İbrahim SEDİYANİ

sediyani@gmail.com



Bookmark and Share

Sünnîlerin saldırdığı Kenya’nın bağımsızlık mücadelesini Şiî bir Müslüman başlatmıştı


11.4.2015 - Bu Yazı 1796 Kez Okundu.
Yorum : 0 - Onay Bekleyenler : 0

  Ali Bey Molla Civancî, Avrupalı sömürgecilere ve Beyaz Adam’a karşı Kenya’daki ilk direnişi yerli siyahî halktan da önce başlatan kişi olarak, adını Kenya tarihine altın harflerle yazdırmıştır.

 

2 Nisan günü Afrika’nın güzel ülkesi Kenya, korkunç bir terör saldırısına maruz kaldı.

Ülkenin kuzeydoğusunda yer alan Mkoa wa Kaskazini Mashariki (anlamı Kuzeydoğu İli”) vilayetinin merkezi olan 450 bin nüfûslu Garissa şehrinde Garissa Üniversitesi’ni basan Eş- Şebab adlı İslamcı terör örgütü, üniversitede okuyan 147 mâsum Hristiyan öğrenciyi canice katletti.

Bu vahşeti anlatacak kelime yok. Hele ki, ismi bile “Barış” (İslam) olan bir dîn adına yapılırsa, söz tamamen tükeniyor…

Üç buçuk yıl önce Garissa’daydım. Şehri iyi bilirim. Kenya’yı da. Ben Garissa’dayken de Şebab saldırmıştı; dört kişi öldü. Ne adına? “Allâh adına.

Onları yaratan Allâh değil; “onların yarattığı Allâh” bu.

Aziz İslam dininin adını kullanarak, Allâh-û Teâlâ’nın insanlığın kurtuluşu, barış ve kardeşliğin tesisi için gönderdiği yüce dininin adını lekeleyerek, hem de Kenya gibi bir ülkeyi “düşman” görüp bu ülkenin barış ve huzuruna, hattâ hürriyet ve istiklâline alçakça ve namertçe saldırıyorsun.

O Kenya ki, tarihin en şerefli kurtuluş savaşını vererek hürriyet ve istiklâlini elde etmiş bir ülke. Yüzbinlerce yiğit insanının kanlarıyla kurulmuş bir ülke.

Peki, Sünnî mezhebin en katı ve fanatik yorumununun taşıyıcısı olan, Selefî ve El Kaide menşeli terör ögütlerinin “düşman” görüp özgürlük ve bağımsızlığına saldırdığı Kenya’nın özgürlük ve bağımsızlık mücadelesini ilk başlatan kişinin Şiî bir Müslüman olduğunu biliyor muydunuz?

Evet, yanlış okumadınız. Kenya’nın hürriyet ve istiklâl yürüyüşünü Şiî bir Müslüman başlatmıştı.

1907 yılında “başkent” yapılan Nairob’de ardısıra lüks oteller ve villa tipi pekçok güzel evler yapılmıştı. Şehirdeki bu villa evlerin büyük çoğunluğu, dönemin Kenya’sında işadamı olan Hindistan kökenli (günümüzde Pakistan) taşımacılık ve inşaat firması sahibi Alibhai Mulla Jeevanjee (1856 – 1936) tarafından yapılmıştı.

Karaçi şehrinden olup 20. Yy. başında Kenya’da ticarî faaliyetler yürüten bu zât, Şiî Müslüman idi.Alibhai Mulla Jeevanjee olan ismini bizdeki telaffuz şekline göre zikredersek: Ali Bey Molla Civancî.

Taşımacılık işi, Ali Bey’e aileden miras kalan “baba mesleği” idi. Babası Asya’da, memleketi Hindisan’da taşımacılık işiyle uğraşıyordu. Bir trafik kazasında öldüğünde, geride altı çocuk bırakmıştı. En büyükleri, Ali Bey Molla idi.

Babasının ölümünden sonra işini devam ettiren Ali Bey Molla Civancî (Alibhai Mulla Jeevanjee), işi oldukça büyütmüş, Hindistan’ın dışına taşımış, kardeşleriyle birlikte 1880 yılında uluslarası bir transport şirketi kurarak Avustralya (Okyanusya) ve Kenya’da da çalışmaya başlamıştı.

Ali Bey Molla Civancî, yalnızca demir yollarının değil, deniz yollarının da hâkimi olmuştu. 1340, 5 km’likMombasa (Kenya)- Kampala (Uganda) demiryolu hattını inşâ ettikten sonra, Mombasa (Kenya)- Port Louis (Mauritius)- Aden (Yemen)- Bombay (Hindistan) hatlarında deniz ulaşımını ve gemi seferlerini de başlatan isimdi.

