Mensur Akgün

Karar Gazetesi



Bookmark and Share

Kerç Boğazı ve Türkiye


5.12.2018 - Bu Yazı 138 Kez Okundu.
Yorum : 0 - Onay Bekleyenler : 0

 Kerç Boğazı Karadeniz ile Azak Denizini birbirini bağlayan 35 kilometre uzunluğunda, Çanakkale ve İstanbul Boğazlarına kıyasla oldukça geniş bir uluslararası su yolu. Sovyetler Birliği çöktükten sonra geçiş rejimi 2003 yılında Ukrayna ve Rusya arasında bir antlaşmayla kuruldu. Fakat Rusya’nın Kırım’ı ilhakı ve boğazı iki kıyısını birbirine bağlayan köprü yapması rejimin işleyişini zorlaştırdı.

25 Kasım’da Rusya’nın Ukrayna’ya ait iki küçük savaş gemisini ve bir yardımcı geminin  karasularına girdiği gerekçesiyle durdurmak istemesi, bu gemilere ateş açması ve mürettebatını gözaltına alması iki ülke arasında zaten var olan sorunların kriz boyutuna taşınmasına, Ukrayna’nın olağanüstü hal ilan etmesine, NATO’nun tepki göstermesine yol açtı. Neyse ki günümüz itibarıyla kriz büyük ölçüde yatışmış görünüyor.

Belli ki bu yüzden iki ülke birbiriyle çatışmayacak, uluslararası barış ve güvenliği tehdit edecek mahiyette bir gerilim yaşanmayacak. Başta ABD olmak üzere soruna taraf olabilecek ülkelerin açıklamalarına ihtiras değil itidal hakim. Rahatsızlık belirliyor, Kiev’i destekleyen açıklamalar yapılıyor. Ama provokatif davranışlardan da kaçınılıyor. Türkiye’nin itidalli tutumunun da övgüye değer olduğunu belirtmek gerek.

***

İki tarafın da kendince haklı gerekçeleri var. İsterseniz taraflardan birinin pozisyonunu benimseyip ona destek olabilirsiniz. Ancak böylesi bir tutum krizin yatışmasından çok tırmanmasına, desteklemediğiniz tarafın sizinle olan ilişkilerinin zarar görmesine yol açar. Hayati çıkarlarınızı doğrudan tehdit etmeyen sorunlara taraf olmamak, Türkiye’nin yaptığı gibi arabuluculuk, kolaylaştırıcılık teklifinde ve teşebbüsünde bulunmak en doğru yaklaşım.

Yine de bu sorunun tırmanabileceğini, bizi zor tercihler yapmak durumunda bırakabileceğini göz ardı edemeyiz. Nihayetinde egemenlik alanları üstüne bir gerilim söz konusu olan. Ne Ukrayna’nın yakın gelecekte Kırım’ın ilhakını kabullenmesi, ne de Rusya’nın geri adım atması mümkün. Bugün Kerç Boğazı yarın başka bir sorunun iki ülke ilişkilerindeki tansiyonu arttırması olası.

***

Türkiye’yi zorlayabilecek en ciddi senaryo NATO müttefiklerinin Montreux Sözleşmesi sınırlamalarının üstünde bir askeri gücü Karadeniz’e geçirmek için Türkiye’den talepte bulunması olabilir. Ankara 2008 Gürcistan krizi sırasında yaşanana benzer ve belki ondan çok daha yoğun baskı altında kalabilir. Hatta Karadeniz’e kıyıdaş ülkelerden bir ya da bir kaçı Montreux Sözleşmesi’nin tadilatı için teşebbüse bile geçebilir.

Unutmayalım ki ABD bayrak göstermeyi, askeri güç gösterisinde bulunmayı, güç gösterisini diplomasisinin aracı olarak kullanmayı sevmekte. Daha geçtiğimiz hafta biri güdümlü füze taşıyan iki savaş gemisini Tayvan Boğazı’ndan geçirerek Çin’e mesaj vermiş, bu geçişin mesaj vermek amacıyla yapıldığı da açıkça belirtilmişti. Zaten Montreux sınırlamaları çerçevesinde Karadeniz’de de bayrak göstermekte.

Bizim için sorun ABD ve başka devletlerin Montreux Sözleşmesi’nin kıyıdaş olmayan ülkelerin bu denizde aynı anda bulundurabilecekleri maksimum ağırlık olan 45 bin tonluk kısıtlama başta olmak üzere sınırlamalardan kurtulmak, Karadeniz’de sürekli ve etkin bir şekilde bayrak göstermek istemeleri halinde doğabilir. 1936’dan bu yana Türkiye’nin güvenlik gereksinmelerine hizmet eden, bize pazarlık kozları sağlayan bir antlaşma masaya yatırılmaya çalışılabilir…

.

