Mustafa ARMAGAN

Yeni Şafak



Bookmark and Share

10 dakikada referandum tarihimiz


16.4.2017 - Bu Yazı 536 Kez Okundu.
Yorum : 0 - Onay Bekleyenler : 0

 Cumhuriyet tarihinin 7. referandumunda Cumhurbaşkanlığı sistemine geçip geçmeyeceğimizi oyluyoruz. Sonuçlar vatana, millete hayırlı olsun diyor ve bu özel günde referandum tarihimize hızlı bir bakış atmanın faydalı olacağına inanıyoruz.


Efendim, referandum kavramı siyasî hayatımıza 1961 Anayasası'yla girmiştir. Ancak ilginç olan nokta, bu anayasanın da bir referandumla kabul edilmiş olmasıydı! Biraz garipti ama Temmuz 1961 referandumu, referandumu getirecek olan 1961 Anayasasını doğurmuştu.

Peki bu ilk referandumda sandıktan nasıl bir sonuç çıktı dersiniz?

Yüzde 62 Evet, yüzde 38 Hayır çıkmıştı.

Darbecilerin onca tehdit ve baskılarına rağmen 9 Temmuz 1961'de yapılan referandumunda yüzde 40'a yakın Hayır oyu çıkmış ama sonuçta çoğunluk Evet dediği için Anayasa kabul edilmişti.

Bu arada en çok Hayır oyu veren il yüzde 58 ile Kütahya, en çok Evet diyen il ise –çok şaşırtıcı ama feodal yapısı nedeniyle anlaşılır sebeplerle- yüzde 98 ile Mardin olmuştu. Hayır diyen iller sıralaması en yüksekten başlayarak şöyle gerçekleşti:

Kütahya (58), Samsun (57), Manisa (56), Aydın (56), Bolu (55), Zonguldak (53), Bursa (53), Sakarya (53), Çorum (52), Denizli (51), İzmir (50,2), Muğla (49,2)…

Böylece referandumlar tarihimiz Evet ile başlamış oldu.

Bundan sonraki referandum için ise tam 21 yıl, 4 ay beklememiz gerekecekti.

İKİNCİ REFERANDUM

12 Eylül 1981 askeri darbesi Türkiye'nin siyasî hayatına bir anayasayla müdahale edecekti.

Darbeden sonra Devlet Başkanı gibi kerameti kendinden menkul bir unvan alan Kenan Evren, aynı zamanda kendisini Cumhurbaşkanı seçtirecek Anayasa referandumunu 7 Kasım 1982 tarihinde yaptırdı. İlginç olan husus, ilk iki referandumumuz Anayasaların kabulüne tahsis edilmişti.

Sonuçta yüzde 91 oranında Evet'e karşılık, sadece yüzde 9 Hayır oyu çıkmış ve 1982 Anayasası kabul edilerek yürürlüğe girmişti.

1982 referandumunda en çok Hayır oyu veren iller 21 yıl öncekinın zıddına bu defa Güneydoğu bölgesine kaymış, başı ise yüzde 23,5 ile Bingöl çekmişti. Bingöl'ü yüzde 20 ile Diyarbakır, yüzde 17 ile Tunceli ve Hakkari takip ediyordu. Muş ve Elazığ yüzde 15 sınırında takılmıştı. Onların arkasından Mardin ve Bitlis (13), Siirt ve Ankara (12), Kocaeli, Konya ve İstanbul (11) geliyordu.

En yüksek Evet oyu ise yüzde 97 ile Kars ve bir puan altında Ağrı ve Bilecik'ten çıkmıştı. Onları Adıyaman, Tokat, Şanlıurfa ve Artvin (95) takip ediyordu.

Böylece bugün tam bir yamalı bohçaya dönen 82 Anayasası'na Evet demiş oluyorduk.

İlk iki referandumumuzda Evet demiştik. Peki 3. referandumda nasıl bir sonuç alınacaktı?

SİYASİ YASAKLAR REFERANDUMU

1982 Anayasası'nin geçici 4. maddesi eski siyasetçilere 5 ve 10'ar yıllık siyasi yasaklar getirmişti. Mesela Demirel, Ecevit, Erbakan ve Türkeş yasaklıydı. Partileri vardı ama siyasete giremiyorlardı. Yasakların kaldırılıp kaldırılmaması noktasında halka başvuruldu.