Kenya’daki faaliyetlerini yalnızca taşımacılık ile sınırlı tutmayan Civancî, 1901 yılında “Kenya’nın Avrupalı olmayan ilk gazetesi” olarak tarihe geçen “African Standard” gazetesini kuran kişidir, aynı zamanda. Ki Nairobi’deki villası, bölgeye gelen yerli ve yabancı “önemli” kişilerin “buluşma adresi” olan Ali Bey’in 1901 yılında kurduğu bu gazete, halen dahi yayın yapmakta ve günümüzde de Kenya’nın en önemli gazetelerinden.

Kenya’daki spor kulüplerine ve Müslüman göçmenlere ait dinî cemaatlere de maddî yönden büyük katkılarda bulunan Ali Bey Molla, “yerlileri Afrikalı, işgalcileri Avrupalı” olan Kenya topraklarında “Asyalı göçmenler”in hakları için mücadele eden bir aktivist idi, aynı zamanda. 1909 yılında İngiliz Doğu Afrikası Meclisi’ne giren ilk –ve 1919 yılına kadar da tek– Asya kökenli üye olmuştu.

1914 yılında Doğu Afrika Hint Millî Kongresi’nin kuruluşuna da öncülük eden Ali Bey Molla Civancî,Avrupalı sömürgecilere ve Beyaz Adam’a karşı Kenya’daki ilk direnişi başlatan, bunu –tamamen elleri kolları bağlanmış ve hiçbir imkâna sahip olmayan– yerli siyâhî halktan da önce başlatan kişi olarak, adını Kenya tarihine altın harflerle yazdırmıştır.

Kenya’ya bir “işadamı” olarak gidip 1899 yılında ticarî faaliyetlerine başlayan, hattâ öyle ki, kurduğu Mombasa- Kampala demiryolu hattıyla bugünkü başkent Nairobi şehrinin kurulmasına da vesile olan Ali Bey Molla Civancî, Kenya’da işbaşı yaptığı 1899 yılından 1914 yılına kadar, yani ilk 15 yıl içinde Beyaz Adam’ı pek rahatsız etmiyordu. Zaten siyasî faaliyetlerden uzak duran ve sadece ticarî faaliyetler yürüten, ülkeye hizmetler götüren biri olarak, Beyaz Adam tarafından bilâkis seviliyor ve kendisine büyük saygı gösteriliyordu. Fakat ne zaman ki 1914 yılında siyasî faaliyetlerine başladı, işte o zaman Ali Bey Molla’nın sömürgecilik karşıtı, yerli Kenya halkının özgürlük ve bağımsızlığından yana olan devrimci kişiliği meydana çıktı.

Bu sefer Beyaz Adam ona düşman oldu, tabiî ki.

Peki, yıllarca İngiliz sömürgesi altındaki Kenya’ya (dolayısıyla Beyaz Adam’a) bunca hizmetleri yapan Ali Bey Molla Civancî sömürgeciliğe karşı çıkan ve Kenya ülkesinin özgürlüğünü savunan “ilkel millîyetçi” kişiliğini ortaya koyunca Beyaz Adam kendisine ne mi yaptı?Alibey Molla-hertarafa

Söyleyelim: Ali Bey Molla Civancî‘nin bütün malvarlığına el koydu, şirketlerini ve ne kadar parası varsa hepsini gaspetti. Ve sadece Kenya’daki değil, aynı şekilde İngiliz sömürgesi altında bulunan anavatanı Hindistan’daki (bugünkü Pakistan) bütün malvarlığına da el koydu. Kendisinin, kardeşlerinin, ailesinin neyi varsa, her şeylerine…

Şimdi sıkı durun ve ibretle takip edin:


20. yy. başında “
dünyanın en zengin işadamlarından biri” olan, Hindistan, Kenya ve Avustralya’da onlarca şirketi ve yüzlerce değil, binlerce lüks evi ve villası bulunan, 1914 yılında siyasete girip İngiliz sömürgeciliğine ve emperyalizme karşı çıkan devrimci duruşu, Kenya’nın ve Hindistan’ın hürriyet ve istiklâlini savunan millîyetçi kimliği nedeniyle bütün malvarlığına Beyaz Adam tarafından el konulan Alibhai Mulla Jeevanjee (Ali Bey Molla Civancî), 1936 yılında karnı aç ve yardıma muhtaç bir insan olarak hayata vedâ etti. 80 yaşında vefât ettiğinde, üstündeki yırtık elbiseden başka hiçbir şeyi yoktu.

O’nun tek suçu (!) vardı: İngiliz sömürgeciliğine ve emperyalizme karşı çıkan devrimci duruşu, Kenya’nın ve Hindistan’ın hürriyet ve istiklâlini savunan millîyetçi kimliği.

