İbrahim Kiras: Yeni bir ‘tarz-ı siyaset’in sembolü: Malazgirt

2.9.2018 - Bu Yazı 1353 Kez Okundu.
Yorum : 0 - Onay Bekleyenler : 0

İbrahim Kiras: Yeni bir ‘tarz-ı siyaset’in sembolü: Malazgirt

 Ondokuzuncu asrın son ve yirminci asrın ilk çeyreğinde aydınlarımızı peşinden sürükleyen fikir akımlarının hepsinin ortak yanı “devleti ayakta tutmanın yolu”olarak gündeme gelmiş olmalarıydı. Bu husus dikkate alınmadan ne İslamcılık layıkıyla anlaşılabilir ne Osmanlıcılık ne de Türkçülük.

Yusuf Akçura meşhur Üç Tarz-ı Siyaset makalesinde “Müslümanlık ve Türklük siyasetlerinden hangisi Devlet-i Osmaniye için daha nafi ve kabil-i tatbiktir?”diye sorduktan sonra kendi cevabını verir. Yani Osmanlıcılık, İslamcılık ve Türkçülük görüşlerine “hangisi daha faydalı ve uygulanması mümkün” diye bakıyordu Osmanlı aydınları… Kategorik tercihlerle değil...

Osmanlıcılık ve İslamcılık yöntemlerinin işe yaramadığı, Osmanlı vatandaşları arasında birlik veya ortak kimlik oluşturmayı başaramadığı ve neticede dağılmanın önlenemediği malum.

Cumhuriyetin kuruluşunun ardından Türkçülük kendiliğinden tek seçenek olarak kalmıştı.

Bu dönemde “Türk kimliği” -Fransa örneği esas alınarak- ortak aidiyet değeri olarak benimsendi.

Ancak Türk kimliğinin de anlam içeriği biraz muğlaktı henüz. Resmî görüş bütün vatandaşları Türk olarak kabul ediyordu. Ama Türklüğü bir milli kimlik gibi değil etnik aidiyet gibi tarif ediyordu. Aydınlar arasında da benzer bir kafa karışıklığı kendini gösteriyordu. Özellikle millet kavramının içerdiği etnik çeşitlilik bir yere oturtulamıyordu.

Çünkü Türk toplumunun sosyo-ekonomik gelişmesi modern anlamda milletleşme safhasına geçişe izin verecek seviyeye ulaşmadığı için etnik kimlik-milli kimlik ayrımının yapılabileceği bir kültürel zemin oluşmamıştı henüz. (Zaten bugün bile hâlâ oluşmuş değil.)

İşte bu noktada bir “çözüm yolu” olarak Anadolu milliyetçiliği fikri ortaya çıktı.

Anadolucular romantik Turan idealinin peşinden gitmek yerine bin yıldır üzerinde yaşadığımız toprakları ezeli ve ebedi vatan olarak görmemizi öneriyorlardı. Bu gruptaki aydınlar üzerinde Yahya Kemal’in ciddi bir tesiri olduğunu biliyoruz. Meşrutiyet döneminde “Nev-Yunanilik” idealine bağlanmış olan şairimiz ilerleyen yıllarda Türk milliyetçiliğinde karar kılmış ve milli kimliğimizi tarih ve coğrafya temeline oturtan bir anlayışı vazeder olmuştu.

Malazgirt’i milli bir sembol, daha doğrusu Türk kimliğine milat olarak ilk defa ileri süren de Yahya Kemal’dir.

Kendi Gökkubbemiz şairi o günlerde çoğunlukla afaki ve hayali birer anlam dünyasına sahip görünen vatan ve millet kavramlarını coğrafyaya ve tarihe bağlayarak somutlaştırmak istiyordu.

Camile Jullian’in “Fransız milletini bin yılda Fransa’nın toprağı yarattı” sözünden ilhamla Anadolu milliyetçiliği fikrinin ilk nüvesi olarak “Acaba bizi de Malazgirt’ten, 1071’den sonraki sekiz yüz senede Türkiye’nin toprağı yaratmamış mıydı?” sorusunu ortaya attı.