İlk referandumdan tam 21 yıl, 3 gün sonra gerçekleşen 1987 Anayasa değişikliği referandumunda sandıktan kıl payı da olsa Evet çıktı. 11 milyon 711 bin seçmen Evet, 11 milyon 636 bin seçmen ise Hayır demişti. Yüzde 49,8'e 50,1 ile yasaklar kaldırıldı. Yaklaşık 75 bin oy farkı ile 12 Eylül öncesindeki siyasetçilere siyasete dönüş yolu açıldı.

En çok Hayır oyu yüzde 71 ile Turgut Özal'ın memleketi Malatya'dan çıkarken en çok Evet oyu yüzde 78 ile Tunceli'den çıkacaktı. Malatya'yı Hayır'da Gümüşhane ve Yozgat (67) ile Kayseri (64) izlerken Tunceli'yi Evet'te izleyen iller Isparta (71), Mardin (67) ve Hakkari (63) olacaktı.

HAYIR ÇIKAN TEK REFERANDUM

Siyasi yasakları kaldıran referandumun ertesinde, 25 Eylül 1988'de bir ilk gerçekleşti ve anayasanın 127. maddesineki yerel seçimlerin 1 yıl erkene alınıp alınmaması halka soruldu. Halk “Bu lüzumsuz işlerle beni neden meşgul ediyorsunuz?” dercesine yüzde 65 oranında Hayır dedi. Evet oyları yüzde 35'te kalmıştı. Bu Hayır ile sonuçlanan tek referandum olarak tarihe geçecekti.

Bu referandumda Hayır'ların başını çeken il yüzde 82 ile Tunceli olurken en çok Evet diyen il de yüzde 58 ile Malatya idi. Her iki ilin oylarını ne kadar bilinçli kullandıkları, bundan sonraki referandumların sonuçları takip edince anlaşılıyor…

AK PARTİ REFERANDUMLARI

Bundan sonra Ak Parti referandumları dönemi başladı.

21 Ekim 2007 tarihinde yapılan 5. referandumda halka Cumhurbaşkanının halk tarafından ve 5+5 sistemiyle seçilip seçilmeyeceği soruldu.

Cevap, bu defa da Evet oldu. Hem de yüzde 69 gibi rekor sayılabilecek bir oyla. Hayır diyenlerin oranı ise yüzde 31'de kaldı.

Böylece bugün oylanacak olan Cumhurbaşkanlığı Sistemi'nin temeli 10 yıl öncesinden atılmış oluyordu.

2007 halk oylamasında en çok Hayır veren il yüzde 65 ile Tunceli olurken en fazla Evet oyu veren il ise yüzde 95 ile Bingöl olacaktı.

Nihayet bundan yedi yıl önce sandık başına 82 Anayasası'nın 26 maddesi üzerinde değişiklik için gittik.

12 Eylül 2010 tarihinde gerçekleştirilen referandumda halkın yüzde 58'i Evet dedi, Hayır oyları ise yüzde 42'de kaldı.

Bundan önce olduğu gibi sandıktan en çok Hayır çıkaran il yüzde 81 ile Tunceli oldu. Onu Kırklareli ve Edirne (74) ile Muğla (69) takip etti. En çok Evet veren il ise yüzde 96 ile Ağrı oldu. Ağrı'dan sonra yüzde 95 ile Bingöl, Siirt ve Batman, 94 ile Van, Şanlıurfa, Hakkari ve Diyarbakır en çok Evet diyen iller oldu.

Referandumlar bitti ama bu arada bir referandumun da kıyısından dönüldüğünü belirtelim.

2001 yılında Anayasanın “Başlangıç” metni ile 33 maddesinde değişiklik yapan kanun TBMM'de kabul edilince 10. Cumhurbaşkanı Ahmet Necdet Sezer sadece bir maddeye takıldığı için milletvekillerinin ödenek ve yolluklarına dair 27. maddenin referanduma sunulmasına karar vermişti.

