

16.8.2018 - Bu Yazı 1579 Kez Okundu.
Yorum : 0 - Onay Bekleyenler : 0

Döviz borcu en çok hangi sektörleri etkileyecek?

 Türkiye yaşanan ‘döviz krizinin’ şimdilik ‘likidite krizine’ dönüşmesini engellediğine dikkat çeken Prof. Dr. Hayri Kozanoğlu, “Ne var ki orta vadede özel sektörün bir borç kriziyle karşılaşma olasılığı hâlâ çok yüksek. Ülkenin asıl Aşil topuğu, finans dışı şirketlerin yarısı yurt dışına, yarısı yerel bankalara olan 337 milyar dolar döviz borcu” dedi. 

Cumhuriyet'ten Olcay Büyüktaş'a açıklamalarda bulunan Kozanoğlu’nun konuşmasının satır başları şöyle:

-Bir yıl altındaki vadede finansal varlıklar yükümlülükleri aştığı için borç temerrütleri hemen gündeme gelmeyebilir. Ancak özellikle “ inşaat , enerji ve perakende” sektöründeki yeterli döviz geliri bulunmayan firmaların bilançolarının orta vadede bu yükü taşıması olanaksız görünüyor. Ekonomi yapısal sorunlarla malul iken, motoru aşırı ısındırmak balataların yanmasını getirdi. Malum Rahip Andrew Brunson vakasının ancak krizi tetikleyen ikincil bir etkisi olduğunu söyleyebiliriz.

-Rezerv karşılık oranlarının düşürülmesiyle serbest kalan likidite, bankaların acil taleplerinin karşılanmasını sağladı. Ne var ki orta vadede özel sektörün bir borç kriziyle karşılaşma olasılığı hâlâ çok yüksek.

"Ocağına düşeceğiz"

-2001 krizi sırasında 117 milyar dolar olan Türkiye’nin dış borçları 2018’in  2. çeyreğinde 466 milyara ulaştı. Bu dolarda bir kuruşluk artışın borç yükünün 4.7 milyar TL sıçramasına neden olduğu anlamına geliyor. IMF son Türkiye raporunda TL’nin yüzde 30’luk bir değer kaybının dış borçların GSMH’nin yüzde 83’üne ulaşmasını getireceğini hesaplıyordu. Ne yazık ki korkulan bu senaryo gerçekleşme yolunda.

-Ülkenin asıl Aşil topuğu, finans dışı şirketlerin yarısı yurt dışına, yarısı yerel bankalara olan 337 milyar dolar döviz borcu.

-Yabancılar borsadaki ve Devlet İç Borçlanma Senetleri’ndeki portföylerini büyük ölçüde boşalttıkları için buralardan ‘döviz kuruna’ bir saldırı olanaksız. Asıl dış borç yenilemelerinde sorun yaşanacak. Avro tahviller dahil Türkiye’nin dış borçlarının yüzde 90’ının alacaklısı özel sektör. Bu da “uluslararası piyasaların” ocağına düşmek anlamına geliyor.

Balatalar yandı

Ekonomi zaten yapısal sorunlarla malul iken, motoru aşırı ısındırmak balataların yanmasını getirdi. Özellikle, 2017’de açılan 200 milyar TL’yi aşan Kredi Garanti Fonu kefaletli krediler fitili ateşledi. AKP’nin iktidara geldiği 2002 yılından bu yana çok elverişli küresel koşullarda (düşük faiz, bol likidite) özellikle “sıcak para” girişlerine hız verildi. Göreceli “değerli kur, yüksek faiz” ikilisi, Türkiye’ye sermaye çıkışlarını davet etti. “Mali disiplin” dahil başından beri “neoliberal tasarımın” kurallarına riayet eden Tayyip Erdoğan “düşük faiz” saplantısıyla, “piyasalarda kavgayı” kızıştırınca ipler koptu. Yıllardır biriken yapısal sorunlar (yüksek cari açık, aşırı borçlanma, düşük tasarruf), kurumsal yapıların da çöküşüyle birleşince (liyakatin reddi, keyfi yönetim, gerici eğitim vb.) kaçınılmaz son yaklaştı.

-Haziran cari denge rakamları, 3 milyar dolar açığa karşın, dış kaynak imkânlarının 4.5 milyar dolar daraldığını gösteriyordu. Kaynağı belirsiz 450 milyon dolar bir yana bırakılırsa, Merkez Bankası rezervlerinden 7 milyar dolar eksilmeyle haziran atlatılmıştı. Ancak tüm bunlar bir krizin yaklaştığının, Türkiye’nin kredibilitesini yitirdiğinin alametleriydi.

Böyle bir okumayla malum rahip vakasının ancak krizi tetikleyen ikincil bir etkisi olduğunu söyleyebiliriz. Doğaldır ki, Trump’ın ‘abuk’ tweetlerinin ‘sinyal etkisinin’ çıkış yolu bulmayı ne denli güçleştireceği gerçeğini ihmal etmeden.

Facebook Yorumları

0 0
ÖNEMLİ NOT: Bu sayfalarda yayınlanan okur yorumları okuyucuların kendilerine ait görüşlerdir. Yazılan yorumlardan DÜZCE YEREL HABER GAZETESİ veya duzceyerelhaber.com hiçbir şekilde sorumlu tutulamaz.
  
Duran Kalp Yeniden Çalıştırdılar
Duran Kalp Yeniden Çalıştırdılar...
  
Yeni Acil Servis Törenle Hizmete Açıldı
Yeni Acil Servis Törenle Hizmete Açıldı...
  
Engelli genç kızın düğün hayali gerçek oldu
Engelli genç kızın düğün hayali gerçek oldu...
  
Rektör ve Belediye Başkanı öğrencilerle buluştu
Rektör ve Belediye Başkanı öğrencilerle buluştu...
  
Engel olma destek ol
Engel olma destek ol...
  
Çok fena kar geliyor meteoroloji uyardı 3 gün sürecek...
Çok fena kar geliyor meteoroloji uyardı 3 gün sürecek......
  
Düzce Üniversitesi Hastanesi yeni acil açılışa hazır
Modern acil hizmete giriyor...
  
KARŞILIKSIZ ÇEK VE SENETTE BÜYÜK ARTIŞ...
KARŞILIKSIZ ÇEK VE SENETTE BÜYÜK ARTIŞ......
  
Yola düşen kayalar kazaya davetiye çıkartıyor
Yola düşen kayalar kazaya davetiye çıkartıyor...
  
Paniğe neden oldu...Kalorifer kazanı patladı
Düzce Merkeze bağlı Kemerkasım köyünde patlayan kalorifer kazanı küçük...
  
Üniversiteden Doğaya Dönüş Programı
Üniversiteden Doğaya Dönüş Programı...
  
Gazeteci Bağdat’a ‘Kılıç artığı’ diyen profesör ‘muhbir’ çıktı
Gazeteci Bağdat’a ‘Kılıç artığı’ diyen profesör ‘muhbir’ çıktı...
  
Trafik kazasında ölen dede ve torunları son yolculuğuna uğurlandı
Trafik kazasında ölen dede ve torunları son yolculuğuna uğurlandı...
  
Düzce’de binaların röntgeni çekiliyor
Düzce’de binaların röntgeni çekiliyor...
  
İbrahim Kiras: İskilipli Atıf neden idam edildi
İbrahim Kiras: İskilipli Atıf neden idam edildi...
  
Yeni Sağlık Müdürü Yılmaz kurumları ziyaret etti
Yeni Sağlık Müdürü Yılmaz kurumları ziyaret etti...