Kaderin cilvesine bakın ki, benzer bir işi de başka bir Afrika ülkesi olan Güney Afrika’da yine başka iki Asya kökenli olan Mühendis Karamçand Ganji (Mohandas Mahatma Gandhi) ile İmam Abdullâh Harunyapmıştı.

Hindistan kökenli Şiî bir Müslüman olan Alibhai Mulla Jeevanjee (Ali Bey Molla Civancî), günümüzdeki hür ve müstakil Kenya Cumhuriyeti’nde “Kenya’nın hürriyet ve istiklâl mücadelesini ilk başlatan isim” olarak bilinir ve Kenya halkı tarafından eşsiz bir saygıyla, minnetle anılır. Kenya devleti tarafından da okullardaki ders kitaplarında “Kenya’daki antiemperyalist kurtuluş hareketinin babası” olarak çocuklara öğrettirilir.

Civancî (Jeevanjee) İngiliz sömürgeciliğine karşı Kenya’nın kurtuluşu için 1914 yılında mücadeleye başladığında, bırakın Mau Mau direnişini (1952’de başladı), bu direnişin lideri Dedan Kimathi Waciuribile henüz daha annesinden doğmamıştı bile (doğumu 1920). Mzee Jomo Kenyatta ise henüz 25 yaşında bir öğrenciydi.

Kenya’nın başkenti Nairobi’de Jeevanjee Park” adlı tabiât parkı, O’nun aziz hatırâsına yapılmıştır.

Allâh-û Teâlâ gani gani râhmet etsin. Mekânı cennet olsun.

sediyani@gmail.com

Twitter: @IbrahimSediyani

TARAF

.