Facebook Yorumları

Kod8
16.12.2018
Arabesk sever misiniz?
13.12.2018
Girmesi zor, çıkması daha da zor...
9.12.2018
Benim çocukluğumda Google yoktu...
5.12.2018
Kerç Boğazı ve Türkiye
2.12.2018
Geçmişe özlem…
28.11.2018
Silahsızlanma ilke olmaktan çıkarken
26.11.2018
Zeytin sever misiniz?
19.11.2018
Ütopya
11.11.2018
Fabrika ayarlarına geri dönüş
7.11.2018
Yeni yaptırımlar, yeni sorunlar belki de yeni imkanlar
4.11.2018
Daha güçlü bir Türkiye’ye doğru
31.10.2018
Orta menzilli füzeler sorunu
29.10.2018
Göç...
24.10.2018
Cumhurbaşkanı’nın konuşması
22.10.2018
Mistura ayrılırken…
17.10.2018
Kaşıkçı sorununun muhtemel siyasi sonucu
14.10.2018
Kriz yönetimi başarısı
10.10.2018
Amerika ne yapacak?
7.10.2018
Nobel Barış Ödülü ve cinsel şiddet
3.10.2018
Çözüm umudu var mı?
30.9.2018
BM konuşmalarının satır araları
26.9.2018
Sivil kayıplar
23.9.2018
Tasarım ya da tasarımı sorgulama bienali…
19.9.2018
Soçi mutabakatının sonuçları
16.9.2018
Soçi öncesinde bir değerlendirme
13.9.2018
Yolun sonu mu?
10.9.2018
Glocalization, Kars ve Kaşar…
5.9.2018
Devletler pozisyon değiştirir
2.9.2018
Bir pazar yazısı olarak arkadaşlık
29.8.2018
Eksen kayması
26.8.2018
Pazar yazısıyla huzur aramak…
22.8.2018
Kofi Annan’ın ardından
19.8.2018
Amatör izlenimler
16.8.2018
Tansiyon düşerken
12.8.2018
Kriz tırmanırken
9.8.2018
9 Ağustos 1945
5.8.2018
Krizi yaşarken ve aşarken…
2.8.2018
Suriye sorunu çözülürken
29.7.2018
BRICS
24.7.2018
Dışişleri Bakanı Çavuşoğlu’yla ufuk turu
22.7.2018
Bir diplomatik, bir de askeri zafer
16.7.2018
Dünya siyasetini magazinleştirmemek
8.7.2018
AB topu taca atıyor...
4.7.2018
NATO krizine doğru
1.7.2018
İran senaryoları…
27.6.2018
Sorunlar ve çözümler…
24.6.2018
Yarının gündemi
21.6.2018
Mülteci sorunumuz
17.6.2018
Çözüm belli ama irade yok
13.6.2018
İyi bir başlangıç ama sonucu kestirebilmek güç
10.6.2018
Bir sarsıntı daha
6.6.2018
Sevindirici bir gelişme
3.6.2018
Ticaret sadece ticaret değildir
30.5.2018
Nükleer silahlar yayılabilir
27.5.2018
Pozisyon almak güçleşiyor
23.5.2018
İmkansızı istemek
20.5.2018
Said’den günümüze Filistin sorunu...
16.5.2018
Dünya düzeni de sarsılıyor
14.5.2018
Batı ittifakı çökerken
9.5.2018
Biraz da alanımız üstüne…
2.5.2018
Birleşme yerine bir arada yaşama
30.4.2018
Marx 200 yaşında…
25.4.2018
Trump’ı ikna edebilecek mi?
22.4.2018
Montrö’nün değişmesi gerekmiyor
18.4.2018
Amerika’nın müdahaleleri
15.4.2018
Dünya savaşı riski azaldı
12.4.2018
Seçim yapmak gerekli mi?
8.4.2018
Veliaht prensin ABD ziyareti
2.4.2018
15 yıl sonra
28.3.2018
Varna buluşmasının ardından
25.3.2018
Haluk Ülman’ın ardından
21.3.2018
Afrin Harekatı’nın sonuçları
19.3.2018
Yeni Dışişleri Bakanı
14.3.2018
İpek Yolu canlanırken
11.3.2018
Büyük bir kriz ertelendi
7.3.2018
Yeni silahlar ve yeni dengeler
4.3.2018
Ticaret savaşları
28.2.2018
Çin…
25.2.2018
Çözüm için çözüm…
18.2.2018
Normalleşmeye doğru
14.2.2018
Kore’den Suriye’ye Amerika
11.2.2018
Ya normalleşecek ya da kopacak
7.2.2018
İki ülkenin de dikkatli olması gerekiyor