Yahya Kemal’den sonra da “Anadolu milliyetçiliği” fikrinin kimileri müfrit, kimileri mutedil takipçileri oldu. Nurettin Topçu’dan, Remzi Oğuz Arık’a, Mükrimin Halil Yinanç’tan Hilmi Ziya Ülken’e... (Cevat Şakir ve Sabahattin Eyüboğlu gibi “hümanist” aydınların öncülük ettiği “Mavi” Anadoluculuk ise bambaşka bir ekol...)

Ancak milli kimliğin hem zemini hem de yapı taşları olan coğrafya ve tarih unsurları Türk aydınlarının zihin dünyasında çoğunlukla önemi ve anlamı layıkı veçhiyle anlaşılmayan konular olarak kaldı.

Facebook Yorumları

0 0
ÖNEMLİ NOT: Bu sayfalarda yayınlanan okur yorumları okuyucuların kendilerine ait görüşlerdir. Yazılan yorumlardan DÜZCE YEREL HABER GAZETESİ veya duzceyerelhaber.com hiçbir şekilde sorumlu tutulamaz.
  
Düzce Üniversitesi Hastanesi yeni acil açılışa hazır
Modern acil hizmete giriyor...
  
İbrahim Kiras: İskilipli Atıf neden idam edildi
İbrahim Kiras: İskilipli Atıf neden idam edildi...
  
Yeni Sağlık Müdürü Yılmaz kurumları ziyaret etti
Yeni Sağlık Müdürü Yılmaz kurumları ziyaret etti...
  
19 gün sonra yeniden açıldı
19 gün sonra yeniden açıldı...
  
Kemal Gözler: Anayasa hukukunda yeni bir dönem mi başlıyor, yoksa anayasa hukuku sona mı eriyor?
Kemal Gözler*...
  
Öfkeliler: Sarı Yelekliler yeni bir sınıf hareketi mi?
Alphan Telek*...
  
İbrahim Kiras: ‘Gezi Parkı’ neydi, ne değildi?
İbrahim Kiras: ‘Gezi Parkı’ neydi, ne değildi?...
  
Akçakoca Bey Siyasal Bilgiler Fakültesi’nin Yeni Binası Törenle Hizmete Açıldı
Akçakoca Bey Siyasal Bilgiler Fakültesi’nin Yeni Binası Törenle Hizmete Açıldı...
  
İbrahim Kiras: AK Parti’yi eleştirmenin dayanılmaz ağırlığı
2002’den bu yana kesintisiz devam eden AK Parti iktidarları döneminde bazı aydınlar demokratikleşme...
  
SGK'dan prim borçlularına yeni hak; iş verenlerin prim borcuna 60 aya kadar taksit imkânı
SGK'dan prim borçlularına yeni hak; iş verenlerin prim borcuna 60 aya kadar taksit imkânı...
  
İbrahim Kiras: AK Parti’yi eleştirme tekeli
İbrahim Kiras: AK Parti’yi eleştirme tekeli...
  
DÜZCESPOR KENDİ EVİNDE YENİLDİ
DÜZCESPOR KENDİ EVİNDE YENİLDİ...
  
AK Parti'den Yeni Şafak'a tepki: Adalet hepimize lazım!
AK Parti İstanbul Milletvekili ve MKYK üyesi Mustafa Yeneroğl...
  
NECLA İBRAHİMOĞLU TOPRAĞA VERİLDİ
ERE...
  
Yeni yollar için çalışmalar sürüyor
Düzce Belediyesi hızla genişleyen şehir merkezinin çevre ulaşım ağını yeni güzergahlara taşımak içi...
  
Sarıcan Yeniden Siyaset Sahnesinde
Kuruluşundan bu güne kadar AK Parti'nin çeşitli kademelerde görev yapan Burçin Sarıcan'ın Akçakoca B...