Döviz borcu en çok hangi sektörleri etkileyecek?

16.8.2018 - Bu Yazı 1651 Kez Okundu.
Yorum : 0 - Onay Bekleyenler : 0

Döviz borcu en çok hangi sektörleri etkileyecek?

 Türkiye yaşanan ‘döviz krizinin’ şimdilik ‘likidite krizine’ dönüşmesini engellediğine dikkat çeken Prof. Dr. Hayri Kozanoğlu, “Ne var ki orta vadede özel sektörün bir borç kriziyle karşılaşma olasılığı hâlâ çok yüksek. Ülkenin asıl Aşil topuğu, finans dışı şirketlerin yarısı yurt dışına, yarısı yerel bankalara olan 337 milyar dolar döviz borcu” dedi. 

Cumhuriyet'ten Olcay Büyüktaş'a açıklamalarda bulunan Kozanoğlu’nun konuşmasının satır başları şöyle:

-Bir yıl altındaki vadede finansal varlıklar yükümlülükleri aştığı için borç temerrütleri hemen gündeme gelmeyebilir. Ancak özellikle “ inşaat , enerji ve perakende” sektöründeki yeterli döviz geliri bulunmayan firmaların bilançolarının orta vadede bu yükü taşıması olanaksız görünüyor. Ekonomi yapısal sorunlarla malul iken, motoru aşırı ısındırmak balataların yanmasını getirdi. Malum Rahip Andrew Brunson vakasının ancak krizi tetikleyen ikincil bir etkisi olduğunu söyleyebiliriz.

-Rezerv karşılık oranlarının düşürülmesiyle serbest kalan likidite, bankaların acil taleplerinin karşılanmasını sağladı. Ne var ki orta vadede özel sektörün bir borç kriziyle karşılaşma olasılığı hâlâ çok yüksek.

"Ocağına düşeceğiz"

-2001 krizi sırasında 117 milyar dolar olan Türkiye’nin dış borçları 2018’in  2. çeyreğinde 466 milyara ulaştı. Bu dolarda bir kuruşluk artışın borç yükünün 4.7 milyar TL sıçramasına neden olduğu anlamına geliyor. IMF son Türkiye raporunda TL’nin yüzde 30’luk bir değer kaybının dış borçların GSMH’nin yüzde 83’üne ulaşmasını getireceğini hesaplıyordu. Ne yazık ki korkulan bu senaryo gerçekleşme yolunda.

-Ülkenin asıl Aşil topuğu, finans dışı şirketlerin yarısı yurt dışına, yarısı yerel bankalara olan 337 milyar dolar döviz borcu.

-Yabancılar borsadaki ve Devlet İç Borçlanma Senetleri’ndeki portföylerini büyük ölçüde boşalttıkları için buralardan ‘döviz kuruna’ bir saldırı olanaksız. Asıl dış borç yenilemelerinde sorun yaşanacak. Avro tahviller dahil Türkiye’nin dış borçlarının yüzde 90’ının alacaklısı özel sektör. Bu da “uluslararası piyasaların” ocağına düşmek anlamına geliyor.

Balatalar yandı

Ekonomi zaten yapısal sorunlarla malul iken, motoru aşırı ısındırmak balataların yanmasını getirdi. Özellikle, 2017’de açılan 200 milyar TL’yi aşan Kredi Garanti Fonu kefaletli krediler fitili ateşledi. AKP’nin iktidara geldiği 2002 yılından bu yana çok elverişli küresel koşullarda (düşük faiz, bol likidite) özellikle “sıcak para” girişlerine hız verildi. Göreceli “değerli kur, yüksek faiz” ikilisi, Türkiye’ye sermaye çıkışlarını davet etti. “Mali disiplin” dahil başından beri “neoliberal tasarımın” kurallarına riayet eden Tayyip Erdoğan “düşük faiz” saplantısıyla, “piyasalarda kavgayı” kızıştırınca ipler koptu. Yıllardır biriken yapısal sorunlar (yüksek cari açık, aşırı borçlanma, düşük tasarruf), kurumsal yapıların da çöküşüyle birleşince (liyakatin reddi, keyfi yönetim, gerici eğitim vb.) kaçınılmaz son yaklaştı.