TBMM derhal harekete geçerek yasanın 27. maddesiyle ilgili yeni bir anayasa değişikliğine gitti. Böylece Sezer'in bu gereksiz referandum külfetinden kıl payı kurtulmuş olduk.

Lüzumlu veya lüzumsuz, olumlu veya olumsuz, 6 referandum geçirdik bugüne kadar. 5 kere Evet, 1 kere Hayır dedik. Bakalım bu akşam sonuç nasıl tecelli edecek?

.

Facebook Yorumları

reklam
7.5.2017
Çankaya’nın karakutusu Latife Hanım mı?
16.4.2017
10 dakikada referandum tarihimiz
9.4.2017
Ayak öptüren cumhurbaşkanından alın öptüren cumhurbaşkanına
26.3.2017
Osmanlı hanedanının malları haraç mezat nasıl satıldı?
19.3.2017
Çanakkale’de Kemalist mitolojinin örttüğü bir yenilgi
21.6.2015
Demirel doğrularıyla ve yanlışlarıyla bir kitap gibiydi
14.6.2015
27 Mayısçılar ezanı yeniden Türkçe yapacaklardı
7.6.2015
İsmet İnönü’nün tarihe geçen 10 sözü
31.5.2015
Fatih bugün dirilseydi bize ne derdi?
24.5.2015
Mustafa Kemal Paşa’yı Samsun’a Vahdettin gönderdi
17.5.2015
Bediüzzaman’ın bilinmeyen bir risalesi
10.5.2015
Rumelihisarı’ndaki cami yıkılıp yerine tiyatro sahnesi yapılmıştı
3.5.2015
3 Mayıs Türkçülük Günü nasıl başlamıştı?
26.4.2015
Soykırım iddiaları, siyasî ve tek taraflı bir bakışın ürünü
19.4.2015
İngilizlerin ‘Hind soykırımı’nı kabul edecek miyiz?
12.4.2015
Sultan Abdülhamid'i İngilizler mi Almanlar mı devirdi?
29.03.2015
Çiçek aşısını Osmanlılar buldu, İngilizler protesto etti
22.03.2015
Bediüzzaman: Eserine gömülen adam
15.03.2015
Mustafa Kemal'in Çanakkale'deki rolü abartıldı mı?
08.03.2015
Hamide’nin hikâyesi
01.03.2015
Vahidüddin’in cenazesi haciz memurlarından nasıl kaçırılmıştı?
22.02.2015
Heidi’nin ayakları neden çıplaktı?
15.02.2015
Abdülhamid’in âhı
08.02.2015
“Elhamra Sarayı’nın avlusunda oturup ağladım”
01.02.2015
Mustafa Kemal’in Yavuz hakkındaki fikri nasıl değişti?
25.01.2015
Cizre’den Cezerî’ye kaybolan değerlerimiz
11.01.2015
119 yıl önceki rehine krizini Abdülhamid nasıl çözmüştü?
28.12.2014
Menemen’de ajanlar cirit atıyordu!
21.12.2014
Karikatürist Cem kalemini neden kırmıştı?
14.12.2014
Harf İnkılabı’nın istatistik gerçekleri
07.12.2014
Churchill, Atatürk için o sözü neden söyledi?
30.11.2014
İstiklal Savaşı’na gönderilen parayı yiyenlerden hesap soruldu mu?
23.11.2014
Kolomb Amerika’nın ilk değil, son kâşifidir
16.11.2014
Ak Saray’ın hikâyesi
09.11.2014
Atatürk bu sözü söyledi mi: “Bu din batacak, ileride yeni bir din çıkacak”
02.11.2014
ABD’nin efsane Başkanı Jefferson, Kur’an okumuş
26.10.2014
Osmanlı’nın Cihan Harbi’nde son direnişi
19.10.2014
Kutü’l-Amare zaferi neden unutturuldu?
12.10.2014
Mustafa Kemal Paşa Halep’te esir düşmüş
05.10.2014
Süleyman Şah’ın mezarına sahip çıkmak
28.09.2014
Hasan Tahsin efsanesi yerine Süleyman Fethi gerçeği
21.09.2014