Facebook Yorumları

Kod8
12.11.2018
Fenike Kızı Yelizabel
7.12.2017
Selahaddîn Eyyubî ve Yahudî Düşmanlığı
25.4.2017
Kürtler Ne Oy Verdi?
19.4.2017
Devlet % 51 – Millet % 49
18.8.2015
Tağut Ne Demek?
12.8.2015
‘Terörist’ olan Doğu Türkistan değil, işgalci Çin devletidir
2.8.2015
Millet Olmanın Erdemi ve Asıl Büyük Felâket
30.7.2015
Saray Medyası
13.7.2015
Kürt milliyetçiliğini Türk, Fars ve Arap milliyetçilikleriyle bir tutmak adil midir
24.6.2015
Amerika’nın kucağında oturup Kürtler’i ‘Amerikancılık’ ile suçlamak
2.6.2015
Cennet’e Gitmek Gittikçe Zorlaşıyor
28.5.2015
Kürdistan Tarihinin En Mübarek Yol Arkadaşlığı
16.5.2015
Zaman ve Zemin Aşımına Uğrayan Erdemli Tavırlar
1.5.2015
Türkiye, dünyanın en adaletsiz ikinci ülkesi
23.4.2015
Kürt medyası 117 yaşında
18.4.2015
Dünyayı Düzeltmenin Yolu
15.4.2015
Azadî Liderleri Cibranlı Halid Bey ve Yusuf Ziya Bey
11.4.2015
Sünnîlerin saldırdığı Kenya’nın bağımsızlık mücadelesini Şiî bir Müslüman başlatmıştı
01.03.2015
Bana Bir Mektup Yaz
28.12.2014
Barış Manço Bir Sanatçı Değil, Bir Sanat Ekolüdür
26.12.2014
Bu Yazım Kürtler ve Kürdistan Üzerine Değil
17.12.2014
Türkiye’deki Tüm İl ve İlçelerin Eski Gerçek İsimleri
14.12.2014
Analfabet Toplumda Alfabe Tartışmaları
11.12.2014
“Şeyh Said Kıyamı, hem dînî hem millî bir başkaldırıdır”
09.11.2014
Kürdistan İslam Devleti İçin Canlarını Veren Türkler, Çerkesler, Alevîler
18.08.2014
I. Dünya Savaşı Sonrası Kurulan Kürt Cemiyetleri
17.07.2014
'Her Roj Yek Dolar'
18.06.2014
Dünya Kupası’nda Avrupa ülkelerini göçmen futbolcular sırtlayacak
13.06.2014
Kürdistan’da Türkmen Sorunu
05.06.2014
64 yıl sonra aynı noktadayiz: Dünya Kupası’nda yokuz ama ‘Stratejik Derinlik’ devam ediyor
02.06.2014
Dünyanın En Mazlum Milleti: Rohingyalar
28.05.2014
İdam sehpasına yürürken ‘Yaşasın Kürdistan’ diye haykıran Türk- İslam âlimi
27.05.2014
“Herkes ‘barış olsun’ istiyor ama ‘barış’ derken aynı şeyi kastetmiyor”
21.05.2014
Kazandıklarınızla, Kaybettiklerinizi Satın Alamayacaksınız!
18.05.2014
Siz hiç acılar içinde siyaset yapar mısınız
27.04.2014
Nehirleri değil, barajları durdurun!
20.04.2014
Ermeni katliamına karşı çıkan İslam âlimleri
04.04.2014
Zayıflar farklılara, güçlüler benzerlere düşmandır
27.03.2014
Yeryüzünün İlk Kavmi Kürtler ve Konuşulan İlk Dili Kürtçe
25.03.2014
İslam Putu
04.03.2014
Nuh Tufanı ve insanlık tarihinin başladığı Kürdistan
23.02.2014
Peygamber ismi taşıyan Kürdistan şehirleri
10.02.2014
Kürt sahabeler
04.02.2014
Diyanet’in dini Diyanet’e, Kürtler’in dini Kürtler’e
27.01.2014
Elmas Ana’ya kimlik vermek için de mi rüşvet istiyorsunuz
15.01.2014
Çaldıran’ın 500. yıldönümünde Kürdistan’ın bölünmesini ve Şiî – Sünnî ihtilafını konuşmak
02.01.2014
Roboskê’de asıl konuşulması gereken
22.12.2013
Diyarbekir Tarihinin Gizlenen Katliamı: Çılsıtun
09.12.2013
1652 – 1992: Kölelikten Özgürlüğe Güney Afrika
08.12.2013
Kürt Halkının Siyahî Kardeşi: Nelson Mandela
18.11.2013
Aman Dokunmayın Dershanelerine
05.11.2013
Örtünmek ile Soyunmak Arasında Kadının Utanç Duvarı
27.10.2013
Anadil herkese ana sütü gibi haktır
26.10.2013
Kürt İslam Âliminin Dünyaya İkrâmı: Sıcak Kahve
15.10.2013
Kurban
07.10.2013
Şehir ve Köylerimizin Eski Gerçek İsimleri
03.10.2013
Bütün Yer İsimleri İade Edilmelidir
01.10.2013
Bugün Köylerimizin Bayram Günüdür
29.09.2013
Yaseminler Gülümsüyordu Ellerimiz Kavuştuğunda – 45
24.09.2013
Kıbrıs’tan Gelen İran – Türkiye Sınır Mektubu
20.09.2013
Başbakan Erdoğan’a Açık Mektup
09.09.2013
Mısır’da “Gel Musa Gel”, Suriye’de “Gel USA Gel” Diyorlar
20.08.2013
Mim–Sad–Ra ve 4. süreç: Rabiâ
17.08.2013
Mısır İslam Devrimi
06.08.2013
Mârifet; Muhalif ya da Taraftar Olmak Değil, Erdemli Olmaktır
02.08.2013
Gezi’nin Kemalist Çevrecileri, Dut Ağaçlarını da Severler mi?
29.07.2013
Evvel The Times İçinde, Kalbur Saman İçinde...
24.07.2013
Alev Alatlı Roman Serisi
22.07.2013
'Müslümanlar'ı yeniden Kardeşler yapan Müslüman Kardeşler
20.07.2013
Üç Tarafı Kürdistan’la Çevrili Barış Süreci
24.06.2013
Yazarlarımız “Kuzey Kürdistan Birlik ve Çözüm Konferansı”nda Ne Dediler?
18.06.2013
Kürtler’in Mücadelesi Rejim Değişikliği Değil, Hürriyet ve İstiklâl Mücadelesi Olmalıdır
31.05.2013
Kürtçe Edebiyatın İlk Çizgi Çocuk Kahramanı “Guldexwîn”, Dîwan Yayınları’ndan Çıktı
26.05.2013
Yalnızlık Büyük Bir Nimettir
18.04.2013
Altan Tan: Kürt Ergenekonu açılsın, Hakikatleri Araştırma Komisyonu kurulsun‏
21.02.2013
1923 CHP, 2023 AK Parti: Bu Utanç Mirasını mı Paylaşamıyorsunuz?
28.12.2012
- Robozkê şehîdlerinin âzîz hatırâsına -
25.12.2012
Seyyid
24.12.2012
Arap Baharı'nın İki Sayfası
15.12.2012
Bir Yanım Su, Bir Yanım Ateş; Aç Bana Kucağını Bangladeş – 1
0 0
ÖNEMLİ NOT: Bu sayfalarda yayınlanan okur yorumları okuyucuların kendilerine ait görüşlerdir. Yazılan yorumlardan DÜZCE YEREL HABER GAZETESİ veya duzceyerelhaber.com hiçbir şekilde sorumlu tutulamaz.
Kod8
GÜNÜN YAZARLARI
Günün Yazarları



Kod8