-Haziran cari denge rakamları, 3 milyar dolar açığa karşın, dış kaynak imkânlarının 4.5 milyar dolar daraldığını gösteriyordu. Kaynağı belirsiz 450 milyon dolar bir yana bırakılırsa, Merkez Bankası rezervlerinden 7 milyar dolar eksilmeyle haziran atlatılmıştı. Ancak tüm bunlar bir krizin yaklaştığının, Türkiye’nin kredibilitesini yitirdiğinin alametleriydi.

Böyle bir okumayla malum rahip vakasının ancak krizi tetikleyen ikincil bir etkisi olduğunu söyleyebiliriz. Doğaldır ki, Trump’ın ‘abuk’ tweetlerinin ‘sinyal etkisinin’ çıkış yolu bulmayı ne denli güçleştireceği gerçeğini ihmal etmeden.

Facebook Yorumları

0 0
ÖNEMLİ NOT: Bu sayfalarda yayınlanan okur yorumları okuyucuların kendilerine ait görüşlerdir. Yazılan yorumlardan DÜZCE YEREL HABER GAZETESİ veya duzceyerelhaber.com hiçbir şekilde sorumlu tutulamaz.
  
Yeni parti kurma çalışmaları için AK Partili eski bakanlardan bir heyet oluşturuldu; perde arkasındaki isim Abdullah Gül
Yeni parti kurma çalışmaları için AK Partili eski bakanlardan bir heyet oluşturuldu; perde arkasında...
  
Sula, Öğrencilerle Buluştu
Sula, Öğrencilerle Buluştu...
  
Özlü'den Özel İdare Ziyareti
Özlü'den Özel İdare Ziyareti...
  
İl Genelinde 4 bin 305 Hastaya Evde Hizmet Veriliyor
İl Genelinde 4 bin 305 Hastaya Evde Hizmet Veriliyor...
  
AK Parti Listesinde Dikkat Çeken Detaylar
31 Mart yerel seçimleri için adayların çalışmaları devam ederken D...
  
Özlü “Bana güvenin”
Özlü “Bana güvenin”...
  
Fındıklıkta çalışırken kalp krizi geçirdi, hayatını kaybetti
Fındıklıkta çalışırken kalp krizi geçirdi, hayatını kaybetti...
  
14 Şubat'ı Kutlarken Yangın Çıkarttı
14 Şubat'ı Kutlarken Yangın Çıkarttı...
  
Özlü'den, 23 Şubat’ı bekleyin çağrısı...
nm...
  
1 Yıldır O Madde Nedeniyle Çalışamıyor
1 Yıldır O Madde Nedeniyle Çalışamıyor...
  
HASTANE OTOPARKI GENİŞLETİLİYOR
HASTANE OTOPARKI GENİŞLETİLİYOR...
  
ZAMANLAMA MANİDAR...AK PARTİ İÇİNDEN FARUK ÖZLÜ'YE SERT ELEŞTİRİ
ZAMANLAMA MANİDAR...AK PARTİ İÇİNDEN FARUK ÖZLÜ'YE SERT ELEŞTİRİ...
  
Gıdada yeni sistem geliyor
Gıdada yeni sistem geliyor...
  
Kasapoğlu ile çalışmayı ben istedim
Kasapoğlu ile çalışmayı ben istedim...
  
KÜÇÜK’TEN EYT’CİLERE DESTEK
KÜÇÜK’TEN EYT’CİLERE DESTEK...
  
İSLAM TARİHİNDE YENİ UFUKLAR
İSLAM TARİHİNDE YENİ UFUKLAR...