Kral kabul etseydi, İngiltere belki de Müslüman olacaktı
14.09.2014
Resmî tarihin enkazı ne zaman kaldırılacak?
07.09.2014
Yakın tarihin ‘Kara Defter’i açıldı, İlk kez ortaya çıkan gerçekler
31.08.2014
Darbecilerin Cumhurbaşkanlığı yemini de değiştirilmeli
24.08.2014
Ahmet Davutoğlu: Tarihî derinlik
17.08.2014
Atatürk Kur’an’ı neden Türkçeye çevirtmişti?
10.08.2014
Az bilinen bir cumhurbaşkanlığı seçimi hikâyesi
03.08.2014
“Yahudi halkı nasıl icat edildi?”
27.07.2014
Atatürk, Avrupa’ya “Filistin’den elinizi çekin” dedi mi?
20.07.2014
Peygamber Efendimiz’in (sav) Gazze’de yatan dedesi Ankara’ya kadar gelmiş
13.07.2014
O fotoğraf cephede mi çekildi?
06.07.2014
Bir cumhurbaşkanı adayı tehditle istifa ettirilmişti
29.06.2014
Musul’un anlatılmayan hikâyesi
22.06.2014
Ekmeleddin Bey’e Atatürkçülük testi
15.06.2014
Musul’u Şeyh Said yüzünden mi kaybetmiştik?
08.06.2014
İsmi silinmek istenen Karabekir Paşa Doğu’da yağmur duasına bile çıkmıştı
01.06.2014
Ayasofya Camii ve “Osmanlısızlaştırma”nın sonu
25.05.2014
Osmanlı madenlerde yalnız insanların değil, hayvanların da hakkını gözetmiş
18.05.2014
‘Cadı avı’nın gerçek hedefi neydi?
12.05.2014
Ayasofya’da, Türk düşmanı Curzon’un izinden gidenler
04.05.2014
Türkiye Cumhuriyeti’ni Almanlar mı şekillendirdi?
27.04.2014
Şûra âyetinin gölgesinde toplanan Meclis
20.04.2014
Cumhurbaşkanlarının ilkleri ve enleri
13.04.2014
YouTube yasağı Atatürk sebebiyle miydi?
06.04.2014
1946 seçim faciası
30.03.2014
10 dakikada Osmanlı’dan Cumhuriyet’e seçimler
23.03.2014
Tek Parti döneminde sansür
16.03.2014
‘Ezan şehidi’ Menderes ve ‘Hürriyet şehitleri’
09.03.2014
Abdülhamid’in Kırım’a gönderdiği öğretmenleri Ruslar sınır dışı etmişti
02.03.2014
Teâli-i İslâm Cemiyeti, Yunan uçaklarından atılan bildiriyi yalanlamış
23.02.2014
Bediüzzaman’ın, hiç unutulmamasını istediği vasiyeti
16.02.2014
Mahidevran Sultan'ın azaplı günleri
09.02.2014
Halep’den Yavuz’a yazılan ‘Bizi kurtar’ mesajı
02.02.2014
Tarihimize atılan iftirayı ABD’li tarihçi temizledi
27.01.2014
1925’te demokratik Cumhuriyet’e giden yoldan nasıl sapmıştık?
19.01.2014
Haşhaşiliğin örtülü tarihi
12.01.2014
Akşemseddin’in Fatih’e mektubu
05.01.2014
Osmanlı, Şiiliği neden hak mezhep olarak kabul etmedi?
29.12.2013
Cumhuriyet tarihinde rüşvet ve Yüce Divan
22.12.2013
Rüşvetin tarihinden…
15.12.2013
Tekke ve zaviyeleri kapatan kanun anayasaya aykırıydı
08.12.2013
Bediüzzaman’ın hayatından bilinmeyen bir sayfa
01.12.2013
Osmanlı Arşivi, Bulgaristan’a nasıl satıldı?
24.11.2013
Kürdistan’ı Evliya Çelebi bile kullanmış
17.11.2013
Barzani’nin bir dedesini İttihatçılar idam etmiş, amcası ise Türkiye’ye sığınmıştı
10.11.2013
Ayasofya davasında yenildik mi?
03.11.2013
Atatürk’ten, Ayasofya’yı müze yapmasını Amerika istemiş