4.2.2018
Türkiye’nin dış politika algısı
31.1.2018
ABD’nin önündeki dört engel
28.1.2018
Soçi toplantısına doğru
24.1.2018
Operasyonun hedefleri
21.1.2018
Pence’in Ortadoğu ziyareti
10.1.2018
KKTC seçimleri ve Kıbrıs sorunu
7.1.2018
PESCO
3.1.2018
İran’ın sorunu aslında bizim de sorunumuz
24.12.2017
Göründüğünden daha da önemli bir diplomatik başarı
17.12.2017
İİT zirvesi neden başarılıydı?
13.12.2017
2017 Nobel Barış Ödülü
10.12.2017
Kudüs’ün statüsü
6.12.2017
ABD Büyükelçiliği sorunu
3.12.2017
Kuzey Kore’nin son denemesi
29.11.2017
Umut vaat eden gelişmeler
19.11.2017
Bir krizin ardından
15.11.2017
Boğazlar hakkında bir hatırlatma
12.11.2017
Kendi kaderini belirleme üstüne
8.11.2017
Yeni bir istikrarsızlık riski
1.11.2017
Balfour Deklarasyonu 100 yaşında
30.10.2017
Katalonya krizi derinleşirken
25.10.2017
Dünya siyasetinde mükemmeli aramamak
22.10.2017
Mızrak çuvala gerçekten sığmıyor
18.10.2017
Üyeliği değil, ilişkileri düşünme zaman
15.10.2017
Bu kez de İran yüzünden
11.10.2017
Yeni bir yöntem gerek
8.10.2017
Katalonya sonrası
4.10.2017
iyi şeyler de oluyor..
1.10.2017
Katalonya referanduma giderken
27.9.2017
Irak’ın toprak bütünlüğünü savunmak
24.9.2017
Dengeli bir açıklama..
17.9.2017
Astana’dan Cenevre’ye
13.9.2017
Referanduma tepki
6.9.2017
Hidrojen bombası
3.9.2017
Rohingyalar için ne yapabiliriz
30.8.2017
Dünyaya nasıl bakmalı?
28.8.2017
SETA’nın Fırat Kalkanı raporu
23.8.2017
Thucydides tuzağı
20.8.2017
Otonom silah sistemleri
16.8.2017
ABD, Venezuela’ya müdahale eder mi?
13.8.2017
Kriz kontrolden çıkarsa
6.8.2017
AB ve ABD arasında yeni bir sorun
2.8.2017
Dmitri Trenin karamsar değil
30.7.2017
Zamanı geriye sarmak mümkün değil ama…
26.7.2017
722 sayılı yasa taslağı
23.7.2017
Türkiye'de dış politika algısı..
19.7.2017
Altı cephede savaş
16.7.2017
Bir yılın ardından
12.7.2017
Musul kurtarıldı...
9.7.2017
Bir tur daha bitti
2.7.2017
Türkiye’nin askeri varlığı
25.6.2017
Körfez gerilimi tırmanırken
21.6.2017
Son bir deneme?
14.6.2017
Michael Pence’i daha iyi tanımamız gerekebilir…
11.6.2017
Trump Doktrini
7.6.2017
Katar krizi
4.6.2017
Mülteci sorunu
31.5.2017
Atlantik İttifakı zayıflarken…
28.5.2017
NATO ile müdahale
24.5.2017
Trump değişti mi?
22.5.2017
İlk turda seçildi
21.5.2017
İlk turda seçildi
17.5.2017
‘Din’ anlayışımız üzerine
14.5.2017
53 yıl sonra bir ilk…
10.5.2017
Avrupa derin bir nefes aldı
7.5.2017
Taksit-taksit barış
3.5.2017
Yeni bir fırsat penceresi
30.4.2017
Makedonya krizi
23.4.2017
Bitirilemeyen bir savaş
19.4.2017
Bardağın dolu yarısı
16.4.2017
17 Nisan’ın gündemi
13.4.2017
Büyük pazarlık
9.4.2017
Amerika’nın müdahalesini anlamlandırmak
5.4.2017
Sisi’nin Washington ziyareti
2.4.2017
Lavrov’dan önemli açıklamalar
29.3.2017
60 yaş krizi
22.3.2017
IŞİD yenilirken...
0 0
ÖNEMLİ NOT: Bu sayfalarda yayınlanan okur yorumları okuyucuların kendilerine ait görüşlerdir. Yazılan yorumlardan DÜZCE YEREL HABER GAZETESİ veya duzceyerelhaber.com hiçbir şekilde sorumlu tutulamaz.
Kod8



Kod8