27.10.2013
İstiklal Mahkemeleri’nde adalet var mıydı?
20.10.2013
Cehennemi göğsünde söndüren adam: Bediüzzaman
13.10.2013
İskilipli Atıf Hoca’yı asanlardan biri de Andımız’ın mucidiydi
06.10.2013
Meğer, Andımız’ın mucidi ezanı da Türkçeleştirmiş!
29.09.2013
Mustafa Kemal q harfini alfabeden neden çıkardı?
22.09.2013
Ne bitmez kinmiş bu Ya Rabbi!
15.09.2013
Meğer Esed’in dedesi Suriye’ye ihanet etmiş
08.09.2013
Sivas Kongresi’nin ABD’ye gönderdiği mektup Nutuk’ta neden yer almadı?
01.09.2013
Bir maymun İstiklal Savaşı’nı kazanmamıza nasıl yardım etmişti?
25.08.2013
95 yıl önce Suriye için savaşmıştık
18.08.2013
İhvan’ın darbecilere direnişi geçmişteki acı bir tecrübeye dayanır
11.08.2013
154 yıl önce bir başka ‘Ergenekon’ yargılanmıştı
04.08.2013
Bu hastanenin adı Hamidiye Etfal; Şişli nereden çıktı?
28.07.2013
Osmanlı sarayında doğum nasıl olurdu?
21.07.2013
Suriye’yi nasıl terk etmiştik?
14.07.2013
Müslüman Kardeşler nasıl bir örgüttür?
07.07.2013
Mısır’ı Lozan’da verdiğimizi biliyor muyuz?
30.06.2013
Ayasofya’yı müze yapma fikri İngilizlerden gelmiş
23.06.2013
Abdülaziz’in yaptıramadığı caminin arsasını kimler yağmaladı?
16.06.2013
31 Mayıs’tan 31 Mart çıkarmak
09.06.2013
İnönü, Taksim’deki Müslüman mezarlığını yok etmişti
02.06.2013
Yavuz 40 bin Alevi’yi katlettirdi mi?
26.05.2013
Mustafa Kemal, Samsun’a kaçarak mı gitti?
12.05.2013
Sevr neden imzalanmıştı?
05.05.2013
Sultan Vahdettin, vatana ihanet suçlamasını böyle reddetmişti
28.04.2013
“Anayasamız Kur’an’dır” diyen devlet başkanı kimdi?
21.04.2013
‘Kız gibi tarih yapma’ takıntısı bizi buraya getirdi
31.03.2013
Meğer Erzurum Kongresi’nde Türk-Kürt kardeşliği çağrısı yapılmış
24.03.2013
Bir zamanlar Diyarbekir halkı Mustafa Kemal’i Kürt kabul ediyormuş
17.03.2013
CHP’nin parti kapattıran demokrasi anlayışı
10.03.2013
Bir şeyhülislamın kemikleri üzerine anıt dikmişiz
03.03.2013
Hilafeti kim kaldırdı?
24.02.2013
500 yıllık camiyi yıkıp yerine heykel yaptılar
17.02.2013
Vatikan’da ‘Yaşasın Sultan Hamid’ sesleri
10.02.2013
‘Adalet mülkün temelidir’ sözü Hz. Ömer’e aittir
03.02.2013
Atatürk zamanında 64 bin kişinin kafatası fişlenmişti
27.01.2013
Abdülhamid’in deniz itfaiyesi vardı, bizim yok!
20.01.2013
Kanuni’yi kıyasladıkları Fransız Kralı’na bakın
13.01.2013
Hudeybiye barışı neydi?
06.01.2013
Damat Ferid ile Atatürk ortakmış!
30.12.2012
Atatürk son Osmanlı devletinin kurucusu mu?
23.12.2012
‘Bayezid-i Veli’ ecdadımız değil mi?
16.12.2012
Fatih’e atılan bir iftiraya cevap
09.12.2012
Şehzade Mustafa neden katledildi?
02.12.2012
İşte Kanuni’nin muhteşem mektubu
25.11.2012
İsrail (+) işaretini yasaklamış
18.11.2012
Vahdettin’in Mustafa Kemal’e verdiği sır neydi?
04.11.2012
7 soruda Harf İnkılabı
28.10.2012
Da Vinci'nin köprü projesini Osmanlı beğenmemişti
21.10.2012
85 yaşındaki ‘Nutuk’ tabu olmaktan çıkarılmalı
14.10.2012
Meğer modern hemşireliğin kurucusu bir zenciymiş(!)
07.10.2012
Mustafa Kemal’in hayatından yazılmayan bir sayfa
30.09.2012
Abdülhamid'in Balyoz'u
23.09.2012
Peygamberimiz'e hakaret krizini Abdülhamid nasıl çözerdi?
16.09.2012
Boraltan faciası tek değil ki!
09.09.2012
Atatürk, Amerika'nın Türkiye'yi demir ağlarla örmesini istemişti
02.09.2012
Atatürk'ün demir ağlarını da yabancı şirketler örmüştü
26.08.2012
Osmanlı'nın en zayıf halkası
19.08.2012
İlk Meclis'te bir milletvekili kaçırılmamış, öldürülmüştü
12.08.2012
Yavuz Sultan Selim, Ebrehe'ye karşı!
12.08.2012
Yavuz Sultan Selim, Ebrehe'ye karşı!
05.08.2012
Küçük Ülkü
29.07.2012
Lozan'ın gizli maddeleri
22.07.2012
Laik CHP, ABD gemisini mahya ile karşılamıştı
15.07.2012
Tokyo Camii'ni Atatürk yaptırmadı
08.07.2012
İlk hava şehitlerimizin uçağı da Suriye'de düşmüştü
01.07.2012
'Bursa Nutku'nu sömürmekten vazgeçin artık
24.06.2012
Atatürk'ün kız kardeşini CHP dışlamış, DP sahip çıkmıştı
17.06.2012
Atatürk'ün bilinmeyen kız kardeşi
10.06.2012
Atatürk'ün mal varlığı
03.06.2012
Fatih'in Kürt hocası
27.05.2012
Bugünkü Kemalizm bile 27 Mayıs darbesinin ürünü
20.05.2012
Atatürk, Hasan Tahsin'in adını neden anmadı?
13.05.2012
Bir devlet armamız bile yok
06.05.2012
Ayasofya kime satıldı?
29.04.2012
Siz mi dine baskı yapmadınız?
22.04.2012
Sayın Kılıçdaroğlu, işte ahır yapılan camilerin belgesi
15.04.2012
Atatürk, Hitler'e neler yazmıştı?
08.04.2012
Hanedan kovulurken mallarını kim kaptı?
01.04.2012
Kur'an-ı Kerim 88 yıl sonra yeniden liselerde
25.03.2012
Cemal Paşa'nın Afganistan'da ne işi vardı?
18.03.2012
Osmanlı kadar başına taş düşmesin e mi!
11.03.2012
İstiklal Mahkemesi, sanıkları asabilmek için yürürlüğe girmemiş kanuna sarılmış
04.03.2012
Hilafetin kaldırılmasını İngilizler mi istemişti?
26.02.2012
Avrupa'da yamyamlığın karanlık tarihi
19.02.2012
'Büyük Fetih'in ışığında Fetih 1453
12.02.2012
Abdülhamid'in Galatasaray'ı dindarlaştırma projesi
05.02.2012
Eğitim Bakanlığı da darbeciler tarafından "Millî" yapılmıştı
29.01.2012
Genelkurmay, Karabekir Paşa'yı yine unuttu
22.01.2012
Tarihe ışık tutan Avni Paşa'nın hatıratı çıktı
15.01.2012
Milleti mehterle buluşturan Genelkurmay Başkanı da tutuklanmıştı
08.01.2012
İdama mahkûm edilen Genelkurmay Başkanı
01.01.2012
Atatürk, bir paşayı Meclis'in elinden nasıl kurtardı?
0 0
ÖNEMLİ NOT: Bu sayfalarda yayınlanan okur yorumları okuyucuların kendilerine ait görüşlerdir. Yazılan yorumlardan DÜZCE YEREL HABER GAZETESİ veya duzceyerelhaber.com hiçbir şekilde sorumlu tutulamaz.
Seraby Interactive |Reklam Ajansı


Seraby Interactive |Reklam Ajansı